Phim nước ngoài về Việt Nam: Cần nhiều hơn những cuộc “dạo chơi” công phu

Sau một khoảng thời gian có khá nhiều những tác phẩm điện ảnh về Việt Nam do các nhà sản xuất nước ngoài đầu tư thực hiện rất thành công rồi… ngắt quãng, năm 2017, những bộ phim có “xuất xứ” khá đặc biệt này bắt đầu xuất hiện trở lại.

Đây là những tác phẩm nhiều công phu và tâm huyết của người thực hiện. Tuy nhiên, nếu tính việc góp phần mang lại những sắc thái mới mẻ hơn trong diện mạo điện ảnh, chuyển tải nhiều thông điệp sâu sắc về văn hóa, đất nước, con người Việt một cách rộng rãi thì dường như tâm huyết và công phu cũng chưa hẳn đã đủ đầy .

Một làn gió mát

Những ngày đầu tháng 10, người yêu mến Thủ đô Hà Nội đón nhận một thông tin rất vui: Bộ phim “Hà Nội của tôi” được chắp cánh từ tình yêu Hà Nội của một người Pháp, hơn thế còn là một cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam được giới thiệu rộng rãi đến khán giả qua truyền hình. Tác giả kiêm “người dẫn chuyện” của bộ phim là ông Jean Noel Poirier có 9 năm sống tại Việt Nam.

Trong thông tin phát đi trước thời điểm phim lên sóng thì người xem sẽ có dịp thấy một Hà Nội rất đặc biệt như “duy trì được sự ngẫu hứng, chủ động tức thời, một tinh thần tự do hành động mà nếu như không có nó, một thành phố dần sẽ mất đi cá tính và sự đặc sắc của mình”. Và “5 năm là khoảng thời gian mà Jean Noel Poirier, một nhà ngoại giao có kiến thức sâu sắc về người Việt và ngôn ngữ, sống tại Hà Nội và khám phá nơi đây.

Cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam, ông Jean-NoEl Poirier trong phim “Hà Nội của tôi”.
Cựu Đại sứ Pháp tại Việt Nam, ông Jean-NoEl Poirier trong phim “Hà Nội của tôi”.

“Hà Nội của tôi” mang một hoài bão: đó là đem đến cho những cư dân của Hà Nội cũng như tất cả người dân Việt Nam một cái nhìn cá nhân đầy cảm xúc về vẻ đẹp và những nét quyến rũ không ngờ về thủ đô của họ”. Đó là “Hà Nội của ngày nay, rộn rã và ồn ào, lộn xộn và sáng tạo, vừa cũ kỹ vừa hiện đại khiến ông nhớ lại Paris ngày trước.

Hà Nội là một thành phố nơi mỗi con đường là một vở diễn sống động không ngừng, nơi những xưởng thợ thủ công và các quán cà phê bám lấy vỉa hè, nơi mùi nấu nướng tỏa ra từ căn bếp, bay qua những khoảng sân và níu bước khách bộ hành”… Một bộ phim như thế chắc chắn là mong ước được thưởng thức, khám phá của không ít khán giả, đặc biệt là với những người yêu mến Thủ đô ngàn năm văn hiến này.

Quả thực, theo từng bước chân của người dẫn chuyện khám phá nhiều ngõ ngách của phố phường Hà Nội, khán giả có dịp thấy một Hà Nội với diện mạo đúng như mô tả: rộn rã và ồn ào, lộn xộn và sáng tạo, cũ kỹ và hiện đại. Đó không chỉ là các “công trình” dân sinh vô cùng sáng tạo của các cư dân mới của Thủ đô – những ngôi nhà được cơi nới tối đa từ các tòa nhà cũ mang đậm dấu ấn kiểu Pháp mà còn là sự “sáng tạo” tự do đến lộn xộn những kiến trúc “không giống ai” của người Việt tứ xứ mưu sinh ở Thủ đô.

Những khung nhà sắt cơi nới, những bức tường “bơi” ra không gian chung đến mức ánh sáng mặt trời vất vả lắm mới lọt xuống mặt đất, những đường dây điện, truyền hình nhằng nhịt trên các cột điện được tác giả ví von rất thơ rằng nhìn như những sợi tóc trên mái tóc rối đã khiến người xem không thể không bật cười.

Ngược lại, Hà Nội thơ mộng hay sống động chỉ có thể cảm nhận được qua ca khúc nhạc Trịnh hay lời nhân vật chính, lời giới thiệu phim. Sự hiện diện về khoảng cách giữa ngôn ngữ của văn chương với ngôn ngữ hình ảnh của điện ảnh khá rõ ràng.

Nhiệt huyết thôi chưa đủ

Trước “Hà Nội của tôi”, khán giả trong nước cũng từng đón nhận một tin rất vui khác là đạo diễn Oliver Lorelle – một trong những người làm điện ảnh nổi tiếng của Pháp, từng được vinh danh và có nhiều kịch bản phim được đánh giá cao tại các giải thưởng điện ảnh danh giá thế giới “trình làng” dự án phim “Bầu trời đỏ”. Sau hàng loạt những dấu ấn của điện ảnh Pháp trong các phim về Việt Nam: “Đông Dương”, “Người tình”, “Mùi đu đủ xanh”… thì “Bầu trời đỏ” là một tác phẩm được đặt rất nhiều kỳ vọng.

Coi thiên nhiên Việt Nam như một nhân vật chính và phim được quay hoàn toàn tại Việt Nam, đặc biệt là nhiều địa điểm nổi tiếng như hồ Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn), vùng Đồng Văn, Mèo Vạc (tỉnh Hà Giang”. Không quá khó hiểu khi phim được kỳ vọng sẽ tiếp tục ghi dấu ấn nào đó đặc biệt cho Việt Nam qua bản đồ điện ảnh thế giới.

Trong thông tin ban đầu  về  “Bầu trời đỏ” được phát đi cũng khẳng định, phim xoay quanh chuyện Philippe – một anh lính trẻ người Pháp bị điều đến tham chiến tại Việt Nam. Khi biết mình phải tra tấn Thi - một cô gái trẻ của lực lượng Việt Minh bị bắt vì đấu tranh cho độc lập dân tộc, anh bị sốc nặng.

Philippe quyết định bỏ trốn cùng cô. Trong hành trình tưởng chừng vô định giữa rừng nhiệt đới hoang vu, họ tự vấn và đối chất. Giữa thiên nhiên hoang dã nhưng tuyệt đẹp bên Hồ Ba Bể, tách biệt khỏi thế giới, khỏi cuộc chiến tranh, họ dần khám phá chính bản thân mình. Tình yêu cũng dần nảy nở…

Tuy nhiên, chiến tranh chỉ là bức phông nền để tôn lên câu chuyện tình yêu của hai nhân vật chính. Trong phim, khán giả sẽ có dịp chiêm ngưỡng một Việt Nam tuyệt đẹp với những nét đặc trưng của phong cảnh miền Bắc. Vùng núi hùng vĩ của tỉnh Hà Giang hứa hẹn nhiều hấp dẫn qua những cảnh cuối của bộ phim…

Sau đó, đạo diễn Oliver Lorelle còn chia sẻ rằng “Bầu trời đỏ” là một dự án phim kỳ công và nhiều khó khăn nhưng ông quyết tâm thực hiện vì đã dành nhiều tâm huyết, tìm hiểu rất kỹ về đề tài phim. Bối cảnh phim là thời gian đầu của chiến tranh Đông Dương và ông biết nhiều người lính Pháp đến Việt Nam thời kỳ này đã bị Việt Nam chinh phục, chịu ảnh hưởng của môi trường xung quanh, trở nên yêu mến đất nước này, nhiều người lấy phụ nữ Việt Nam làm vợ, đưa về nước sinh sống.

Cảnh phim “Bầu trời đỏ”.
Cảnh phim “Bầu trời đỏ”.

Hơn nữa, thời điểm xảy ra chiến tranh là thời khắc mà con người dễ bộc lộ những ưu điểm và nhược điểm, đặc biệt là những ưu điểm về lòng quả cảm, sự can trường, lòng vị tha. Thế nhưng lâu nay, đề tài về chiến tranh Đông Dương có rất ít tác phẩm điện ảnh Pháp khai thác. Nhà sản xuất phim Pháp không muốn đầu tư vào phim về đề tài này.

Khi ông đưa kịch bản đi giới thiệu, hầu hết các nhà sản xuất đều từ chối với lý do đề tài này rất khó làm phim thương mại. Khi đi xin tài trợ, một đài truyền hình đã thẳng thừng từ chối vì cho rằng ở thời điểm này, hình ảnh một anh lính Pháp quay lại bắn vào đồng đội của mình thì không ổn… Rất may, dù có nhiều khó khăn nhưng cuối cùng cũng có nhà sản xuất chịu đầu tư làm phim.

Ngay việc tuyển chọn nữ diễn viên chính cũng rất vất vả. Ông đã rất muốn chọn nữ diễn viên Việt Nam nhưng không thành. Lý do là nữ diễn viên Việt Nam, nếu có ngoại ngữ thì cũng nói tiếng Anh, không nói được tiếng Pháp. Để chọn diễn viên ưng ý, ông đã vào cả các trường đào tạo dạy tiếng Pháp, hy vọng tìm được diễn viên phù hợp, có khả năng nói tiếng Pháp. Sau khi thử rất nhiều, ông vẫn không tìm được gương mặt ưng ý vì họ là diễn viên nghiệp dư, không diễn được các cảnh nam nữ thân mật với nhau, đặc biệt là những cảnh liên quan đến trút bỏ y phục… 

Rất may, quá trình thực tế quay phim tại Việt Nam, Oliver Lorelle “gặp nhiều thuận lợi nhờ dấu ấn của một số bộ phim Pháp từng quay ở Việt Nam đã rất thành công như “Người tình”, “Đông Dương”…

Thiên nhiên rất đẹp, hùng vĩ, thơ mộng nhưng cũng đầy bí ẩn, chưa từng xuất hiện trên phim Pháp của vùng núi phía Bắc hứa hẹn nhiều đặc biệt cho tác phẩm. Phim lấy bối cảnh chiến tranh nhưng chuyện phim là về tình yêu, chiến tranh chỉ là phông nền vì tác giả muốn hướng đến đối tượng khán giả trẻ. Tình yêu nảy nở khi con người có sự giao thoa với nhau, biết lắng nghe, cảm thông và họ sẽ có những ảnh hưởng lẫn nhau để cùng thay đổi. Đây là thông điệp có giá trị với mọi thời đại chứ không chỉ có thời chiến…

Đạo diễn Oliver Lorelle (giữa) giao lưu tại Việt Nam khi đưa “Bầu trời đỏ” đến Hà Nội.
Đạo diễn Oliver Lorelle (giữa) giao lưu tại Việt Nam khi đưa “Bầu trời đỏ” đến Hà Nội.

Oliver Lorelle cũng chia sẻ rằng ông tạm thời bằng lòng với kết quả lao động của bản thân và êkip làm phim, cho rằng bộ phim đã chuyển tải được thông điệp mà mình muốn chuyển tải.

Thế nhưng đạo diễn có bề dày thành tích của điện ảnh Pháp và thế giới này cũng không khỏi băn khoăn nghi ngại về sự đón nhận của khán giả với “đứa con tinh thần” đặc biệt của mình. Và, nghi ngại này đã không phải không có lý khi khán giả được xem một bộ phim về Việt Nam nhưng vẫn cảm thấy nhiều lấn cấn bởi nhân vật nữ chính và nhiều người Việt khác trong phim có những ứng xử có vẻ khá lạ so với chính họ…

Nhiều chưa hẳn đã hay

Trao đổi quanh câu chuyện này, nhà văn Chu Lai cho rằng ngày càng có nhiều người sáng tạo các tác phẩm về Việt Nam, trong đó các tác phẩm điện ảnh là một tín hiệu rất đáng mừng. Là người có rất nhiều tác phẩm viết về đất nước, con người Việt Nam, nhà văn thực sự rất vui vì khi nghệ sĩ sáng tác về vùng đất nào đó thì họ phải yêu và hiểu về nó. Nhưng ông cũng rất hiểu, người viết nhiều không hẳn đã viết hay.

Với các văn nghệ sĩ trong nước viết về chính đất nước mình, có khi lại không phát hiện ra những điều thú vị, những cái lung linh của nó. Lý do là ở quá lâu cùng một nơi, quá quen thuộc với nó,  con người khó phát hiện ra những điều mới mẻ. Nhưng người ngoại quốc nhiều năm tìm hiểu về Việt Nam, thậm chí nhiều năm sống ở Việt Nam sẽ  có thể khám phá, nhìn thấy những góc khuất mà chưa chắc người trong nước đã nhìn thấy.

Chính phát hiện của họ sẽ tạo nên sự rung cảm mà nhiều người Việt nhìn vào có khi giật mình nhận ra cuộc sống hàng ngày trôi qua với biết bao những muộn phiền khiến mình không thấy được vẻ đẹp sâu xa của nó.

Nhà văn cũng bày tỏ sự tin tưởng, nếu người sáng tác văn học, nghệ thuật trong đó có điện ảnh về Việt Nam nhìn Việt Nam với góc nhìn thiện cảm, chân thành thì sẽ cho ra những tác phẩm thành công, mở ra được những chiều sâu về lịch sử, văn hóa mà người ta cảm thấy yêu đất nước Việt Nam hơn. Và biết đâu, sau khi xem tác phẩm của họ sẽ có những văn nghệ sĩ như ông nghĩ ra được ý tưởng nào đó để “ngồi vào bàn để viết”.

Tất nhiên, xuất phát điểm của họ luôn phải là những cái nhìn thiện cảm chân thành, biện chứng và thẩm mĩ. Nếu nhìn theo cách phiến diện, chỉ thấy cái ngổn ngang, ngột ngạt của đất nước hiện tại mà chưa nhìn sâu vào bên trong đó với những chặng đường lịch sử sâu thẳm với rất nhiều uẩn khúc của đất nước sẽ không thấy được những chồi non của cuộc sống thì tác phẩm sẽ khó được đón nhận…

Minh Hải

Các tin khác

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Sản xuất chip suy giảm, kinh tế châu Á chịu sức ép

Kinh tế châu Á tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu chip và làn sóng đầu tư AI, song hoạt động sản xuất đang cho thấy dấu hiệu giảm đà tại nhiều thị trường lớn. IMF cảnh báo cú sốc năng lượng và khả năng đầu tư AI điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng.

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Bài toán dài hơi của ngành khảo cổ

Khảo cổ học cung cấp tư liệu và căn cứ khoa học cho việc nhận diện, bảo tồn, phát huy di sản. Trong khi những nhiệm vụ ấy ngày càng cụ thể, ngành vẫn ít người theo học, nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế.

Đi chùa online để… tích điểm?

Đi chùa online để… tích điểm?

Từ xếp hàng vào chính điện ảo đến làm nhiệm vụ tích điểm “công đức”, trào lưu đi chùa online đang đan xen nhu cầu tìm bình an với trải nghiệm giải trí. Đại diện Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhìn nhận công nghệ có thể hỗ trợ tu học nhưng không thay thế hoàn toàn trải nghiệm tại chùa.

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.