Sử dụng thực phẩm có chất tạo nạc sẽ phá hủy AND và gây ung thư

Việc sử dụng chất cấm như Salbutamol hay vàng O trong trong chăn nuôi, chế biến thực phẩm đang diễn biến phức tạp, trở thành vấn đề bức xúc trong xã hội... PV Báo CAND đã có cuộc trao đổi với PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo, Phó Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia (Bộ Y tế) với mong muốn giúp bạn đọc có thông tin đầy đủ hơn trong vấn đề này.

* Thưa bà, bà có thể cho biết những đặc tính của chất tạo nạc và vàng ô đang được sử dụng phổ biến trong chăn nuôi và chế biến thực phẩm hiện nay?

PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo: Chất vàng O có tên hóa học là Auramine O là một chất nhuộm màu trong công nghiệp dệt, tan tốt trong nước, ethanol và cấm sử dụng trong thực phẩm. Chất tạo nạc là các chất thuộc nhóm β2-agonist (gồm các chất clenbuterol, ractopamin và salbutamol...) là các hợp chất tổng hợp phenethanolamine được sử dụng làm tác nhân để trị các bệnh về hô hấp trong y học. Các hợp chất này có cấu trúc tương tự với các dẫn xuất amine của catechol bao gồm dopamine, norepinephrine và epinephrine.

Salbutamol được sử dụng để làm giảm co thắt phế quản trong các bệnh như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Salbutamol sulfate thường được dùng qua đường hít có tác dụng trực tiếp đến cơ trơn phế quản nên được sử dụng chủ yếu để điều trị co thắt khí quản cũng như bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính. Ngoài ra, Salbutamol cũng được sử dụng trong sản khoa dưới dạng dịch truyền như là thuốc đỡ đẻ, làm giãn cơ mềm tử cung có tác dụng làm chậm sự đẻ non. Các β2-agonist còn có tác dụng làm tăng hàm lượng protein, kích thích tăng trưởng nhờ quá trình chuyển hóa hàm lượng mỡ tích tụ thành các mô cơ ở vật nuôi. Lợi dụng tác dụng này nên người chăn nuôi đã cho vào thức ăn cho vật nuôi để thu lợi nhuận.

PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo.
PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo.

+ Những năm gần đây, Salbutamol được sử dụng khá tràn lan trong chăn nuôi để lợn nhiều nạc, còn chất vàng O cũng được trộn vào thức ăn để tạo màu vàng đẹp mắt cho da gà. Xin bà nói rõ hơn  những độc hại cấp tính cũng như mãn tính của Salbutamol và chất vàng O với sức khoẻ con người?

PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo: Sử dụng Salbutamol và chất vàng O, tác dụng phụ thường thấy nhất là run, lo lắng, đau đầu, rút cơ, khô họng và hồi hộp. Các triệu chứng phụ khác có thể bao gồm mạch đập nhanh, rối loạn nhịp tim, thiếu máu cục bộ cơ tim và rối loạn giấc ngủ và hành vi. Salbutamol dùng với lượng lớn sẽ gây hiện tượng tim đập nhanh, hệ thống thần kinh hưng phấn quá mức. Khi con người ăn phải thịt có chứa các chất β-agonist sẽ gây ảnh hưởng bất lợi tới sức khỏe có thể tích lũy trong cơ thể gây hậu quả kéo dài hoặc dẫn tới gây nhiều triệu chứng xấu tới sức khỏe con người như huyết áp, tim mạch, có thể gây ung thư.

Chất vàng O dùng trong thực phẩm rất nguy hiểm với người, như gây dị ứng cho mắt, độc hại khi tiếp xúc với da, dị ứng cho da, dị ứng cho hệ hô hấp. Nó đã được cảnh báo trong một số nghiên cứu có thể phá hủy ADN trong tế bào gan, thận và tủy xương. 

+ Để tránh ăn phải thực phẩm không an toàn, người tiêu cùng có cách nào để nhận biết thịt gia súc có chất tạo nạc không thưa bà?

PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo: Bằng mắt thường không thể nhận biết được chính xác thịt có chứa chất tạo nạc và vàng ô.

+ Là nhà chuyên môn, bà có khuyến cáo gì về với mọi người về chất tạo nạc và chất vàng ô?

PGS.TS. Lê Thị Hồng Hảo: Từ năm 2002, Bộ NN&PTNT đã cấm sản xuất, nhập khẩu, lưu thông và sử dụng một số hóa chất, kích thích tố trong chăn nuôi, trong đó có Salbutamol. Hơn nữa, việc sử dụng các chất như Salbutamol và vàng ô sẽ tác động xấu đến sức khỏe con người, vì thế, không được phép sử dụng. Người chăn nuôi cần hiểu rằng, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi chính là một cách đầu độc đồng bào mình. Để tránh mua phải thực phẩm không an toàn, người dân khi đi mua thịt lợn hay gà, nên mua của các cơ sở có uy tín, đảm bảo an toàn thực phẩm.

+ Cám ơn bà đã trao đổi!

Ngày 11-12, Chính phủ đã nhận định việc “sử dụng chất cấm trong chế biến thực phẩm, trong chăn nuôi diễn biến rất phức tạp, đang là vấn đề bức xúc, nguy hại cho sức khỏe người dân” và đã chỉ đạo các ngành liên quan, nhất là Bộ NN&PTNT,  Bộ Công Thương, Bộ Công an tăng cường kiểm soát phát hiện, ngăn chặn và điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì chuyển xử lý hình sự…

Đầu tháng 12-2015, Bộ Y tế đã phát hiện Công ty TNHH hóa dược quốc tế Phương Đông nhập khẩu nguyên liệu Salbutamol nhiều hơn số lượng cho phép tới 200kg và bán Salbutamol cho đơn vị, cá nhân không được phép, phần nào phản ánh việc sử dụng chất Salbutamol không đúng mục đích hiện nay. Dĩ nhiên, đó chỉ là vi phạm của một đơn vị chứ chưa phải là tất cả. Vì thế, Bộ Y tế đã yêu cầu các doanh nghiệp không nhập khẩu 2 nguyên liệu này vì đây là các nguyên liệu sản xuất thuốc đang bị sử dụng sai mục đích trong chăn nuôi để tạo nạc.

PGS.TS Lê Văn Thọ, Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh: Auramine O được dùng trong công nghiệp nhuộm sợi, da và giấy, cũng có thể được dùng để in ấn, tạo màu trong các loại mực, nên được khuyến cáo tuyệt đối không được dùng trong thực phẩm hoặc chất phụ gia trộn vào thức ăn cho người và động vật.

Nghiên cứu trên động vật cho thấy, Auramine O gây ung thư ở chuột cống và chuột nhắt. Như vậy, nếu chất Auramine O được trộn vào thức ăn cho gà hoặc pha nước nhúng gà sau khi đã giết mổ để tạo màu vàng hấp dẫn thì người ăn vào có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Thịt gà bình thường có màu da trắng hồng hoặc màu vàng chanh rất nhạt. Vì vậy, không nên mua những con gà đã làm sẵn có màu da bất thường. Chỉ có sự tẩy chay của người tiêu dùng, thì người sản xuất thức ăn chăn nuôi hoặc người giết mổ mới không cố tình tạo màu bằng những chất không được phép sử dụng.

Dạ Miên

Thanh Hằng (thực hiện)

Các tin khác

Người dân Đất Mũi thành kính tưởng nhớ công lao Bác Hồ

Người dân Đất Mũi thành kính tưởng nhớ công lao Bác Hồ

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), ngày 16/5, cán bộ công chức, viên chức, nhân dân xã Đất Mũi, Cà Mau tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa, kể chuyện về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã.

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Sau quá trình vận động, 59 hộ dân ở hai thôn Hải Yên và Kim Môn, xã Chư A Thai, tỉnh Gia Lai đã tự nguyện tháo dỡ cổng ngõ, hàng rào, mái hiên để hiến hơn 3.800m² đất mở rộng tuyến đường liên thôn dài hơn 1km. Từ sự đồng thuận của người dân, địa phương có thêm nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông, phục vụ xây dựng nông thôn mới.

Tăng cường tuyên truyền phòng chống đuối nước để học sinh nghỉ hè an toàn

Tăng cường tuyên truyền phòng chống đuối nước để học sinh nghỉ hè an toàn

Kỳ nghỉ hè đang đến gần, cũng là thời điểm nguy cơ tai nạn đuối nước ở trẻ em có xu hướng gia tăng. Trước thực tế đáng lo ngại này, các đơn vị Đội CC&CNCH thuộc Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an TP Hà Nội đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh trên địa bàn, góp phần nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho các em trước khi bước vào kỳ nghỉ dài ngày.

Không để mùa hè trở thành mùa tai nạn đuối nước

Không để mùa hè trở thành mùa tai nạn đuối nước

Giữa cao điểm mùa hè, khi hàng triệu lượt du khách đổ về các bãi biển Đà Nẵng, nguy cơ tai nạn đuối nước và cháy nổ cũng gia tăng, đặc biệt đối với thanh thiếu niên, học sinh trong thời gian nghỉ hè. Trước thực tế đó, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Đà Nẵng đã đồng loạt triển khai nhiều đợt tuyên truyền, huấn luyện kỹ năng sinh tồn, thoát hiểm, phòng chống đuối nước và ứng phó sự cố cho người dân, du khách nhằm chủ động ngăn ngừa những tai nạn thương tâm có thể xảy ra trong mùa hè năm nay.

Tìm thấy người đàn ông lạc 4 ngày trong rừng sâu Nặm Ký

Tìm thấy người đàn ông lạc 4 ngày trong rừng sâu Nặm Ký

Sau hơn 70 giờ nỗ lực tìm kiếm không ngừng nghỉ, hơn 300 người gồm lực lượng cứu hộ và người dân đã tìm thấy ông Triệu Chàn Tá tại khu vực rừng phòng hộ thôn Tân Tiến, xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang vào lúc 16h30 chiều 11/5 trong tình trạng tỉnh táo.

Cứu thành công cháu bé 5 tuổi bị lạc, ngã trong rừng lúc đêm tối

Cứu thành công cháu bé 5 tuổi bị lạc, ngã trong rừng lúc đêm tối

Chỉ trong thời gian ngắn, sau khi tiếp nhận tin báo về việc có trẻ em bị lạc trong rừng lúc đêm tối, Công an xã Tân Đoàn, tỉnh Lạng Sơn đã nhanh chóng triển khai lực lượng, phối hợp cùng các đơn vị chức năng và nhân dân vào rừng tìm kiếm. Với nỗ lực và quyết tâm rất cao, đã tìm thấy cháu bé dưới khe thác suối trong tình trạng bị thương nặng.

Bộ Khoa học và Công nghệ cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng

Bộ Khoa học và Công nghệ cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng

Ngày 9/5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quyết định số 2347/QĐ-BKHCN về việc công bố các thủ tục hành chính (TTHC) nội bộ mới và bãi bỏ các thủ tục cũ trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Đây là bước đi cụ thể nhằm thực hiện chương trình cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh theo Nghị quyết của Chính phủ.