Ngày 5/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 11 luật liên quan đến quân sự, quốc phòng.
11 luật sửa đổi, bổ sung lần này gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự; Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; Luật Dân quân tự vệ; Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh.
Trình bày tờ trình của Chính phủ, Trung tướng Thái Đại Ngọc, Phó Tổng tham mưu trưởng QĐND Việt Nam nhấn mạnh, Hiến pháp năm 2013, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đang được trình Quốc hội, trong đó, sửa đổi, bổ sung một số quy định, dự kiến bỏ đơn vị hành chính cấp huyện.
Tổ chức quân đội cũng đã được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả, hiệu lực bảo đảm phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp. Bên cạnh đó, việc sáp nhập một số ban, bộ, ngành trung ương đã thay đổi về tên gọi và trách nhiệm trong việc thực hiện các luật về quân sự, quốc phòng. “Để bảo đảm tính hợp hiến, đồng bộ của hệ thống pháp luật, việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung 11 luật liên quan đến quân sự, quốc phòng là hết sức cần thiết” – Trung tướng Thái Đại Ngọc nêu.
Dự thảo luật gồm 12 điều, trong đó có 11 điều sửa đổi, bổ sung 11 luật và 1 điều về hiệu lực thi hành. Trong đó, với Luật Quốc phòng, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung xác định xây dựng phòng thủ khu vực, xây dựng cấp xã làm nền tảng để bảo vệ địa phương. UBND cấp tỉnh dự kiến được ban bố lệnh giới nghiêm tại một hoặc một số địa phương cấp xã và việc UBND cấp xã ban bố lệnh giới nghiêm tại một hoặc một số khu vực, theo dự thảo luật.
Về Luật Sĩ quan QĐND Việt Nam, Trung tướng Thái Đại Ngọc cho biết dự kiến bỏ một số chức danh Chỉ huy trưởng, Chính ủy Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng cấp tỉnh, Phó Chỉ huy trưởng, Phó Chính ủy Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng cấp tỉnh, Chỉ huy trưởng, Chính trị viên Ban chỉ huy quân sự cấp huyện, Phó Chỉ huy trưởng, Chính trị viên phó Ban chỉ huy quân sự cấp huyện. Việc bỏ một số chức danh trên để bảo đảm phù hợp với đề án sắp xếp tổ chức quân sự địa phương “tinh, gọn, mạnh”.
Dự thảo luật cũng bổ sung trách nhiệm Chủ tịch tỉnh quyết định gọi đào tạo sĩ quan dự bị và gọi sĩ quan dự bị vào phục vụ tại ngũ, huấn luyện, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu đối với cán bộ, công chức, hạ sĩ quan dự bị cư trú tại địa phương.
Với Luật Nghĩa vụ quân sự, Trung tướng Đại Thái Ngọc cho biết, sẽ sửa đổi theo hướng chuyển thẩm quyền của cấp huyện lên cấp tỉnh với các nhiệm vụ như: quyết định danh sách công dân gọi nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, danh sách tạm hoãn, miễn gọi nhập ngũ; công nhận công dân hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ trong thời bình… Bên cạnh đó, chuyển thẩm quyền của cấp huyện về cấp xã với một số nhiệm vụ như: kiểm tra sức khoẻ hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị; ra lệnh gọi từng công dân.
Thẩm quyền của Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện dự kiến chuyển về Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực quyết định: Đưa ra khỏi danh sách đăng ký nghĩa vụ quân sự, giải ngạch đối với hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị và chịu trách nhiệm chính trong tổ chức lễ giao quân, tiếp nhận bàn giao hạ sĩ quan, binh sĩ hoàn thành nghĩa vụ tại ngũ.
Với Luật Biên phòng Việt Nam, dự thảo luật bổ sung việc xây dựng phòng thủ khu vực biên giới; quy định Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng quyết định hạn chế hoặc tạm dừng hoạt động trong khu vực biên giới thuộc phạm vi quản lý. Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh đề nghị Chủ tịch tỉnh quyết định hạn chế hoặc tạm dừng qua lại cửa khẩu, theo dự thảo luật...
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật với những cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ nhằm thể chế hoá quan điểm chỉ đạo của Đảng về tiếp tục sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm phù hợp, thống nhất trong hệ thống pháp luật khi sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013 và các luật liên quan đến tổ chức bộ máy nhà nước.
Hồ sơ dự án luật cơ bản đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm2025; đồng thời, nhất trí trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 9 theo quy trình, thủ tục rút gọn.
Đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng phạm vi và các nội dung sửa đổi, bổ sung đối với 11 luật, các luật trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự và pháp luật có liên quan để báo cáo Chính phủ có chỉ đạo để kịp thời sửa đổi, bổ sung luật đó để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 11 luật liên quan đến quân sự, quốc phòng sẽ được trình ra Quốc hội tại kỳ họp 9 vào đợt 2 tới đây.
Đề nghị quy định thẩm quyền phong quân hàm Trung tướng, Thiếu tướng CAND trong Luật Sĩ quan QĐND 
