Sáng 24/10, Quốc hội nghe Tờ trình về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, luật này quy định về an toàn thực phẩm (ATTP); quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm ATTP; hệ thống thông tin dữ liệu ATTP; thử nghiệm về ATTP; điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản xuất, kinh doanh thực phẩm; điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm; biện pháp quản lý ATTP, phân tích nguy cơ; phòng ngừa, khắc phục sự cố về ATTP; hậu kiểm ATTP; thông tin, truyền thông về ATTP, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; quản lý nhà nước về ATTP.
Dự thảo luật gồm 74 điều, 9 chương, 2 phục vụ, trong đó sửa đổi, bổ sung trách nhiệm quản lý nhà nước của các bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương và các bộ, ngành liên quan.
Dự thảo bổ sung nghĩa vụ của doanh nghiệp khi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử; quy định về hệ thống thông tin dữ liệu ATTP; quy định các cơ sở kinh doanh thực phẩm phải đáp ứng điều kiện vệ sinh tốt, đáp ứng các hệ thống quản lý thực phẩm tiên tiến như GMP, HACCP, ISO 22000...; quy định thực phẩm sau thu hái, đánh bắt, khai thác, giết mổ phải đáp ứng mức giới hạn dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm trong thực phẩm; quy định các cơ sở chế biến, kinh doanh dịch vụ ăn uống (bao gồm cơ sở cung cấp suất ăn tập thể) phải lưu trữ hồ sơ, cam kết, thông báo cho chính quyền địa phương theo chính sách được thông qua tại Nghị quyết 184 của Chính phủ.
Dự thảo cũng bổ sung quy định hậu kiểm, kiểm soát nhằm đảm bảo an toàn đối với thực phẩm sau khi công bố sản phẩm thực phẩm; quy định thu hồi Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và gỡ bỏ thông tin sản phẩm đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ công bố sản phẩm; Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật; Quy định rõ các trường hợp thực phẩm không đảm bảo an toàn phải thu hồi và biện pháp xử lý phù hợp...
Qua thẩm tra, Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật ATTP năm 2010 với các lý do về cơ sở chính trị, thực tiễn, pháp lý và hội nhập quốc tế được nêu tại tờ trình; đã thể chế hóa nhiều chủ trương lớn như chuyển trọng tâm sang hậu kiểm, quản lý theo chuỗi, chuyển đổi số. Tuy nhiên, Uỷ ban nhận thấy, một số nội dung được xác định là "đột phá" lại được giao Chính phủ quy định chi tiết, dẫn đến khi Quốc hội thông qua chính sách nhưng nhiều nội dung thực chất của chính sách chưa được thể hiện cụ thể.
"Về mô hình tổ chức bộ máy, dự thảo luật đã xác định Bộ Y tế là cơ quan đầu mối, quy định trách nhiệm của các bộ và UBND các cấp; tuy nhiên, vẫn còn nhiều bộ cùng thực hiện quản lý nhà nước chuyên ngành, ranh giới tại các khâu giao thoa (giết mổ, sơ chế, chợ đầu mối, xuất khẩu) chưa thật sự rõ ràng" - Chủ nhiệm Uỷ ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải chỉ rõ.
Có ý kiến cho rằng, mô hình quản lý nhà nước tại dự thảo luật vẫn là "đầu mối điều phối", chưa phải "một cơ quan chịu trách nhiệm đến cùng". Do đó, Uỷ ban đề nghị nghiên cứu kỹ để thực hiện đúng chủ trương kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về ATTP theo hướng thống nhất chỉ một đầu mối từ Trung ương tới địa phương; một đầu mối phải đi đôi với trách nhiệm đến cùng, phân cấp phải gắn với thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm giải trình...
Liên quan quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tại Điều 13 về trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử (xác minh người bán, tiếp nhận phản ánh, lưu trữ dữ liệu giao dịch, gỡ bỏ vi phạm), bổ sung chế tài và giải trình rõ việc chưa quy định trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại của chủ quản nền tảng, cơ sở đứng tên đăng ký bản công bố sản phẩm.
Về bổ sung vi chất dinh dưỡng, Ủy ban KHCN&MT cho rằng, việc bắt buộc bổ sung chỉ nên áp dụng đối với thực phẩm dùng cho nhóm cộng đồng được điều tra y tế xác định thiếu hụt vi chất tương ứng; không áp dụng đối với thực phẩm dùng làm nguyên liệu chế biến công nghiệp, thực phẩm nhập khẩu, xuất khẩu.
Đối với thực phẩm nhập khẩu (Điều 39), đề nghị bãi bỏ yêu cầu bắt buộc thông báo kết quả đối với từng lô hàng áp dụng phương thức kiểm tra giảm, nghiên cứu hình thức xác nhận tự động trên Cơ chế một cửa quốc gia; luật hóa nội dung cơ bản của từng phương thức kiểm tra và tiêu chí chuyển đổi...
