Phát biểu tại phiên thảo luận ở Tổ về hai dự án luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (VK,VLN&CCHT) và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH); Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, sáng 26/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, hai dự án luật này đều liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, sự an toàn của người dân và đặc biệt là sự phát triển đất nước.
"Do vậy, yêu cầu phải phòng ngừa sớm, quản lý đúng trách nhiệm, tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp của người dân, các tổ chức. Quy định phải rõ, chặt chẽ, khả thi, bảo vệ được lợi ích quốc gia, quyền lợi của người dân", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Người mua nhà không thể chịu thay sai phạm của nhà đầu tư
Về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng VK,VLN&CCHT, Luật PCCC&CNCH, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ đồng tình với hướng cắt giảm các thủ tục hành chính. Những nội dung đã được thực hiện theo nghị quyết của Chính phủ cần được đánh giá để hoàn thiện luật. Cải cách phải giảm phiền hà, nâng cao khả năng kiểm soát an toàn và hai yếu tố này phải đi liền với nhau, không thể buông lỏng, coi nhẹ.
Trong đó, về giảm thủ tục về VK,VLN&CCHT, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phải đi cùng với khả năng kiểm soát đối tượng và quá trình lưu thông. Bãi bỏ giấy phép kinh doanh CCHT gắn với việc kiểm tra các điều kiện còn phải tuân thủ. Bởi đây là loại hàng hóa đặc biệt, đặc thù. Sử dụng sai đối tượng, mục đích có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng.
"Bỏ giấy phép nhưng không được bỏ trống trách nhiệm quản lý. Nếu bỏ giấy phép mà không biết nguồn gốc ở đâu, không biết quá trình vận hành thế nào và tự nhiên có vũ khí, phương tiện sẽ rất nguy hiểm", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.
Các cơ quan nhà nước chủ động khai thác dữ liệu đã có, không bắt các tổ chức cung cấp lại các thông tin và phải chịu trách nhiệm về kết quả xác minh. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, điều này giúp nâng cao năng lực hoạt động của các cơ quan tổ chức nhà nước và việc lưu trữ dữ liệu rất quan trọng.
"Trước đây, giấy tờ đã xác nhận, đã được cấp nhưng đến đâu cũng phải khai báo, photo, công chứng, xác nhận. Còn bây giờ hệ thống cơ quan nhà nước liên thông, kiểm soát sẽ đỡ phiền hà cho người dân, giảm thủ tục của các cơ quan nhà nước, tiết kiệm rất nhiều và thuận lợi...", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước so sánh.
Liên quan bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan nhà nước về PCCC, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, không có nghĩa là bỏ trách nhiệm nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng.
Thiết kế được thẩm định đúng nhưng chưa bảo đảm công trình đã được thi công đúng và chưa bảo đảm sự vận hành an toàn. Phải rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế, xử lý nghiêm việc xác nhận sai, làm giả hồ sơ để nghiệm thu. Những hành vi hoàn toàn có thể xảy ra và nếu có sẽ để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng.
"Phải rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, tư vấn, thi công, giám sát trong xác nhận chất lượng thực tế, xử lý nghiêm việc làm sai. Người mua nhà, thuê nơi kinh doanh không thể tự kiểm chứng chất lượng toàn bộ hệ thống PCCC và phải chịu thay hậu quả sai phạm của chủ đầu tư" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý.
Đồng thời, Báo cáo giải trình cho biết đã có quy định về cập nhật hoặc thông báo kết quả nghiệm thu trước khi đưa công trình, phương tiện vào sử dụng, nhưng cần rõ ai tiếp nhận, đánh giá nguy cơ và có quyết định kiểm tra. Công trình có nguy cơ cao, đông người phải được giám sát kịp thời. Cơ sở chấp hành tốt cần giảm kiểm tra không cần thiết. Phải duy trì an toàn trong suốt quá trình sử dụng, nhất là khi cải tạo, thay đổi công năng hoặc sửa chữa, cơi nới...
Bảo vệ công trình phải có sự đồng thuận, tham gia của nhân dân
Đối với dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải xác định đúng công trình cần được bảo vệ, mức độ bảo vệ và trách nhiệm đề xuất. Báo cáo tổng kết cho thấy, có công trình đủ điều kiện nhưng chậm đưa vào danh mục bảo vệ, cần khắc phục bất cập về tiêu chí và trách nhiệm thực hiện. Việc xác định các công trình cần được bảo vệ phải căn cứ vào vai trò đối với an ninh quốc gia, mức độ thiết yếu và hậu quả nếu công trình ngừng hoạt động.
Bên cạnh đó, bảo vệ công trình phải bảo đảm khả năng vận hành liên tục và khả năng khôi phục khi có sự cố. Trong điều kiện số hóa, công trình còn nguyên về vật chất vẫn có thể mất khả năng vận hành khi hệ thống điều khiển bị can thiệp.
"Tôi đồng tình với việc bổ sung yêu cầu phòng chống tấn công mạng, một phương thức xâm phạm mới. Cần bảo vệ đồng bộ công trình, dữ liệu, hệ thống điều khiển, thống nhất với pháp luật chuyên ngành. Yêu cầu an ninh phải được tính từ lựa chọn địa điểm, thiết kế, công nghệ đến vận hành, sửa chữa. Phương án bảo vệ phải có dự phòng, ứng cứu, khôi phục và diễn tập thực chất" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu quan điểm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu, công trình qua nhiều địa phương phải rõ đầu mối điều phối, trách nhiệm của từng địa bàn, có cơ chế chỉ huy. Công an làm nòng cốt, đơn vị quản lý vận hành chịu trách nhiệm về an toàn công trình, phối hợp giúp xử lý nhanh, không "làm mờ" trách nhiệm lẫn nhau hoặc thiếu trách nhiệm, chồng chéo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân trong phạm vi bảo vệ công trình. Hành lang bảo vệ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nhà ở, đất đai, sinh kế. Phạm vi và mức hạn chế phải có căn cứ, phù hợp với đặc điểm công trình. Người dân cần được biết ranh giới, những hoạt động được phép và cơ quan giải quyết vướng mắc, trừ những thông tin thuộc bí mật nhà nước.
"Bảo vệ công trình phải có sự đồng thuận, tham gia của nhân dân. Điều đó rất quan trọng, không được tách rời vai trò của nhân dân, vì chỉ có nhân dân mới bảo vệ tốt công trình", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý thêm.
