Phong trào cực hữu Reichsburger: Nguy cơ hiện hữu với an ninh quốc gia Đức

Ngày 7/12, 3.000 cảnh sát và các thành viên lực lượng an ninh Cộng hòa Liên bang Đức đã tiến hành một chiến dịch đặc biệt, đột kích 150 ngôi nhà và bắt giữ 25 kẻ tình nghi, trong đó có nhà quý tộc Heinrich XIII, Hoàng tử Reuß.

Trong số các tang vật bị thu giữ, có một bản danh sách với 18 cái tên những chính trị gia bị coi là đối tượng cần xử lý bằng biện pháp hành quyết hoặc trục xuất, trong số đó có Thủ tướng Olaf Scholz, Bộ trưởng Ngoại giao Annalena Baerbock, lãnh đạo phe đối lập bảo thủ Friedrich Merz và đồng lãnh đạo kiêm Tổng thư ký Đảng Dân chủ Xã hội: Saskia Esken và Kevin Kuhnert.

Các thành viên tham gia âm mưu đảo chính này đã yêu cầu tất cả phải ký một thỏa thuận giữ bí mật, bất kỳ ai vi phạm đều sẽ bị tử hình. Họ đã mua điện thoại vệ tinh Iridium trị giá 20.000 Euro để liên lạc với nhau một khi mạng lưới viễn thông bị đánh sập - đây rõ ràng là một phần của kế hoạch nhằm gieo rắc hỗn loạn.

h1.jpg -0
Cảnh sát áp giải Heinrich XIII (giữa), người được cho là thủ lĩnh của cái gọi là Phong trào Reichsburger tại Frankfurt ngày 7/12

Âm mưu phục hồi Đế chế Đức

Tại nhà của nhiều thành viên đã bị bắt của nhóm đảo chính, cảnh sát tìm thấy nhiều vũ khí hạng nặng.  Theo như đánh giá của các công tố viên, đây là một âm mưu táo tợn nhất trong lịch sử Đức kể từ sau Đại chiến Thế giới 2 khi trực tiếp nhằm vào hệ thống đầu não của nhà nước Đức.

 “Thời gian để tha thứ và quên lãng đã đi qua, những người đã đe dọa, đã nhốt chặt chúng ta, họ sắp phải đối mặt với một biến động mang tính thời đại, một biến động mở ra một trật tự tư pháp và chính trị mới. Sự thay đổi sắp xảy ra chỉ sau vài tuần nữa, có nghĩa là nó sẽ thực hiện trước Giáng sinh”. “Tướng” tự xưng  Eder, người đàn ông có bộ râu xám với giọng nói đậm chất Bavaria, đã cam kết như vậy trong một video cách đây hơn một tuần đã được đăng tải trên kênh Telegram QAnon Đức, một diễn đàn cực hữu khá nổi tiếng trên mạng.

10 ngày sau, sáng sớm ngày 7/12, Maximilian Eder, 64 tuổi, đã bị bắt tại thành phố Perugia của Ý, trong một chiến dịch truy quét lớn nhất từ trước đến nay của Đức chống lại chủ nghĩa cực đoan cánh hữu. Cùng với 25 đồng phạm, Eder bị cáo buộc lập kế hoạch lật đổ nhà nước bằng biện pháp bạo lực, dựng lên chính phủ “bóng tối” do một quý tộc nhỏ người Đức lãnh đạo và âm mưu liên lạc với Nga để đàm phán lại các hiệp ước hậu Thế chiến thứ hai.

Phong trào cực hữu Reichsburger -0
Lực lượng an ninh gồm 3.000 cảnh sát đã tiến hành chiến dịch truy quét rộng lớn trên khắp nước Đức

Mặc dù không ai trong số những kẻ âm mưu đảo chính là nhân vật nổi tiếng của công chúng, nhưng nền tảng xã hội của họ khiến nhiều người phải ngạc nhiên: Họ là những bác sĩ gia đình, thẩm phán, chuyên gia ẩm thực và ca sĩ opera, hầu hết đều có một đời sống khá giả và được xã hội kính trọng. Kênh truyền hình ZDF đưa tin, một quan chức từ Văn phòng Cảnh sát Hình sự Lower Saxony cũng đang bị điều tra vì có liên hệ với nhóm này.

Nòng cốt của nhóm này là những người đàn ông đã được huấn luyện quân sự giống như Eder:  Tiểu đoàn trưởng thiết giáp của lục quân Đức từ năm 1998 đến 2000, đã từng phục vụ ở Kosovo và Afghanistan và là một trong các thành viên sáng lập Bộ Tư lệnh Lực lượng Đặc biệt Đức (KSK). Một cựu chỉ huy Tiểu đoàn nhảy dù 251 cũng đã được chỉ định làm thủ lĩnh của "cánh quân sự" của nhóm khủng bố.

Nhưng sự tham gia của một cựu thành viên nghị viện Liên bang, người thuộc đảng cực hữu AfD đã gióng lên hồi chuông cảnh báo rõ ràng nhất: với tư cách là một cựu nghị sĩ, Birgit Malsack-Winkemann chắc chắn sẽ có những hiểu biết sâu về hệ thống an ninh và các khả năng tiếp cận các tòa nhà quốc hội ở trung tâm Berlin.

Phong trào cực hữu Reichsburger -0
Cảnh sát phong tỏa khu vực truy quét thành viên nhóm cực hữu bị nghi âm mưu đảo chính ở Berlin, Đức, ngày 7/12. Ảnh: Reuters.

Henry XIII, Hoàng tử xứ Reuß, nhà quý tộc 71 tuổi, người đã bị bắt ở West End của Frankfurt vào sáng thứ Tư, đã được các công tố viên nhận định là thủ lĩnh của nhóm âm mưu đảo chính. Nếu kế hoạch của họ thành công, ông ta sẽ được nhóm này cử vào vị trí người đứng đầu “chính phủ cách mạng”.

Là hậu duệ của House Reuß, vương triều đã cai trị ở miền Đông nước Đức trong khoảng 800 năm, Heinrich đã có bài phát biểu dài 16 phút tại một hội nghị về kinh doanh kỹ thuật số ở Zurich vào năm 2019, một bài phát biểu ngập tràn các thuyết âm mưu cực hữu.

Henry XIII nói rằng, sau hàng nghìn năm cai trị, triều đại của gia đình ông ta đã bị "thất sủng" sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, một cuộc xung đột do "các thế lực ngoại bang" kích động. Ông tuyên bố rằng các thế lực đen tối đằng sau mọi cuộc chiến tranh của thế kỷ 20 là dòng họ Do Thái Rothschild và Hội Tam Điểm. "Kể từ khi Đức đầu hàng, nó chưa bao giờ có chủ quyền nữa. Nó đã trở thành một cấu trúc hành chính của các đồng minh", Henry III nói. Ông ta và các đồng phạm trong nhóm âm mưu đảo chính dự định rằng sau khi giành được chính quyền sẽ đưa nước Đức trở lại chế độ quân chủ và sẽ đàm phán lại tất cả mọi hiệp định mà Đức đã ký kết trước đây. Trước tiên sẽ là các cuộc đàm phán với Nga.

Phong trào cực hữu Reichsburger -0
Cảnh sát Đức áp giải một nghi phạm trong vụ bắt giữ nhóm theo phong trào cực hữu ở Karlsruhe hôm 7/12. Ảnh: Reuters.

Bằng cách bác bỏ mọi hiệp ước quốc tế mà nước Đức đã ký từ sau Đại chiến 2, Henry XIII và những người phản đối hiệp ước này - các thành viên phong trào Reichsburger (Công dân đế chế) cho rằng đế chế Đức vẫn tiếp tục tồn tại bởi vì sau Thế chiến thứ hai Đức mới chỉ ký hiệp định đình chiến chứ không phải là một hiệp ước hòa bình. Vì thế Cộng hòa Liên bang Đức hiện nay là bất hợp pháp - theo họ đó chỉ là "sự mô phỏng của một quốc gia".

Nicholas Potter, một nhà phân tích theo dõi các mạng lưới cực hữu, các tổ chức phân biệt chủng tộc và bài Do Thái, cho biết: “Các khuynh hướng cực hữu cũng khá chia rẽ nội bộ, một số người muốn mang Kaiserreich (đế chế Đức tồn tại từ năm 1871 đến 1918) trở lại, những người khác lại muốn Đệ tam Quốc xã (Đức Quốc xã của Hitler)”.

Trong một bức thư ngày 9/6/2020, sau đó được chia sẻ rộng rãi trên kênh Telegram QAnon của Đức, Heinrich XIII hứa sẽ tiếp tục "cấu trúc đúng đắn theo luật pháp quốc tế" bằng cách tái lập một quốc gia theo hình mẫu của Kaiserreich. Ông này hình dung đế chế mới là một quốc gia tinh gọn với "một quốc hội có tối đa 201 đại biểu và 5 bộ". Luật bầu cử sẽ được cải cách. Trong bức thư này, Heinrich XIII phàn nàn rằng kế hoạch của ông không chỉ cần sự hỗ trợ của những đồng minh mà còn cả một guồng máy quân sự của những người yêu nước "mà rất tiếc là hiện không thể dễ dàng hợp nhất với nhau".

Một nguy cơ hiện hữu

Âm mưu đảo chính vừa bị phát giác với nhiều người dường như giống như một một câu chuyện trinh thám mang tính hư cấu nhiều hơn là một thực tế. Nhưng thực ra đây là một hiểm họa hoàn toàn có thật. Điều này được khẳng định với số lượng vũ khí mà các thành viên nhóm âm mưu đảo chính sở hữu, giấy phép mang vũ khí họ có và số lượng đông đảo các thành viên có kỹ năng quân sự thành thục đến từ lực lượng cảnh sát và quân đội.

Mặc dù ít được biết đến ở nước ngoài cho đến nay, nhưng trong những năm gần đây, thuyết âm mưu Reichsburger ngày càng trở nên quen thuộc với người Đức. Giữa năm 2022, Peter Frank, công tố viên trưởng của Đức, đã cảnh báo về sự cực đoan hóa của các phong trào cánh hữu, đặc biệt là Reichsburger, những người mà theo ông, đang trở nên "ngày càng sẵn sàng sử dụng bạo lực". Ông nói thêm: "Sẽ là không khôn ngoan nếu bỏ qua mối nguy hiểm này".

Những người tự coi mình là một Reichsburger thường xuyên bác bỏ tính hợp hiến của nhà nước Đức hiện đại bằng cách từ chối nộp thuế và xung đột với chính quyền. Theo Cơ quan tình báo nội địa Đức (BfV), hiện có khoảng 21.000 người theo chủ thuyết Reichsburger ở Đức và 5% trong số họ - được cho là những kẻ cực đoan. Vào năm 2021, BfV đã quy trách nhiệm về 1.011 vụ phạm tội cho nhóm cánh hữu cực đoan này.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra  là phong trào Reichsburger nguy hiểm đến mức độ nào đối với nước Đức hôm nay? Bộ trưởng Nội vụ Đức Nancy Faeser trong một cuộc phỏng vấn với báo Bild am Sonntag đăng ngày 11/12 cảnh báo Reichsbuerger là mối đe dọa ngày càng lớn đối với đất nước khi tổ chức này đã tuyển mộ thêm được 2.000 người, nâng tổng số thành viên lên 23.000 chỉ trong năm qua.

"Họ không phải những người điên khùng vô hại mà là các đối tượng khủng bố. Chúng tôi cần mọi thẩm quyền để gây áp lực tối đa nhằm loại bỏ vũ khí của họ, đó là lý do chính phủ sẽ thắt chặt hơn nữa luật kiểm soát súng đạn trong tương lai gần", Bộ trưởng Nội vụ Đức cho biết.

Theo những gì các công tố viên cho biết, để thực hiện kế hoạch của mình, nhóm âm mưu đảo chính này đã thành lập một nhánh quân sự, cố gắng tuyển dụng thêm nhân sự bằng cách thuyết phục các nhân viên cảnh sát và binh sĩ quân đội tham gia. Cũng theo các công tố viên, những kẻ âm mưu đảo chính dường như sẵn sàng sử dụng bạo lực. "Các thành viên của tổ chức nhận thức được rằng mục tiêu của họ chỉ có thể đạt được thông qua việc sử dụng các phương tiện quân sự và bạo lực chống lại các quan chức nhà nước", công tố viên nói thêm. "Nó cũng bao gồm cả việc thực hiện các vụ giết người".

Trong một cuộc phỏng vấn dành cho tờ die Zeit, Miro Dittrich, một chuyên gia nghiên cứu về các tổ chức cực hữu nói: “Sự thành công của một vụ đảo chính kiểu này sẽ có xác suất rất thấp, nhưng mạng lưới này có nhiều khả năng tiếp cận với các loại vũ khí, những âm mưu nổi dậy của họ sẽ là mối đe dọa lớn với tính mạng người dân. Sẽ có nhiều máu đổ và nhiều cái chết nếu nó xảy ra”. 

Dương Thắng (Tổng hợp)

Các tin khác

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

Ukraine thử nghiệm nền tảng AI hỗ trợ tác chiến

CEO Palantir Alex Karp tiết lộ Ukraine đang sử dụng các nền tảng AI của công ty để phân tích dữ liệu chiến trường theo thời gian thực, qua đó thay đổi cách người lính phát hiện mục tiêu, xử lý thông tin và tiến hành tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Những đặc điểm chung của các điệp viên Anh hoạt động tại Nga

Hành vi bất thường và thậm chí mang tính khiêu khích của một nhân viên đại sứ quán Anh đã thu hút sự chú ý của cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Kết quả là ông ta đã phải rời khỏi Nga vì bị cáo buộc sử dụng vỏ bọc ngoại giao để hoạt động gián điệp. Vậy, ông ta đã bị phát hiện như thế nào, đang tìm cách gặp ai, thu thập thông tin gì, và tại sao lại hành xử thiếu chuyên nghiệp như vậy?

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Cuộc sống hiện tại của điệp viên Mỹ Edward Snowden

Trong lịch sử thế kỷ XXI, hiếm có nhân vật nào tạo ra làn sóng dư luận mạnh mẽ như Edward Snowden. Với người này, anh là anh hùng đấu tranh vì tự do và quyền con người; với người khác, anh lại là kẻ phản bội tiết lộ bí mật quốc gia. Năm 2013, những tuyên bố gây chấn động của Snowden về chương trình giám sát toàn cầu của tình báo Mỹ đã làm rung chuyển thế giới. Bài viết giới thiệu về cuộc sống hiện tại của Snowden tại nước Nga.