Niềm vui góp phần trả lại tên cho một nhà báo liệt sĩ

Hai năm sau khi đi tập kết ra Bắc, ông đến với nghề báo. 16 năm sau đó, trong lúc đang trực bản tin thời sự, ông đã hy sinh khi máy bay Mỹ ném bom oanh tạc.

Sau ngày đất nước thống nhất, người thân ra Bắc viếng mộ, nhận lại nhiều di vật và khởi đầu hành trình đi tìm danh hiệu liệt sĩ cho ông. Hơn 34 năm sau ngày hy sinh, cố nhà báo năm xưa đã được Thủ tướng Chính phủ truy tặng Bằng Tổ quốc ghi công.

Ông là Nguyễn Phụng Kỳ sinh trưởng ở thôn Xuân Phu, xã An Ninh – nay là An Ninh Tây, huyện Tuy An (Phú Yên) - vùng đất giàu truyền thống cách mạng, kiên cường trong kháng chiến.

Xung phong lên đường theo tiếng gọi non sông

Giữa năm 1947, Ủy ban Hành chính kháng chiến xã An Ninh ra đời, đảng viên Nguyễn Phụng Kỳ được phân công làm Trưởng ban Bình dân học vụ, Chi ủy viên phụ trách tuyên huấn xã. Hơn 7 năm sau, tháng 8-1954, ông Kỳ tạm biệt người vợ là Nguyễn Thị Chơi cùng 5 đứa con nhỏ để đi tập kết ra Bắc. Hai năm đầu, ông đảm nhiệm công tác cải cách ruộng đất ở Hà Tĩnh, Thái Bình, Quảng Ninh, nhưng với năng lực của một giáo viên, ông viết nhiều tin, bài cộng tác các cơ quan báo chí, nên cuối mùa thu năm 1956, ông được điều động công tác tại Đài truyền thanh Quảng Ninh. Với vai trò phóng viên, rồi biên tập viên, ông Kỳ năng động bám sát cơ sở để tác nghiệp hiệu quả, được nhiều đồng nghiệp cảm phục, nên ngoài công việc nhà báo, ông còn là Trưởng phòng Tổ chức – hành chính Đài truyền thanh Quảng Ninh.

Thời điểm đó, thân nhân duy nhất của ông Kỳ ở miền Bắc là cậu em trai Nguyễn Văn Thử - sĩ quan một đơn vị quân đội ở Hà Nội, nên năm nào ông Kỳ cũng dành vài ngày phép đi thăm em. Năm 1964, anh Thử trở lại chiến trường miền Nam.

Cuối đông năm 1972, trong lúc ông Thử đang chuẩn bị tài liệu học tập chính trị cho lớp học mới, thì bộ phận giao bưu Trường quân chính tổng hợp Quân khu 5 trao cho ông một bức thư gửi từ Quảng Ninh. Khác hẳn những bức thư trước đó, tên người gửi lần này là ông Lê Phong – Giám đốc Xí nghiệp Mỏ than Hòn Gai – Cẩm Phả.  Khi cầm bức thư đó, linh cảm khiến cho ông Thử nghĩ tới chuyện chẳng lành. Mở thư ra đọc, ông Thử bật khóc khi biết tin ông Kỳ đã hy sinh trước đó hơn năm tháng.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông Thử về Quảng Ninh tìm gặp những đồng nghiệp của người anh trai mới biết tường tận trường hợp ông Kỳ hy sinh. Hôm đó là ngày 9-6-1972, trong lúc ông đang làm nhiệm vụ trực ban tiếp sóng phát thanh bản tin thời sự buổi trưa của Đài tiếng nói Việt Nam, bất ngờ một tốp máy bay Mỹ từ hướng Nam ập đến oanh tạc. Một quả bom giội xuống ngay trước cửa hầm khiến ông Kỳ bị thương nặng. Mặc dù đồng nghiệp trong cơ quan khẩn trương đưa ông vào bệnh xá cấp cứu, nhưng do vết thương nặng nên ông trút hơi thở cuối cùng.

Ông Nguyễn Phụng Lãnh vui mừng khi đón nhận bằng Tổ quốc ghi công người cha.
Ông Nguyễn Phụng Lãnh vui mừng khi đón nhận bằng Tổ quốc ghi công người cha.

Trở về khi tên anh đã thành tên đất nước

Sau đại thắng mùa xuân năm 1975, nhiều gia đình ở miền Nam mừng vui trào nước mắt khi người thân của họ từ miền Bắc trở về quê nhà sau hàng chục năm xa cách. Bên trong căn nhà nhỏ ở làng Xuân Phu, xã An Ninh Tây, huyện Tuy An (Phú Yên), bà Nguyễn Thị Chơi cùng 5 người con đau đáu nỗi chờ mong người chồng, người cha, vì họ chưa hề biết tin ông Kỳ hy sinh. Cho đến cuối tháng 5-1975, khi ông Thử mang bức thư của ông Lê Phong về trao cho người chị dâu cùng các cháu, thì họ mới biết ông Kỳ đã mãi mãi đi xa. Gần 6 tháng sau, người con trai đầu của ông Kỳ là Nguyễn Phụng Lãnh, lúc đó là Hiệu trưởng Trường phổ thông cấp III Hoàng Văn Thụ, TP Nha Trang (Khánh Hòa) mới xin nghỉ phép, lên tàu hỏa ra miền Bắc tìm kiếm phần mộ cùng những di vật của người cha để lại.

Tiếp chuyện phóng viên Báo CAND tại nhà riêng ở 176A Thống Nhất, phường Phương Sài, TP Nha Trang (Khánh Hòa), ông Nguyễn Phụng Lãnh nhớ lại: “Lần đầu tiên ra miền Bắc khi đất nước vừa mới thống nhất hơn nửa năm, tôi hoàn toàn lạ lẫm với mọi thứ. Xúc động nhất là khi tìm đến Đài truyền thanh Quảng Ninh, các cô chú ở đó tiếp đón tôi rất chân tình, chu đáo. Sau một hồi trò chuyện, tìm hiểu về gia đình, thân tộc, ông Trần Thế Bạt – Phó trưởng Phòng Tổ chức – hành chính mở chiếc tủ gỗ lấy ra tập hồ sơ trao cho tôi xem những tài liệu liên quan đến ba tôi. Thời gian khiến cho màu giấy ngả sắc vàng hoe, nhưng các cô, chú ở Đài truyền thanh Quảng Ninh lưu giữ rất cẩn trọng.

Dừng lại vài giây, ông Lãnh kể tiếp: “Mở từng trang giấy trong tập hồ sơ, tôi đã rơi nước mắt khi nhìn thấy ảnh người cha kính yêu trong giấy chứng minh thư số 264678 do Sở Công an Hồng Quảng cấp ngày 8-9-1958, Huy chương Kháng chiến hạng Nhất của Hội đồng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng thưởng cho ba tôi cùng nhiều tài liệu khác... 

Rời Quảng Ninh, ông Lãnh về lại Nha Trang trong niềm vui pha lẫn nỗi buồn. Buồn vì khát vọng gặp lại người cha sau ngày đất nước thống nhất bất thành. Vui vì được các cô chú ở Đài truyền thanh Quảng Ninh tiếp đón thân tình, cung cấp đầy đủ tài liệu, di vật liên quan người cha. Trong suốt 30 năm sau đó, ông Lãnh gửi nhiều đơn thư đến các cơ quan chức trách ở Quảng Ninh và Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, đề nghị công nhận danh hiệu liệt sĩ đối với ông Kỳ. Điều đáng nói là gần 14 năm sau ngày mất, ông Kỳ được Hội đồng Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì vào ngày 7-3-1986 vì đã có công lao trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Cuối năm 2004, khi tiếp nhận đơn đề nghị của ông Lãnh, Ban Biên tập Báo CAND đã cử phóng viên thu thập tài liệu viết bài: “29 năm đi tìm danh hiệu liệt sĩ cho cha”. Và cũng ngay sau đó các cơ quan chức trách lật lại hồ sơ vụ việc nên một cái kết có hậu cũng là niềm vinh hạnh, tự hào đến với gia đình ông Lãnh khi ngày 20-10-2006, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 1379/QĐ-TTg công nhận danh hiệu liệt sĩ, đồng thời cấp Bằng Tổ quốc ghi công đối với nhà báo Nguyễn Phụng Kỳ.

Phan Thế Hữu Toàn

Các tin khác

Hà Nội là trọng điểm ô nhiễm không khí, cần giải pháp kiểm soát liên vùng

Hà Nội là trọng điểm ô nhiễm không khí, cần giải pháp kiểm soát liên vùng

Ô nhiễm không khí đang là một trong những vấn đề môi trường đáng lo ngại tại Việt Nam, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc, trong đó Hà Nội là trọng điểm. Nồng độ bụi mịn PM2.5 tại Hà Nội ở mức cao, khoảng 1/3 số ngày trong năm vượt giới hạn trung bình 24 giờ, đòi hỏi các giải pháp kiểm soát nguồn thải và phối hợp liên vùng quyết liệt, đồng bộ.

Xuất hiện vết nứt dài hơn 1.000m, 34 hộ dân phải di dời

Xuất hiện vết nứt dài hơn 1.000m, 34 hộ dân phải di dời

Sau đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 13 đến 19/9, khu vực đồi Na Lo, xã Đồng Lương, tỉnh Thanh Hóa xuất hiện hệ thống vết nứt kéo dài hơn 1.000m, nhiều điểm sụt lún sâu khoảng 1,5m, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt với khối lượng lớn, đe dọa an toàn của người dân và tuyến tỉnh lộ 530B.

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Việc ứng dụng công nghệ số trong quan trắc, cảnh báo thiên tai nhằm góp phần đảm bảo an toàn cho địa bàn được xem là “rốn lũ” của miền Trung, nhất là bà con sinh sống vùng hạ du TP Huế. Song song với việc đảm bảo các công trình, chính quyền TP Huế yêu cầu các chủ hồ chứa thủy điện, thủy lợi và các đơn vị liên quan phải đảm bảo sinh kế lâu dài của người dân.

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Miền núi phía Tây TP Đà Nẵng sở hữu địa hình hiểm trở, chia cắt mạnh và luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở mỗi mùa mưa lũ đến. Trước thử thách khắc nghiệt của thiên tai, các lực lượng chức năng, trong đó lực lượng Công an cơ sở đóng vai trò nòng cốt, xung kích tuyến đầu đã cùng cấp ủy, chính quyền các địa phương không lơ là, chủ quan, thực hiện phương châm “4 tại chỗ” và chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó ở mức cao nhất nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Kết quả thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông trọng điểm của TP Hồ Chí Minh thời gian gần đây không chỉ được kỳ vọng sẽ giải quyết cơ bản vấn đề ùn tắc giao thông đô thị cả trong khu vực nội đô và các khu vực cửa ngõ, mà còn kết nối liên vùng thúc đẩy phát triển khu vực. Các công trình hạ tầng giao thông chiến lược đang được xây dựng còn hứa hẹn sẽ định hình lại không gian phát triển cho siêu đô thị TP Hồ Chí Minh…

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Hoàn thành vượt tiến độ việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN là kết quả quan trọng trong giai đoạn 1 của Chiến dịch “500 ngày đêm” tại Lâm Đồng. Bước sang giai đoạn 2, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiếp tục huy động các cấp, các ngành và nhân dân cung cấp thông tin, nhất là những nhân chứng từng tham gia chiến đấu, nhằm mở rộng phạm vi tìm kiếm, quy tập các phần mộ liệt sĩ còn nằm lại trên địa bàn.

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Hơn 14 năm miệt mài sưu tầm, chàng trai ở Cà Mau hiện lưu giữ hơn 10.000 hiện vật gốm Nam Bộ xưa. Trong đó có những hiện vật tuổi đời hơn 100 năm. Với anh, mỗi chiếc chén (bát), bình trà hay cặp voi gốm không chỉ là món đồ cũ, mà còn lưu giữ những câu chuyện về đời sống, văn hóa của người dân Nam Bộ qua nhiều thế hệ.

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Đúng ngày Rằm tháng Tám, 1.050 học sinh các dân tộc tại Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở (PTNT TH-THCS) Petrovietnam - Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đã đón một mùa Trung thu đặc biệt dưới mái trường mới. Không chỉ có niềm vui của ngày hội trăng rằm, các em còn được trao thêm những món quà thiết thực và một không gian học tập STEM hiện đại, mở ra thêm những cơ hội khám phá khoa học, công nghệ ngay giữa vùng biên giới.

Phi công lái A330 đầu tiên của Sun PhuQuoc Airways kể chuyện phía sau buồng lái

Phi công lái A330 đầu tiên của Sun PhuQuoc Airways kể chuyện phía sau buồng lái

Qua lời kể của cơ trưởng Hồ Minh Tấn, người có hơn 35 năm trong nghề, hành trình đưa chiếc A330 đầu tiên của Sun PhuQuoc Airways “về nhà” trải qua nhiều cung bậc cảm xúc và đặc biệt là cả những nỗi lo khi phải bay vòng tránh bão. Khi nhắc về khoảnh khắc tới vùng trời Phú Quốc, cảm xúc đọng lại trong ông là hai chữ “lâng lâng”.

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Lâm Đồng khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ

Mưa lớn kéo dài, kết hợp với việc điều tiết nước từ hồ Sông Quao, khiến nhiều khu vực phía Đông tỉnh Lâm Đồng ngập sâu, hàng nghìn hộ dân bị ảnh hưởng, nhiều diện tích sản xuất bị thiệt hại. Lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đã đi kiểm tra, chỉ đạo các địa phương huy động tối đa lực lượng, phương tiện ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.