Những người giữ lửa cho ngôi đền nghệ thuật

Năm 2009 tiếp tục là một năm khó khăn không chỉ với nền kinh tế cả nước mà còn với những người làm nghệ thuật. Nhưng vượt lên trên sự khó khăn chung cũng như những vất vả của cuộc sống riêng, nhiều nghệ sĩ vẫn miệt mài cống hiến và đạt được những thành quả có ý nghĩa.

Nhân dịp xuân mới, VNCA xin giới thiệu với bạn đọc một số gương mặt nghệ sĩ - những người đang góp phần "giữ lửa" cho “ngôi đền thiêng” nghệ thuật.

Nghệ sĩ Hoàng Lan (Đoàn kịch nói CAND):

Năm 2009 được coi là một năm thành công vang dội của Hoàng Lan ở cả 2 lĩnh vực: sân khấu và điện ảnh. Tháng 11, tại Liên hoan Sân khấu kịch nói toàn quốc, Hoàng Lan đã vinh dự nhận Huy chương Vàng cho vai Hải trong vở kịch "Hoa hải đường" (Đoàn Kịch nói CAND).

Tháng 12, tại Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ 16, Hoàng Lan lại tiếp tục đứng trên bục danh dự nhận giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai Sao trong phim "Mười ba bến nước". Thành tích ấy đã ghi nhận những nỗ lực của cô diễn viên có vóc dáng mỏng manh nhưng say mê và bền bỉ với nghề. Đã hơn mười năm kể từ ngày Hoàng Lan về "đầu quân" cho Đoàn Kịch nói Công an nhân dân, cô đã nếm trải không ít những vất vả, vinh quang của một nghệ sĩ, chiến sĩ nhưng như Hoàng Lan tâm sự, cô ngày càng thấy yêu hơn sắc phục của mình.

Mặc dù nghệ thuật muốn thu hút được khán giả phải luôn cần "đổi món" nhưng đến nay, Hoàng Lan vẫn là sự lựa chọn số một của không ít đạo diễn. Không chỉ bởi ở Hoàng Lan có nét duyên dáng bẩm sinh, có khả năng hóa thân thành công những vai nội tâm sâu sắc, mà trên tất cả là thái độ tận tụy, xả thân vì vai diễn. Ít ai biết rằng, trong thời gian tập luyện cho vở "Hoa hải đường", sức khỏe của Hoàng Lan không tốt nhưng chị vẫn cố gắng không nghỉ để kịp tiến độ và nhất là khi vở thường xuyên có chỉnh sửa, bổ sung.

Những tháng ngày lăn lộn cùng đoàn làm phim "Mười ba bến nước" trong thời tiết rét như cắt, nhiều lần Hoàng Lan bị ngất vì kiệt sức. Vất vả là thế nhưng Hoàng Lan biết mình đã không chọn nhầm nghề cho dù ngoài những gian nan thì sự nổi tiếng của một diễn viên còn đi kèm bao điều cay đắng. Cô gái mang tên một loài hoa với vẻ đẹp mong manh tựa tia nắng ấy đã từng phải gánh trên vai những tin đồn khủng khiếp. Hoàng Lan đã chọn giải pháp im lặng để bước qua những thị phi. Điều ấy không bao giờ dễ dàng với một cô gái trẻ. Nhưng Hoàng Lan đã khẳng định mình bằng những vai diễn đong đầy cảm xúc, bằng sự lao động nghệ thuật nghiêm túc.

Từ những vai diễn đầu tiên tạo dấu ấn trong lòng khán giả như Nhật Lệ trong phim "Cô gái mang tên dòng sông", Lụa trong phim "Giọt nước mắt giữa hai thế kỷ", khán giả còn biết tới Hoàng Lan với vai Lý Chiêu Hoàng trên sân khấu kịch, vai diễn trong những vở "Vòng xoáy", "Tình xưa"… Sau này là Sao trong "Mười ba bến nước"… Những vai diễn của Hoàng Lan luôn là hiện thân của những giá trị tình cảm tốt đẹp mà con người hướng tới.

Trò chuyện với Hoàng Lan mới nhận thấy rõ bên trong người con gái có vóc dáng mảnh dẻ tưởng như yếu đuối ấy tiềm tàng một sức mạnh bền bỉ của tình yêu đời và yêu nghề. Chúng ta tin rằng, với đam mê ấy, Hoàng Lan sẽ tiếp tục tỏa sáng trong làng nghệ thuật.

Nghệ sĩ Mạnh Hùng (Nhà hát Cải lương Việt Nam )

Mạnh Hùng trong vai Lý Thường Kiệt.
Mạnh Hùng trong vai Lý Thường Kiệt.
Thời gian này Mạnh Hùng đang tất bật chuẩn bị cho chuyến lưu diễn châu Âu một tháng để phục vụ kiều bào nước ngoài đón xuân mới theo chương trình của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch. Với Mạnh Hùng, đây là lần đầu tiên anh ăn tết xa nhà. Trong cái bùi ngùi vì đón giao thừa ở một nơi xa thì trong lòng người nghệ sĩ này có cả những rộn ràng, những tự hào khó tả.

Mạnh Hùng sinh ra trong gia đình có cha là NSƯT Thanh Tùng (Nhà hát cải lương Hà Nội). Từ nhỏ, những câu vọng cổ đã ngấm vào anh như máu thịt. Bạn bè, đồng nghiệp đều thừa nhận Mạnh Hùng là người yêu cải lương lạ lùng. Ngay cả khi ngồi trò chuyện cùng chúng tôi, đôi khi, anh lại ngâm nga câu cải lương như một thói quen không thể bỏ.Với nhiều người, yêu nghệ thuật là một chuyện, còn có theo đuổi được tình yêu ấy không lại là chuyện khác, nhất là khi bộ môn nghệ thuật ấy đang bị cuộc sống xô bồ làm  khất lấp. Nhưng Mạnh Hùng đã làm được, dù biết sống đời nghệ sĩ cải lương vô cùng vất vả.

Mạnh Hùng là gương mặt sáng của sân khấu cải lương phía Bắc. Hơn 10 năm trong nghề với hàng chục vở diễn, anh đều được ưu ái vào vai kép chính, ngay từ vai diễn đầu tiên trong vở "Trái tim người chị". Gần đây, những vở diễn của đoàn 2 Nhà hát Cải lương Việt Nam luôn được vinh danh trong các cuộc thi tài có đóng góp không nhỏ của Mạnh Hùng với từng nhân vật.

Ở "Cung phi Điểm Bích" là một Huyền Quang với gương mặt vừa khắc khổ, vừa quyến rũ ẩn hiện sau làn sương khói với nội tâm đầy mâu thuẫn, giằng xé. Với "Trọn đời trung hiếu với Thăng Long" lại là một dũng tướng Lý Thường Kiệt uy phong nhưng chất chứa trong mình biết bao nỗi đớn đau… Sự khổ luyện trong từng vai diễn của Mạnh Hùng đã được ghi nhận bằng Huy chương Bạc Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc (2005), giải B Hội diễn Tài năng trẻ toàn quốc (2007) và năm vừa qua là Huy chương Vàng cho vai diễn Lý Thường Kiệt. Quan trọng hơn, anh góp phần đưa cải lương đất Bắc nhận được sự yêu mến của ngay cả những khán giả sống trên đất cải lương Nam Bộ.

Mạnh Hùng chia sẻ, anh là người may mắn có người phụ nữ đã tình nguyện hy sinh tình yêu nghệ thuật, gánh vác công việc gia đình để anh toàn tâm với sân khấu. Đó là người chưa bao giờ cằn nhằn khi anh đi diễn xa nhà triền miên, khi thu nhập của anh có khi chỉ đủ chi trả cho những ngày dọc đường lưu diễn. Người ấy chỉ không vui khi anh hát chưa hay, diễn chưa đạt.

Giản dị và kiệm lời khi nói về mình nhưng trong lòng người nghệ sĩ tuổi Hổ này luôn ẩn chứa sự mạnh mẽ, bản lĩnh để bung phát trong từng vai diễn, để nuôi dưỡng trong mình ngọn lửa đam mê với nghệ thuật.

Nghệ sĩ Thúy Hạnh (Nhà hát Chèo Việt Nam )

Thúy Hạnh trong vai Thị Màu.
Thúy Hạnh trong vai Thị Màu.
Dù đã là công dân thủ đô từ nhiều năm nay nhưng Thúy Hạnh vẫn giữ nguyên nét giản dị, hồn nhiên, mộc mạc của cô gái sinh ra ở quê lúa Thái Bình. Chị may mắn khi sinh ra trong một gia đình có bố, anh trai và chị dâu là nghệ sĩ chèo. Trước tình yêu những làn điệu chèo của con gái, dù không muốn con theo nghệ thuật, cha Thúy Hạnh cũng phải mỉm cười chào thua: "Cái vòng múa hát cong cong. Bố mong thoát nạn, con mong chui vào". Đã từng theo học cải lương (vì năm Thúy Hạnh thi thì trường không tuyển diễn viên chèo), niềm đam mê với chèo đã khiến Thúy Hạnh quyết tâm học lại từ đầu.

Ngồi trò chuyện với Thúy Hạnh, mọi câu chuyện đều chỉ xoay quanh chèo. Tại Nhà hát chèo Việt Nam, Thúy Hạnh được tin tưởng giao những vai có nhiều đất diễn như Lô - ha trong "Hoàng hậu Ba Tư", Lan Hoa trong "Hai giọt nước", thứ phi trong "Nước mắt hai người mẹ", Cám trong "Tấm cám"… Thúy Hạnh ngoài đời mộc mạc, hiền lành nhưng lên sân khấu lại khiến khán giả ngỡ ngàng bởi những vai diễn sắc sảo, cá tính.

Tại Liên hoan Tài năng sân khấu trẻ năm 2007, Thúy Hạnh đã mang đến một bất ngờ thú vị khi vào vai Thị Mầu, khác với những hình dung quen thuộc của nhiều khán giả và khác với những nghệ sĩ đã thành danh từ vai diễn này. Thúy Hạnh biểu đạt một Thị Mầu lẳng lơ một cách trong sáng, mạnh mẽ. Có nhiều quan điểm khác nhau về cách diễn này nhưng chị tôn thờ quan niệm, làm nghệ thuật là phải sáng tạo. Tự ví mình như con thiêu thân, lên sân khấu là quên cả mệt nhọc, buồn vui, Thúy Hạnh kể có lần tập hát và nhảy hầu đồng tới rụng rời hai đầu gối.

Hiên tại, cả gia đình Thúy Hạnh sống trong trong căn phòng chỉ rộng chưa đầy 20m2 tại khu tập thể Nhà hát chèo Việt Nam , vậy mà hỏi về ước mơ, chị chỉ mong một đêm diễn chèo chật kín khán giả. Ngoài thời gian tập luyện và biểu diễn theo lịch Nhà hát, Hạnh tranh thủ học thêm về lý luận sân khấu. Cuộc sống dù còn khó khăn nhưng mỗi khi có lời mời biểu diễn, Hạnh chỉ đồng ý nếu là hát chèo. Bởi đã từ lâu lắm rồi, chị tâm niệm mình sinh ra chỉ dành riêng cho sân khấu chèo

Thảo Duyên - Xuân 2010

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.