NSƯT Anh Dũng: Tiễn biệt những ngày buồn

1.Vở kịch "Hồn Trương Ba - Da hàng thịt" với bản dựng của đạo diễn - NSƯT Tú Mai lần này đang vào hồi nước rút, nên có ngày đoàn chạy 3 buổi tập. Vai ông hàng thịt của NSƯT Anh Dũng lại không có người đóng kíp 2, mà anh phải đảm nhiệm cả nên khá bận rộn, vất vả. Hôm tôi đến nhà, anh đang ăn trưa cùng cô con gái vừa tốt nghiệp đại học. Bữa cơm chỉ có hai cha con. Cô con gái út của anh đồng thời cũng là đứa con gái duy nhất của NSƯT Phương Thanh gửi lại cho đời dường như giờ đây đã nguôi ngoai phần nào nỗi đau mất mẹ. Chỉ có NSƯT Anh Dũng ngồi đó, gầy hơn xưa nhiều và cũng lặng lẽ hơn xưa. Bố con anh dọn đến ngôi nhà mới này được chừng hơn một năm nay. NSƯT Anh Dũng tâm sự: "Phương Thanh ra đi để lại nỗi trống trải, hẫng hụt, cô đơn lan tỏa ở mọi nơi. Căn nhà cũ chứa đựng quá nhiều kỷ niệm êm đềm của gia đình tôi. Từ cái bàn, cái ghế, cái bếp đến cầu thang hay tủ quần áo đều gợi lại cho tôi những ký ức sâu nặng về người vợ hiền mà tôi luôn thương mến, kính trọng. Và rồi nó chất chứa thành nỗi buồn sâu. Vì thế bố con tôi quyết định làm một cuộc "cách mạng", đó là bán căn nhà cũ đi, mua một ngôi nhà mới để sống những ngày tháng mới và cũng là một cách xóa đi những kỷ niệm buồn. Bây giờ, tôi dành tầng 4 căn nhà này làm phòng thờ và cũng là phòng lưu niệm về cô ấy...".

Sự ra đi đột ngột của vợ thực sự là một cú sốc quá lớn đối với Anh Dũng. Nói rằng, nỗi mất mát nào rồi dần cũng sẽ nguôi quên, nhưng khoảng trống mà chị Phương Thanh đã để lại cho bố con anh, năm tháng cũng không thể lấp đầy. Tôi hỏi anh: "Từ độ vắng chị ấy đến nay, anh sống thế nào?", NSƯT Anh Dũng trả lời bằng giọng đượm buồn: "Tôi đã sống những ngày tháng buồn nhiều hơn vui. Nhưng tôi may mắn còn có đứa con gái, tôi bấu víu vào con. Bố con nương tựa vào nhau, chăm sóc, động viên, lo lắng cho nhau. Những buổi tôi bận việc, con gái tôi nấu cơm đợi tôi về ăn. Những buổi cháu đi học, tôi nấu cơm đợi cháu về. Cuối tuần tôi đi chợ, bố con bày vẽ nấu món gì đó ngon ngon cho vui. Tôi thường nói vui với con gái tôi: Trong nhà này bố vừa là trụ cột, vừa là ôsin cao cấp vì vừa phải kiếm tiền, vừa phải đi chợ, nấu cơm, lo toan mọi việc. Tôi giờ đã lên chức ông nội, ông ngoại. Con trai, con gái của tôi với người vợ đầu đã trưởng thành, có gia đình riêng. Chúng biết tôi buồn nên từ ngày Phương Thanh mất, chúng cũng qua lại thăm hỏi, động viên bố luôn...".

2. Năm 2009 quả là một năm đầy bão tố với NSƯT Anh Dũng. Dân gian có câu: "phúc bất trùng lai; họa vô đơn chí", những cái "họa" mà Anh Dũng gặp phải trong năm ấy như chực nhấn chìm anh. Vợ mất còn chưa ráo lệ thì 19 ngày sau, người mẹ hiền của anh cũng ra đi sau một thời gian lâm bệnh. Trong thời gian ngắn, anh sút đi 10 cân, mái đầu bạc trắng. Trong hoàn cảnh ấy, nhiều bạn bè cảm thương anh bởi nỗi mất mát quá lớn tưởng chừng như vượt quá giới hạn chịu đựng của một con người. Thế nhưng cũng chính trong lúc ấy, anh phải đối mặt với một "cơn bão" nữa ngay lập tức đến từ nhà hát nơi anh lúc đó vẫn đang là Giám đốc. "Hai người phụ nữ quan trọng nhất trong cuộc đời bỗng dưng bỏ tôi đi trong vòng chưa tròn 1 tháng khiến tôi không còn cảm nhận được bất cứ điều gì khác ngoài nỗi đau chia lìa. Không làm giám đốc nữa tôi cũng không buồn, không tiếc nuối gì. Tôi chỉ buồn về cách con người ta ứng xử với nhau mà thôi. Song ngay cả chuyện ấy tôi cũng quên từ lâu rồi..." - NSƯT Anh Dũng chia sẻ.

Khi còn đang liêu xiêu trong nỗi sầu thương mất vợ, mất mẹ, NSƯT Anh Dũng lại bị điều tiếng, bị miễn nhiệm chức Giám đốc Nhà hát kịch Việt Nam. Rời Nhà hát Kịch Việt Nam sau 40 năm gắn bó, anh sang làm chuyên viên Phòng Nghệ thuật - Cục Nghệ thuật biểu diễn đến tháng 7-2012 thì nghỉ hưu. Thời gian vừa qua, anh xoay vần với kịch bản phim truyền hình 30 tập có tên "Cô gái quê" hiện đã được một hãng phim ở Sài Gòn mua để chuẩn bị đưa vào sản xuất.

Anh Dũng kể, anh bắt đầu viết kịch bản từ gần 20 năm nay. Trước kia, khi còn Phương Thanh, mỗi lần anh mở máy tính để viết kịch bản, thường có vợ qua lại hỏi han. Giờ mỗi lần bật máy tính lên, một mình một bóng, càng nhớ vợ bao nhiêu anh lại càng thương mình bấy nhiêu. Để rồi tự an ủi, động viên mình là phải sống mạnh mẽ, sống tốt hơn vì con, cho con. Cô con gái của NSƯT Phương Thanh và NSƯT Anh Dũng xem ra cũng đã rất trưởng thành trong suy nghĩ và hành động, cho dù trong mắt người cha, cô vẫn như còn bé bỏng lắm. NSƯT Anh Dũng chia sẻ: "Tôi dự định cho con gái đi du học để lấy bằng thạc sĩ, song cháu còn luấn quấn chưa muốn đi ngay. Nhiều lần cháu giục tôi: "Bố phải lấy vợ đi, có người lo cho bố thì con mới yên tâm đi được!" khiến tôi rất xúc động. Cháu thừa hưởng đức tính hiền lành, nhân hậu, vị tha từ mẹ. Và từ ngày mẹ mất, cháu có những suy nghĩ chín chắn và trưởng thành hơn hẳn đấy! Nhưng tôi cũng chưa sẵn sàng cho điều đó, bởi tôi biết ở tuổi tôi bây giờ, tìm một người để làm bạn tâm giao lúc tuổi già cũng khó lắm: Lấy người trẻ quá không được, người già quá cũng không được, người trung trung thì cũng nhỡ nhàng. Tìm một người như cũ là điều không tưởng rồi, nhưng tìm được một người có tấm lòng, hiểu và thông cảm cho hoàn cảnh của mình thôi, cũng là khó lắm...".

3. Cuối tháng 7 vừa qua, Nhà hát Kịch Việt Nam khởi công bản dựng mới vở "Hồn Trương Ba - Da hàng thịt" do NSƯT Tú Mai làm đạo diễn. Việc tìm các diễn viên tham gia vở diễn này cũng là một công việc gian nan bởi bản dựng lần đầu tiên năm 1987 của NSND Nguyễn Đình Nghi đã đạt được thành công vang dội với sự tham gia của các diễn viên gạo cội như cố NSND Trọng Khôi, NSND Trần Tiến, NSƯT Phạm Bằng, cố NSƯT Ngọc Quốc... Lúc ấy, NSƯT Anh Dũng còn khá trẻ, được giao vào vai con trai cả của ông hàng thịt do NSND Trọng Khôi thể hiện. Nhiều năm tháng đã qua đi, nhưng những ấn tượng tốt đẹp về vở diễn "Hồn Trương Ba - Da hàng thịt" vẫn không phai mờ trong tâm trí của NSƯT Anh Dũng, nhất là những ngày tháng đoàn đem vở diễn sang Nga để dự Festival Sân khấu cùng 15 nước trong khối XHCN năm 1990. Tại liên hoan này, vở "Hồn Trương Ba - Da hàng thịt" gây được ấn tượng mạnh với bạn bè quốc tế bởi nó mang tính dân tộc nhưng cách dựng hiện đại, chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc nên đã vinh dự đoạt Huy chương Vàng. Sau thành công đó, đoàn còn được nhiều nước trong khối mời đến nước họ biểu diễn.

25 năm đã trôi qua, ê kip các nghệ sĩ từng tham gia vở diễn này một số đã ra người thiên cổ, người còn sống đa phần đều đã tuổi cao sức yếu. Chỉ còn lại NSƯT Anh Dũng là còn đủ sức để đồng hành nên khi được đạo diễn - NSƯT Tú Mai mời tham gia vào vở diễn này, Anh Dũng rất vui. Anh chia sẻ: "Tôi trở lại nhà hát như đứa con xa nhà lâu ngày, nay được trở về nên lòng đầy hân hoan, phấn chấn. Lúc đầu, cũng có nhiều người hỏi tôi, liệu có bị áp lực không, khi mà vai diễn ông hàng thịt từng được đóng đinh với tên tuổi NSND Trọng Khôi. Thực ra tôi cảm thấy khá thoải mái, không lo lắng gì bởi tôi có được cơ hội thể hiện vai diễn mà mình yêu thích, đồng thời sống lại những kỷ niệm, những năm tháng không thể nào quên với sân khấu. Hiện tôi chỉ có một suy nghĩ đơn giản là làm sao có sức khỏe tốt để luyện tập, đảm nhiệm vai diễn tốt nhất. Hôm đoàn khởi công vở diễn, khi tôi lên sân khấu, anh em nghệ sĩ trong đoàn đều đứng dậy vỗ tay chào đón. Tôi coi đó là một sự "hóa giải" để tiễn biệt những ngày buồn. Tôi cho rằng, năm tháng chính là viên thuốc hóa giải mọi điều, trả mọi thứ về đúng chỗ của nó...".