“Nở rộ” ngành học mới và bài toán kiểm soát chất lượng

Những năm gần đây, ngoài các ngành đào tạo truyền thống, các trường đại học (ĐH) đều chú trọng mở thêm ngành học mới. Đa số các ngành mới mở được xem là “hot” trong tuyển sinh vì “đón đầu” được xu hướng và nhu cầu nhân lực trong tương lai. Tuy nhiên, để các ngành học mới thực sự có ý nghĩa đối với người học và xã hội, cần tăng cường giám sát chất lượng.

Mùa tuyển sinh cho năm học 2022-2023, Trường ĐH Gia Định (GDU) dự kiến mở mới và tuyển sinh một số ngành học chương trình tài năng gồm: Ngành Quản trị kinh doanh, Ngôn ngữ Anh, Công nghệ thông tin, Marketing và Kinh doanh quốc tế. Theo ông Trịnh Hữu Chung-Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định, việc mở thêm ngành học mới nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động nhóm ngành nghề này trong 3 năm tới. Đây là ngành đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng, được đào tạo có lộ trình, giỏi tay nghề, ngoại ngữ. Vì vậy, nhà trường quyết định mở thêm chương trình đào tạo tài năng cho nhóm ngành này.

Trường ĐH Hoa Sen dự kiến mở thêm một loạt ngành học mới như Thương mại điện tử, Digital Marketing, Phim, Quan hệ công chúng, Kinh tế thể thao, Trí tuệ nhân tạo. Trường ĐH Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh cũng dự kiến mở và tuyển sinh ngành học mới là Dược học…

“Nở rộ” ngành học mới và bài toán kiểm soát chất lượng -0
Nhiều ngành học mới của các trường ĐH gắn với xu hướng nhân lực của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Đại học Quốc gia Hà Nội vừa ban hành Danh mục ngành, chuyên ngành đào tạo được quy hoạch giai đoạn 2021 - 2025 để giảm tối đa sự chồng chéo, trùng lặp giữa các ngành đào tạo, mở thêm nhiều ngành học mới. So với các chương trình đang đào tạo hiện tại, danh mục này có thêm rất nhiều ngành mới. Trong đó bậc đại học có 67 ngành được quy hoạch, bậc thạc sỹ có 118 ngành và bậc tiến sỹ có 55 ngành. Đặc biệt, có 58 ngành đào tạo thí điểm bậc đại học, 102 ngành thí điểm bậc thạc sỹ và 43 ngành thí điểm bậc tiến sỹ.

Những ngành thí điểm là những ngành chưa có tên trong danh mục các ngành, chuyên ngành đào tạo mà Bộ GD&ĐT đã ban hành và đã được đánh mã số, đồng thời cũng là "đặc sản" trong đào tạo của ĐHQG Hà Nội. Từ bức tranh tổng này, người học có thể nắm được cơ cấu ngành nghề của ĐHQG Hà Nội trong cả giai đoạn 5 năm tới, từ đó lựa chọn ngành học phù hợp nhất cho bản thân trong tương lai.

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Trưởng Ban đào tạo, ĐH Quốc gia Hà Nội cho biết: Mỗi ngành, chuyên ngành ra đời đều có vai trò, chức năng nhất định đối với sự phát triển biện chứng của kinh tế - xã hội. Trong giai đoạn tới, cho đến năm 2025, có lẽ chưa có ngành nào thực sự "biến mất". Song, với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, của trí tuệ nhân tạo, của cách mạng công nghiệp 4.0, cùng với đó là sự thay đổi, gia tăng về cả yêu cầu và nhu cầu của con người, nhiều ngành khoa học ngày càng có tính liên ngành và xuyên ngành, thậm chí có sự xóa nhòa ranh giới của một số ngành, kèm theo là nhiều chương trình đào tạo phải có sự đổi mới linh hoạt: có thể là sự đan cài vào nhau, có thể là sự chuyển hóa, có thể là sự phân chia, cũng có thể có thể là sự tích hợp. Sự "ứng biến" này cũng như sự trưởng thành của các nhóm nghiên cứu mạnh của ĐHQG Hà Nội là cơ hội và là nền tảng cho sự ra đời các chương trình đào tạo mới mang tính liên ngành, liên lĩnh vực. Các ngành kỹ thuật - công nghệ, các ngành liên quan đến nhu cầu nhân lực của cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ chiếm tỷ trọng khá lớn trong các ngành mới được quy hoạch của ĐHQG Hà Nội trong thời gian tới như: Trí tuệ nhân tạo, Quản trị công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Quản trị năng lượng và Phát triển bền vững, Logistic, Thiết kế công nghiệp và Đa phương tiện, Quản lí đô thị và công trình (thông minh), Công nghệ tài chính và kinh doanh kỹ thuật số…

Trước đó, rất nhiều ngành học mới lần đầu tiên xuất hiện trong danh mục đào tạo đại học như ngành Golf của Trường ĐH Tôn Đức Thắng; ngành Du lịch sinh thái của ĐH Lâm nghiệp; ngành Công nghệ Hàng không - Vũ trụ; cử nhân Khoa học dữ liệu, kỹ sư Năng lượng, Vật liệu và Linh kiện nano, An ninh phi truyền thống, Biến đổi khí hậu của ĐHQG Hà Nội; ngành Phân tích kinh doanh, Khoa học dữ liệu trong kinh tế và kinh doanh, Đầu tư tài chính, Công nghệ tài chính, Quản trị kinh doanh điều hành thông minh, Quản trị chất lượng và đổi mới của ĐH Kinh tế quốc dân Hà Nội; Khoa học máy tính và trí tuệ nhân tạo, Hệ thống nhúng thông minh và IOT của Trường ĐH Bách Khoa Hà Nội…

Nhiều ý kiến cho rằng, việc các trường đại học mở thêm nhiều ngành mới thể hiện sự tự chủ, năng động của các trường, phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội trong bối cảnh mới. Đây cũng là xu hướng tất yếu hiện nay khi cơ cấu kinh tế đã và đang có sự dịch chuyển mạnh mẽ, sự phát triển ngành nghề trong xã hội ngày càng đa dạng hơn, nhu cầu của người học ngày càng phong phú hơn. Tuy vậy, điều đáng lo ngại là khâu quản lí, kiểm định chất lượng khi các ngành nghề mới được mở ra.

“Khi mở các ngành học mới, quan trọng là cơ quan quản lý nhà nước phải là kiểm soát chất lượng chương trình, đội ngũ giảng viên đủ trình độ và điều kiện thực hiện đào tạo. Điều này sẽ quyết định chất lượng của nguồn nhân lực, nếu khâu chuẩn bị không tốt, quá trình đào tạo không như cam kết thì khó bảo đảm chất lượng đầu ra”-TS Lê Viết Khuyến, Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam nêu quan điểm.

Huyền Thanh

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.