Phòng ngừa và ngăn chặn tình trạng học sinh vi phạm pháp luật

Liên quan đến sự việc đau lòng một học sinh lớp 12 bị phát hiện tử vong dưới hồ nước vào đêm 29/12/2023 trên địa bàn phường Nam Hà, TP Hà Tĩnh (Hà Tĩnh), Trung tá Nguyễn Quốc Hùng, Trưởng Công an TP Hà Tĩnh cho biết, hiện Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Tĩnh đang phối hợp với gia đình và các cơ quan chức năng liên quan để tiếp tục đấu tranh, làm rõ và xác định trách nhiệm liên đới của từng em học sinh.

Trước đó, vào khoảng 22h30 ngày 28/12/2023, một nhóm gồm 11 em học sinh đang theo học tại một số trường THPT trên địa bàn TP Hà Tĩnh hẹn nhau tụ tập để đi chơi. Cả nhóm sử dụng xe đạp điện và xe máy đi trên đường Hà Huy Tập (Quốc lộ 1A) theo hướng Bắc - Nam đoạn qua TP Hà Tĩnh. Khi đến ngõ 430, em Nguyễn Đức Dũng (SN 2007), trú tại phường Hà Huy Tập (TP Hà Tĩnh) bị 3 nam thanh niên lạ mặt đi trên 1 chiếc xe máy khác vượt lên tạt đầu. Thấy vậy, Dũng cũng vượt lên, đánh võng phía trước nên bị 3 người này rượt đuổi đến trước một quán bi-da trên cùng tuyến đường rồi đánh hội đồng.

Sau đó, Nguyễn Đức Dũng cùng 5 nam sinh khác đến trước quảng trường trung tâm TP Hà Tĩnh, gọi thêm 4 người bạn học khác điều khiển 3 xe máy chạy đến rồi cùng đi qua nhiều tuyến phố để tìm những người đã đánh Dũng trước đó. Khi đến gần khách sạn Hà Huy trên đường Hà Huy Tập, nhóm này phát hiện 3 nam sinh lúc nãy đang đẩy xe giữa đường nên ập đến khiến 3 em bỏ chạy về các hướng khác nhau.

Trong đó, em Trần Quốc Thái (SN 2006), trú tại xã Tân Lâm Hương, huyện Thạch Hà, học sinh một trường THPT trên địa bàn đã bị Nguyễn Văn Hải Đăng (SN 2008), trú tại phường Hà Huy Tập (TP Hà Tĩnh); Nguyễn Hữu Đô (SN 2007), Nguyễn Thành Đạt (SN 2008) và Nguyễn Bình An (SN 2008), cùng trú tại phường Bắc Hà (TP Hà Tĩnh) cùng Nguyễn Hoài Nam (SN 2006), trú tại phường Nguyễn Du (TP Hà Tĩnh) đuổi chạy ra hồ Bảy Mẫu trên địa bàn phường Hà Huy Tập, TP Hà Tĩnh.

Hoảng loạn, Thái đã nhảy xuống hồ định bơi sang bờ bên kia nhưng bị 5 nam sinh này chạy sang chặn lối lên khiến em phải bơi quay trở lại rồi trốn dưới nước. Sau đó, cả nhóm học sinh thống nhất "tha cho hắn" và ra về. Đến khoảng 23h50 phút ngày 30/12/2023 thì người dân phát hiện xác của Thái nổi lên nên báo cơ quan chức năng.

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh, cơ quan chức năng liên tiếp phát hiện, xử lý nhiều trường hợp học sinh vi phạm pháp luật, với mức độ ngày càng gia tăng. Trong đó, chỉ tính riêng về lĩnh vực pháo nổ, từ ngày 15/11/2023 đến nay, thông tin từ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an Hà Tĩnh, lực lượng Công an các cấp đã phát hiện và xử lý 97 vụ, với 250 đối tượng vi phạm về pháo, trong đó 214 trường hợp đều ở độ tuổi học sinh.

Nhiều vụ việc được phát hiện mang tính chất vi phạm tập thể, như Công an huyện Đức Thọ phát hiện 19 đối tượng có hành vi sản xuất, tàng trữ 170 quả pháo tự chế, 0,6kg tiền chất thuốc pháo, 25,95m dây cháy chậm; Công an huyện Thạch Hà phát hiện 32 đối tượng có hành vi tàng trữ, sản xuất 65 quả pháo, 6,6kg tiền chất thuốc pháo.

Mới đây nhất, đầu tháng 1/2024, từ vụ xử lý vi phạm đốt pháo trong đám cưới, Công an huyện Can Lộc phát hiện Trần Văn T. (SN 2007), học sinh một trường THPT trên địa bàn có hành vi chế tạo pháo nổ, khám xét tại nhà nam sinh này, thu giữ 197 quả pháo đã thành phẩm, 2 khối pháo hoa, 2 hộp pháo tép cùng chất tạo thuốc nổ, dây dẫn và các nguyên liệu khác. Theo đánh giá, tình trạng học sinh chế tạo, tàng trữ, sử dụng pháo trên địa bàn Hà Tĩnh có nhiều diễn biến phức tạp, gia tăng về số vụ, số đối tượng và tính chất vi phạm.

Ngoài ra, theo thống kê của lực lượng CSGT, chỉ tính riêng trong năm 2023, trên địa bàn Hà Tĩnh xảy ra hàng chục vụ tai nạn giao thông, trong số này có nhiều nạn nhân tử vong là các em học sinh. Nguyên nhân của tình trạng này là do nhiều gia đình đã giao xe máy, xe đạp điện cho các em sử dụng khi chưa đủ điều kiện dẫn đến tình trạng học sinh, thanh, thiếu niên điều khiển phương tiện môtô, xe gắn máy, xe điện với tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, bốc đầu, nẹt pô diễn ra ngày càng phức tạp. Điều này không chỉ gây nguy hiểm cho người, phương tiện tham gia giao thông và bức xúc trong nhân dân, mà còn làm ảnh hưởng xấu đến tình hình ANTT trên địa bàn.

Thậm chí, vào khoảng 20h30 ngày 6/4/2023, Tổ CSGT Công an huyện Lộc Hà phối hợp với tổ công tác đặc biệt 256 Công an Hà Tĩnh thực hiện nhiệm vụ tuần tra kiểm soát, giữ gìn trật tự trên địa bàn xã Thạch Châu thì một nhóm thanh, thiếu niên gồm 8 đối tượng là các em học sinh sử dụng xe máy có hành vi lạng lách, đánh võng, thách thức lực lượng tuần tra và đâm thẳng vào chốt lực lượng chức năng đang làm nhiệm vụ.

Trên địa bàn TP Hà Tĩnh, từ đầu năm học đến nay, Đội CSGT Công an TP Hà Tĩnh đã phát hiện, xử lý 289 trường hợp thanh, thiếu niên vi phạm Luật Giao thông đường bộ, trong đó có 212 trường hợp là học sinh, sinh viên. Lực lượng chức năng đã tạm giữ 197 xe môtô, xe máy điện, xử phạt hơn 300 triệu đồng. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật trong học đường, song cốt lõi vẫn là do nhiều phụ huynh còn lơ là, chưa thực sự gần gũi, quan tâm đúng mực đến con cái. Ngoài ra, do độ tuổi này các em còn  hiếu hiểu biết pháp luật, thiếu kỹ năng sống, bồng bột, hiếu thắng, hàng ngày tiếp xúc với mặt trái của các trang mạng xã hội, game online nên dễ bị lôi kéo, kích động.

Công tác giáo dục tư tưởng, định hướng lối sống trong các trường học hiện nay còn bị coi nhẹ, chỉ mới dừng lại ở mức hô hào, hình thức vào các dịp như đầu năm học, dịp lễ, Tết tổ chức tuyên truyền, ký cam kết rồi buông lỏng. Công tác quản lý nhà nước về ANTT ở một số lĩnh vực như Internet, cầm đồ, nhà nghỉ còn sơ hở, vẫn còn tình trạng nhiều quán game gần cổng trường mở cửa cho học sinh vào, thậm chí khi hết tiền, chủ tiệm nét vẫn đồng ý cho cầm cố xe máy, xe đạp điện, sau đó phụ huynh phải đưa tiền đến chuộc. 

Để góp phần phòng ngừa có hiệu quả, giúp thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên không vi phạm pháp luật, thiết nghĩ ngành giáo dục Hà Tĩnh cần có sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ hơn nữa đối với ngành chức năng và gia đình để có các biện pháp quyết liệt và sát với thực tiễn hơn nữa. Kết hợp tuyên truyền và tăng cường công tác xử lý, xử phạt để răn đe, tạo hiệu ứng rộng rãi trong môi trường học đường.