Trung bình cứ 5 sinh viên, sẽ có 1 em theo học ngành Kinh doanh và quản lý
Theo Bộ GD&ĐT, số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2025 là 1.160.033, trong đó có hơn 681.000 thí sinh trúng tuyển đã nhập học đại học, cao đẳng ngành giáo dục mầm non, chiếm khoảng 59% số thí sinh dự thi tốt nghiệp. Thống kê của Bộ GD&ĐT cũng cho thấy trong 4 năm gần đây, năm 2025 là năm có tỉ lệ thí sinh nhập học/chỉ tiêu cao nhất với 90%.
Đáng chú ý, trong số 681.688 thí sinh trúng tuyển và nhập học vào các trường đại học, cao đẳng sư phạm năm 2025, nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỉ lệ 21%. Đây là nhóm ngành đang được đào tạo tại nhiều trường đại học và có số lượng thí sinh lựa chọn nhập học cao nhất, nếu tính trung bình cứ 5 sinh viên thì sẽ có 1 em theo học ngành này. Mặc dù vậy, tỷ lệ sinh viên theo học ngành này trong năm 2025 đã giảm khoảng 4% so với con số 25% của năm 2024 cho thấy sức hút của nhóm ngành này tuy vẫn lớn nhưng không còn tăng trưởng mạnh như trước.
Đứng thứ hai là nhóm Công nghệ kỹ thuật với hơn 72.500 thí sinh nhập học, chiếm 10,6%, tăng hơn 1% so với năm ngoái. Đây được xem là tín hiệu rõ rệt cho thấy xu hướng dịch chuyển sang các lĩnh vực gắn với công nghệ đang ngày càng mạnh mẽ.
Đặc biệt, Bộ GD&ĐT đánh giá có sự khởi sắc đáng kể ở nhóm ngành công nghệ chiến lược. Theo đó, 44 ngành thuộc nhóm này đã tuyển được 150.400 thí sinh, chiếm tới 22% tổng số, cho thấy sức hút ngày càng lớn của những lĩnh vực mang tính nền tảng cho nền kinh tế số và công nghiệp hiện đại.
Bên cạnh đó, khối ngành đào tạo giáo viên cũng ghi nhận mức tăng mạnh cả về điểm chuẩn lẫn số lượng đăng ký xét tuyển, đồng thời tỷ lệ nhập học năm 2025 cũng tăng lên đáng kể khi có tới 37.988 thí sinh. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh ngành giáo dục đang cần bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao.
Các ngành học còn lại nằm trong Top 10 lĩnh vực có số lượng thí sinh nhập học nhiều nhất năm 2025 tiếp tục giữ ổn định gồm: Nhóm ngành Nhân văn với 65.826 thí sinh nhập học; nhóm ngành Máy tính và công nghệ thông tin với 63.297 thí sinh nhập học; nhóm ngành Sức khỏe với 53.250 thí sinh nhập học; nhóm ngành Kỹ thuật có 39.934 thí sinh nhập học; nhóm ngành Khoa học xã hội và hành vi có 33.004 thí sinh nhập học; nhóm ngành Khách sạn, du lịch, thể thao và dịch vụ cá nhân có 29.372 thí sinh nhập học; nhóm ngành Pháp luật có 27.812 thisinh nhập học; nhóm ngành Kiến trúc và xây dựng có 22.075 thí sinh nhập học...
Ở chiều ngược lại, theo thống kê của Bộ GD&ĐT, có đến 12 nhóm ngành đào tạo có số quy mô tuyển sinh dưới 10.000 sinh viên/nhóm ngành. Trong đó, nhóm ngành Dịch vụ xã hội có 3.179 sinh viên; Thú y có 3.522 sinh viên; ngành Dịch vụ vận tải có sinh viên 4.084; Toán và thống kê có 4.189 sinh viên; ngành Khoa học Tự nhiên có 4.699 sinh viên; Khoa học sự sống có 4.828 sinh viên…
Lựa chọn ngành học, cần dựa trên dữ liệu thay vì quán tính
PGS.TS Phạm Mạnh Hà, chuyên gia tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp cho rằng, nếu nhìn vào con số thống kê của Bộ GD&ĐT, ngành Kinh doanh và quản lý năm 2025 có số lượng thí sinh nhập học gấp đôi so với ngành Công nghệ kỹ thuật, nhóm ngành đứng thứ hai trong bảng xếp hạng.
Trong khi đó, nhóm ngành Công nghệ thông tin hiện đang thiếu hơn 400.000 nhân lực mỗi năm chỉ xếp thứ 4 với 63.297 thí sinh nhập học. Doanh nghiệp than không tuyển được người. Lương khởi điểm của sinh viên tốt nghiệp ngành CNTT giỏi cao gấp 2-3 lần các ngành khác nhưng người học vẫn không đi vào đó. Đặc biệt, nhóm ngành Logistics, Vi mạch bán dẫn, năng lượng tái tạo, những lĩnh vực Việt Nam đặt cược chiến lược quốc gia cũng không có mặt trong Top 10 những ngành có nhiều thí sinh đăng ký nhập học.
“Tại sao lại có sự bất cập này. Phải chăng là do học sinh vẫn đang chọn ngành theo quán tính chứ không theo dữ liệu. Phụ huynh chọn cho con ngành "an toàn, rộng, dễ xin việc" bằng kinh nghiệm của thế hệ mình, cách đây 20 năm. Học sinh chọn theo bạn bè, theo điểm đậu, theo "thương hiệu" trường Top chứ không theo năng lực bản thân và nhu cầu thị trường 10 năm tới"- PGS.TS Phạm Mạnh Hà đặt vấn đề.
Cũng theo PGS.TS Phạm Mạnh Hà, các lĩnh vực liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo hay tài chính, kinh doanh hiện nay vẫn đang là xu hướng ngành nghề được nhiều thí sinh quan tâm. Tuy vậy, cơ hội kiếm được việc làm có thu nhập cao sẽ luôn song hành cùng thách thức bởi những lĩnh vực như công nghệ hay tài chính đòi hỏi sự vận động trí não liên tục và khả năng tự học bền bỉ. Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, ngành học hôm nay được xem là hot nhưng vài năm sau có thể đã khác. Do đó, thí sinh cần lựa chọn ngành học dựa trên sự hiểu biết, định hướng nghề nghiệp lâu dài và năng lực cá nhân thay vì chỉ chạy theo trào lưu.
Thạc sĩ Hoàng Bảo Long, giảng viên cao cấp Khoa Khoa học Máy tính và công nghệ, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam cũng cho rằng, trong việc lựa chọn ngành nghề hiện nay, điểm khởi đầu quan trọng nhất để học sinh không lạc lối chính là định vị bản thân. Việc thấu hiểu rõ năng lực, tính cách và mục tiêu cá nhân là cái neo vững chãi nhất giúp học sinh không bị cuốn theo những cơn sóng phong trào.
Do đó, dù chọn ngành học mới hay truyền thống, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự phù hợp với năng lực và sở thích của người học. Trước khi đăng ký xét tuyển, thí sinh nên tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo của ngành học, các môn học chính, kỹ năng được trang bị cũng như cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp. Ngoài ra, việc tìm hiểu uy tín đào tạo của trường, mối liên kết với doanh nghiệp và cơ hội thực tập cũng là những yếu tố quan trọng giúp thí sinh đưa ra lựa chọn đúng đắn.
Lựa chọn ngành học theo đam mê, năng lực hay theo số đông? 
“Liệu cơm gắp mắm” trong chọn ngành, chọn trường khi học phí đại học tăng 
