Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận các cấp ở Đồng Nai trong giữ gìn bình yên ở cơ sở

Trong đó đã có nhiều mô hình được các Bộ, ngành Trung ương công nhận và được nhân rộng ra cả nước. Nhân dịp Đại hội Mặt trận Tổ Quốc (MTTQ) Việt Nam tỉnh Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 vừa được tổ chức thành công, Báo CAND đã có cuộc phỏng vấn đồng chí Hà Anh Dũng, Uỷ viên Ban thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh về vai trò nòng cốt của hệ thống MTTQ tỉnh Đồng Nai trong ổn định trật tự xã hội và tăng cường sự đồng thuận của người dân địa phương.

PV Báo CAND: Xin đồng chí đánh giá về hiệu quả các mô hình tự phòng, tự quản ở khu dân cư thời gian qua?

Đồng chí Hà Anh Dũng: Tỉnh Đồng Nai hiện có khoảng 2.521 mô hình tự quản với nhiều mô hình tiêu biểu đã được nhân rộng và hoạt động hiệu quả. Có 12.615 mô hình dân vận khéo được xét công nhận trên khắp các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng nông thôn mới. Hiện có khoảng 100 khu dân cư đã đưa các tiêu chí “Đoàn kết - ấm no - hạnh phúc” vào quy ước, hương ước và thi đua nội bộ. Nhiều địa phương đã gắn các hoạt động tự quản với những mục tiêu quan trọng khác như công tác an sinh xã hội, khuyến học - khuyến tài, bảo vệ môi trường, phòng chống tội phạm và bảo vệ an ninh biên giới. 

Về văn hóa - giáo dục có các mô hình: Khu dân cư nghĩa tình; Hũ gạo tình thương; Câu lạc bộ học tập suốt đời; Dòng họ học tập. Về lĩnh vực môi trường có 112 mô hình Khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; Khu dân cư sáng - xanh - sạch - đẹp. Trong công tác đảm bảo ANTT, hiện toàn tỉnh có 69 mô hình phòng chống tội phạm, giữ gìn ANTT hoạt động tương đối hiệu quả.

Trong đó nhiều mô hình tiêu biểu, huy động được vai trò tích cực, sáng tạo của nhân dân trong công tác giữ gìn ANTT đã được các cấp công nhận và nhân rộng. Điển hình là mô hình tổ chức các đợt phát động phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ gắn với công tác dân vận, chung tay xây dựng nông thôn mới; mô hình Câu lạc bộ thắp sáng niềm tin cũng như các mô hình Khu dân cư an toàn về ANTT; Camera an ninh; Khu nhà trọ đảm bảo an ninh; Giáo xứ, giáo họ bình an, trật tự; Mô hình hỗ trợ thanh thiếu niên chậm tiến, người phạm tội chấp hành xong án phạt tái hòa nhập cộng đồng... 

Với hơn 258,9 km giáp với biên giới Campuchia, tỉnh đã triển khai nhiều mô hình Điểm sáng chấp hành pháp luật trong cộng đồng dân cư, tiêu biểu 128 khu dân cư tự quản bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới cùng với các dự án, chương trình an sinh xã hội hướng về biên giới đã góp phần củng cố vững chắc thế trận ANND, phát huy hiệu quả, tăng cường vai trò của nhân dân trong giữ gìn ANTT ở cơ sở.

Thời gian qua, nhiều mô hình dân chủ ở cơ sở tại Đồng Nai đã được duy trì hiệu quả như: Lấy ý kiến sự hài lòng của nhân dân về xây dựng nông thôn mới; Khu dân cư tự quản bảo vệ môi trường; nhân dân tham gia bầu cử trưởng ấp, khu phố. MTTQ Việt Nam các cấp cũng đã tham gia thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở. Cụ thể, đã tham gia hoà giải 1.861 vụ việc, trong đó, hòa giải thành 1.247 vụ việc, chuyển 393 vụ việc tới các ngành chức năng giải quyết. 

PV Báo CAND: Giải pháp để Mặt trận các cấp nâng cao hiệu quả vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân, lan tỏa sự đồng thuận trong xã hội là gì, thưa đồng chí? 

Đồng chí Hà Anh Dũng: Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên luôn chú trọng đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, vận động, tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, tạo sự đồng thuận, thống nhất và ổn định xã hội. Trong 2 năm gần đây, nhờ sử dụng các nền tảng số, công tác tuyên truyền ngày càng tiếp cận được đông đảo người dân hơn. 

Với hơn 51.800 cuộc tuyên truyền, vận động, Mặt trận các cấp đã thu hút gần 3 triệu lượt người tham dự. Hiện đã có 100% cơ quan MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp trên địa bàn thành lập và duy trì hoạt động hiệu quả các trang mạng xã hội, đưa các phong trào, cuộc vận động triển khai một cách sâu rộng. Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” đạt kết quả cao với trên 98% khu dân cư văn hóa. Công tác an sinh xã hội có nhiều điểm sáng, góp phần chăm lo thiết thực cho hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách, đồng bào dân tộc, tôn giáo và đối tượng khó khăn. 

Hoạt động của MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên các cấp ngày càng hướng mạnh về cơ sở và địa bàn dân cư. Hàng năm, MTTQ Việt Nam các cấp luôn đồng hành hỗ trợ hoạt động của các tổ chức tôn giáo trên địa bàn. Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp đã chủ động đề xuất cấp ủy, phối hợp với chính quyền để tổ chức được 1.475 cuộc gặp gỡ, tiếp xúc thu hút 28.272 lượt người tham gia. Qua đó kịp thời đề xuất, phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân, tín đồ tôn giáo. 

Hoạt động giám sát, phản biện xã hội tiếp tục được tăng cường, giám sát nhiều lĩnh vực liên quan trực tiếp quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân. Công tác nắm tình hình trong nhân dân cũng đã đạt được nhiều kết quả tích cực. MTTQ Việt Nam các cấp đã tổng hợp được 1.934 lượt ý kiến, nguyện vọng chính đáng của nhân dân, năm 2024 - 2025 đã thu thập 357.568 phiếu đánh giá của người dân. Việc phản ánh trung thực, khách quan và đa chiều, trở thành kênh thông tin quan trọng giúp cấp ủy, chính quyền các cấp trên địa bàn tỉnh có cơ sở để lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý hiệu quả hơn. Từ đó giúp củng cố niềm tin và tăng cường sự đồng thuận xã hội. 

PV Báo CAND: Xin đồng chí nói rõ hơn về công tác giám sát và phản biện xã hội, thực hiện dân chủ trong nhân dân trên địa bàn?

Đồng chí Hà Anh Dũng: MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội từ tỉnh đến cơ sở đã tổ chức 357 hội nghị, hội thảo, tọa đàm lấy ý kiến góp ý với tổng số 1.570 ý kiến góp ý đối với Dự thảo văn kiện đại hội Đảng các cấp và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.  Phối hợp tổ chức 182 hội nghị đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân. Qua đó, nhiều vấn đề khó khăn, bức xúc của người dân được tháo gỡ kịp thời, tạo sự đồng thuận xã hội. 

Đã tổ chức 110 diễn đàn với hơn 24 nghìn lượt người tham dự, tiếp nhận 245 ý kiến. Với đặc thù của Đồng Nai, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cũng đã tổ chức 4 hội nghị gặp gỡ, tiếp xúc với chức sắc, đại diện các tổ chức tôn giáo, thu hút với 410 đại biểu tham dự và nhận được 74 lượt ý kiến, kiến nghị để chuyển đến cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. MTTQ các cấp đã phối hợp chặt chẽ trong công tác tham gia xây dựng pháp luật, góp ý 1.218 lượt văn bản quy phạm pháp luật và văn bản dự thảo của cấp ủy, chính quyền các cấp với chất lượng, hiệu quả ngày càng tăng. 

Thời gian qua, MTTQ các cấp đã tập trung giám sát các chủ trương, chính sách liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân, nhiều nội dung giám sát đạt hiệu quả rõ rệt như: Việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, công tác bảo vệ môi trường, chính sách dân tộc, tôn giáo và bố trí tái định cư cho người dân. MTTQ đã chủ trì giám sát 1.110 cuộc trong đó, cấp tỉnh 38 cuộc, cấp huyện, xã 1.072 cuộc. Qua giám sát, đã phát hiện, kiến nghị chấn chỉnh nhiều tồn tại, hạn chế, thiếu sót. 

Uỷ ban MTTQ Việt Nam các cấp của Đồng Nai cũng đã chủ trì tổ chức phản biện xã hội đối với 809 văn bản dự thảo của cấp ủy, chính quyền các cấp. Trong đó, ở cấp tỉnh đã phản biện 61 cuộc và 87 hồ sơ đề nghị chấp thuận quyết định chủ trương đầu tư các dự án có sử dụng đất và chấp thuận nhà đầu tư, cấp xã phản biện 704 văn bản. Các ý kiến, kiến nghị sau phản biện xã hội được các cơ quan, tổ chức, đơn vị soạn thảo đánh giá cao; thực hiện tiếp thu, giải trình, phản hồi. Hoạt động tổ chức tiếp xúc cử tri và tập hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân để phản ánh với Đảng, Nhà nước ngày càng có nhiều đổi mới. Mặt trận các cấp đã phát huy vai trò nòng cốt trong tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện dân chủ ở cơ sở, tham gia bàn bạc, quyết định và giám sát các công trình, dự án, các hoạt động phúc lợi xã hội, sử dụng Quỹ vì người nghèo, xây dựng Nhà đại đoàn kết. 

Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng ở cơ sở tiếp tục phát huy hiệu quả. Mặt trận các cấp đã tổ chức giám sát 2.305 cuộc, trong đó Ban Thanh tra nhân dân thực hiện 719 cuộc giám sát, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng thực hiện 1.596 cuộc. Việc này đã góp phần xử lý, chấn chỉnh khắc phục kịp thời những thiếu sót, hạn chế.  

PV Báo CAND: Việc phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân đạt hiệu quả ra sao, thưa đồng chí? 

Đồng chí Hà Anh Dũng: Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt, trở thành phong trào có sức lan tỏa sâu rộng, góp phần làm đổi thay diện mạo đô thị, nông thôn, nâng cao đời sống nhân dân. Trong năm 2024 - 2025, chất lượng các danh hiệu văn hóa được giữ vững và nâng cao, với 98,87% khu dân cư của địa phương đạt danh hiệu Khu dân cư văn hóa; 98,15% số hộ dân đạt Gia đình văn hóa; 97 khu dân cư đạt danh hiệu Khu dân cư kiểu mẫu. 

Hưởng ứng phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát”, MTTQ Việt Nam các cấp xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, triển khai quyết liệt, đạt kết quả mang tính đột phá. Trong 2 năm qua, toàn tỉnh đã huy động nguồn lực để xây mới, sửa chữa 2.575 căn nhà cho hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách và các đối tượng khó khăn. Công tác an sinh xã hội tiếp tục là điểm sáng, thể hiện rõ vai trò trung tâm của Mặt trận trong vận động, điều phối các nguồn lực xã hội.

Hưởng ứng phong trào “Vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”, hằng năm, Mặt trận các cấp chủ trì Tháng cao điểm vì người nghèo, huy động nguồn lực chăm lo cho người nghèo, người yếu thế. Giai đoạn 2024 - 2025, toàn tỉnh vận động được hơn 1.315 tỷ đồng phục vụ công tác an sinh; riêng Quỹ vì người nghèo đạt hơn 124 tỷ đồng. Nhiều mô hình chăm lo an sinh tiêu biểu được duy trì, nhân rộng. 

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã thể hiện vai trò trung tâm liên hiệp, định hướng, tổ chức và huy động nhân dân xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc”, đây là một phong trào điểm nhấn nhằm phát huy dân chủ ở cơ sở, tăng cường đoàn kết, nâng cao đời sống cộng đồng. Công tác tuyên truyền, vận động phát huy quyền làm chủ của nhân dân gắn với xây dựng “Khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc” đạt nhiều kết quả nổi bật. Hằng năm, có 94% khu dân cư xây dựng hương ước, quy ước; 97 khu dân cư kiểu mẫu, trở thành điểm sáng trong toàn tỉnh.

Thiết chế văn hoá cấp xã trên toàn tỉnh đạt tỷ lệ 100%, tỷ lệ nhà văn hóa thôn, ấp, khu phố hoạt động hiệu quả đạt trên 98%, các thiết chế văn hóa cấp xã, thôn, ấp, khu phố thường là nơi tổ chức sinh hoạt, hội họp, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao tuyên truyền, cổ động nhân dịp các ngày lễ lớn của dân tộc, các sự kiện trọng đại của đất nước và phục vụ nhiệm vụ chính trị, xã hội của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân tại địa bàn khu dân cư.

PV Báo CAND: Xin cảm ơn đồng chí!