Nhức nhối cạm bẫy tình ảo

Một trong nhiều nạn nhân sập bẫy tình xuyên biên giới phải kể đến trường hợp của bà N.T.M (62 tuổi, ngụ quận 12, TP Hồ Chí Minh). Theo đó, vào tháng 2/2025 bà M. lên mạng tìm kiếm một số trang dạy tiếng Anh trực tuyến để sắp tới đi châu Âu. Bà M. được kết nối vào nhóm “học tiếng anh cơ bản cho người lớn tuổi”. Tại đây, bà quen được tài khoản tên David Archie, hai người kết bạn trên Facebook và ngày nào cũng trao đổi qua lại với nhau. Ban đầu, mục đích bà M. muốn trau dồi kiến thức ngoại ngữ với người bản địa và không hề có ý định nên duyên hay hẹn hò.

Nói chuyện được vài ngày, bà M. rất thích thú và tò mò, bà vào trang cá nhân của David Archie thấy ảnh avarta của chàng trai Tây này khá đẹp trai, phong độ. Anh này thường xuyên gửi ảnh nhà cửa, xe cộ và không gian ở nước Anh cho bà M. xem. David Archie còn khoe anh ta là một doanh nhân, đã ly hôn vợ và đang nuôi con gái nhỏ. Sau nhiều năm độc thân, anh ta muốn tìm một người phụ nữ để cùng nhau vun vén gia đình và chăm sóc con. Nếu được sự chấp nhận của bà M., anh ta sẵn sàng sang Việt Nam rước bà qua Anh sống cùng và đăng ký kết hôn, cho bà M. một danh phận đàng hoàng.

David Archie tâm sự, anh rất thích phụ nữ Việt Nam bởi đức tính dịu dàng, biết lo cho gia đình. Vốn không có ý định kết duyên với trai Tây nhưng nghe những lời nhắn tỉ tê của anh này thì bà mẹ 2 con, đã sống độc thân hơn chục năm cũng xiêu lòng.

Hai người trò chuyện được khoảng hơn 2 tuần thì David Archie tỏ tình với bà M. và cho biết sẽ sớm thu xếp sang Việt Nam để tính đến chuyện lâu dài.

Để chứng minh tình yêu là thật lòng và nghiêm túc, ngày hôm sau, người đàn ông tận bên trời Tây xa xôi đã gửi một thùng quà toàn đồ hiệu cho bà M. Quà được gửi thông qua một công ty dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế, trong đó anh ta nói rõ việc “cất giấu” một khoản tiền lớn để tiện cho việc chi tiêu khi sang Việt Nam vì khi xuất cảnh chỉ được mang theo một khoản ngoại tệ nhất định.

Gã trai Tây cho biết hàng chuyển theo đường hàng không khoảng 2 ngày sau sẽ đến Việt Nam. Trước mắt, David Archie nhờ bà M. đứng ra làm các thủ tục để nhận thùng quà. Toàn bộ số hàng hiệu là của bà M., còn khi nào sang Việt Nam anh ta sẽ nhận lại tiền.

Ngày hôm sau, bà M. nhận được điện thoại của nhân viên công ty chuyển phát nhanh với nội dung: Qua soi chiếu, hải quan sân bay phát hiện trong thùng quà của David Archie có cất giấu 100.000 USD.

Theo quy định, người nhận phải nộp phạt 10% tương đương số ngoại tệ trên thì mới nhận được toàn bộ số tiền, nếu không hải quan sẽ tịch thu. Bà M. nhắn tin thông báo cho David và được anh này xác nhận chính xác. Anh này còn hứa, sau khi bà M. nhận được toàn bộ số tiền trên có thể trích ra 20% cho riêng mình. Nghe thế, bà M. hí hửng, mừng rỡ trong lòng. Dù không có tiền nhưng bà vẫn đi vay bạn bè, nói dối các con để chúng chuyển tiền cho bà.

Gom đủ tiền mặt là 10.000 USD (tương đương 230.000.000 đồng), bà M. đã chuyển vào tài khoản của “nhân viên hải quan” tên Thủy.

Vừa chuyển xong, bà M. nhận được cuộc gọi của nhân viên bưu cục sẽ chuyển hàng tới sớm nhất cho bà. Bà M. mỏi mòn chờ đợi, sang ngày sau, gọi đến hàng trăm cuộc cho nhân viên bưu cục và nhân viên hải quan vẫn không có tín hiệu, nhắn tin cho người tình bên kia biên giới cũng bặt vô âm tín. Chưa đầy một tháng lao vào yêu đương và hứa hẹn với doanh nhân người Anh, bà M. đã bị sập bẫy ái tình. Số tiền mất không lấy lại được, trở thành khoản nợ xấu.

Chung bi kịch tình ảo xuyên biên giới là bà L.M.T (52 tuổi, ngụ quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh). Bà T. quen với người đàn ông quốc tịch Đức tên John, nick chát mạng xã hội là Ambert (có nghĩa là cao quý). Hai người đã gọi điện video cho nhau và đã trò chuyện rất nhiều về tương lai. John khoe, anh ta là giáo sư, giảng dạy tại trường đại học nổi tiếng của Đức. Bà T. lại là giáo viên tiếng Anh dạy học trong trung tâm ngoại ngữ nên hai người rất đồng cảm và đồng điệu.

“Giáo sư” John không ngại bày tỏ tình cảm tha thiết dành cho bà T., hứa vào kỳ nghỉ hè tháng 6 tới, ông sẽ bay sang Việt Nam để du lịch cùng bà T. sau đó sẽ làm thủ tục để rước hai mẹ con bà T. sang Đức sống.

Một ngày đẹp trời, bà T. nhận được điện thoại của một người phụ nữ tự giới thiệu là nhân viên công ty vận chuyển hàng của cảng hàng không quốc tế sân bay Tân Sơn Nhất, thông báo bà T. có một gói hàng được gửi về từ Đức, yêu cầu phải nộp phí vận chuyển 20 triệu đồng.

Tin rằng đây là món quà của John, bà T. đã không ngần ngại chuyển số tiền trên vào tài khoản của người tên Duyên. Chuyển tiền xong, nhân viên cảng hàng không tiếp tục yêu cầu bà T. phải chuyển thêm số tiền 6.000 USD (tương đương 123 triệu đồng) là tiền phạt với lý do hải quan sân bay phát hiện trong kiện hàng có số tiền ngoại tệ 50.000 USD. 

Bà T. lập tức gọi cho “giáo sư” John để hỏi rõ về kiện hàng và được John xác nhận chính xác. Anh ta nói, vì số ngoại tệ gửi giấu nên không tiện thông báo cho bà T. biết trước. Nay hàng về Việt Nam rồi thì bà T. đứng ra nhận giùm, số ngoại tệ John gửi kèm là quà tặng mẹ con bà T.

Để chứng minh lời mình nói, John đã gửi hình xấp tiền đôla gói trong kiện hàng trước khi chuyển về Việt Nam cho bà T. Quá tin tưởng, bà T. đồng ý nộp thêm 5.000 USD gọi là phí vận chuyển và thuế hải quan cho nhân viên cảng hàng không. Tổng cộng để nhận kiện hàng của người tình bên Đức, bà T. đã chuyển 11.000 USD và 20 triệu đồng Việt Nam. Cuối cùng, bà nhận lại những tiếng “tit tit” lạnh lùng từ số mấy nhân viên hàng không cùng một màn hình khóa chặt trên nick “giáo sư John”. Chiêu lừa tình ái, chuyển quà, nhận kiện hàng đã không còn mới mẻ hay xa lạ với nhiều nạn nhân ở Việt Nam, nhưng vẫn có nhiều phụ nữ mắc bẫy.

“Phụ nữ lứa tuổi U40 trở lên và đã từng bị đổ vỡ trong hôn nhân là đối tượng kẻ xấu nhắm tới, một phần bởi họ thiếu tình cảm nhưng phần lớn là sở thích sính ngoại để được đi nước ngoài, đặc biệt các nước châu Âu và Mỹ. Điều nguy hiểm hơn chính là công nghệ AI đang rất phát triển, trở thành công cụ hoạt động của đối tượng lừa đảo. Trường hợp bà T. gọi điện video cho giáo sư bên Đức, thực ra là do AI (trí tuệ nhân tạo) dựng lên để lòe nạn nhân khiến họ tin đó là người thật, việc thật”, luật sư Nguyễn Thanh Biên (Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh) nhận định.

Vừa qua, Cơ quan An ninh điều tra (Công an tỉnh Gia Lai) đã chuyển hồ sơ vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng liên quan đến các đối tượng người nước ngoài hoạt động xuyên quốc gia sang Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh để truy tố 5 đối tượng.

Trước đó, Công an tỉnh nhận được đơn trình báo của bà N.T.X. (sinh năm 1973, trú tại TP Pleiku, tỉnh Gia Lai) về việc bị các đối tượng lừa đảo hơn 18 tỷ đồng qua mạng xã hội. Theo trình bày của bà X., cuối năm 2023, một tài khoản mạng xã hội Facebook có tên Steven Chen đã kết bạn với bà.

Trên Facebook cá nhân, người này đăng tải những hình ảnh hào nhoáng với vẻ ngoài đẹp trai, nhà cửa, xe cộ và hình ảnh đi du lịch ở nhiều nước trên thế giới. Đối tượng giới thiệu mình là bác sĩ, tiến sĩ hiện công tác trong một đơn vị quân đội tại khu vực Trung Đông, nơi đang xảy ra chiến tranh. Sau khoảng thời gian nhắn tin qua lại, Steven Chen nói đã nảy sinh tình cảm với bà X. Về phần mình, bà X. cũng có tình cảm với Steven Chen.

Đối tượng hứa hẹn sẽ rời quân ngũ sang Việt Nam sinh sống để 2 người có thể gần gũi. Kèm với đó, đối tượng cho biết phải đóng những khoản phí xuất, nhập cảnh quân đội, thanh toán vé máy bay đặc chủng… thì mới có thể xuất ngũ. Steven Chen đưa ra lý do mình có nhiều tiền nhưng không thể sử dụng vì đang trong quân đội nên phải nhờ người khác thanh toán, sau đó sẽ trả lại. Tin tưởng, bà X. đã 17 lần chuyển khoản với tổng số tiền hơn 18 tỷ đồng. Đây là số tiền bà X. tích cóp trong quá trình kinh doanh cũng như vay mượn từ nhiều người.

Vào cuộc điều tra, lực lượng Công an phát hiện đây là nhóm đối tượng với phần lớn là người Nigeria hoạt động ở nước ngoài và có “chân rết” tại nhiều quốc gia châu Á. Chúng đã tạo lập hồ sơ hoàn chỉnh của một người giả mạo làm bác sĩ, doanh nhân, binh sĩ có nhiều tài sản rồi “giăng bẫy”, nhắn tin làm quen với các phụ nữ ở độ tuổi 35 đến 55.

Sau khi tạo được mối quan hệ mật thiết, các đối tượng cho biết muốn về Việt Nam sinh sống và sẽ gửi một gói hàng gồm USD, vàng... về nước nhờ bị hại nhận giúp. Khi bị hại đồng ý, các đối tượng tiếp tục giả danh là nhân viên chuyển phát nhanh, nhân viên hải quan, nhân viên sân bay hoặc nhân viên thuế gọi điện yêu cầu bị hại gửi tiền phí vận chuyển gói hàng, tiền đóng phí hải quan, tiền phí thông quan... vào các số tài khoản cá nhân để chiếm đoạt.

Ban chuyên án xác định các đối tượng đã lừa đảo chiếm đoạt hơn 150 tỷ đồng của nhiều nạn nhân tại các quốc gia như: Nhật Bản, Philippines, Campuchia, Thái Lan, Việt Nam… Trong đó, riêng tại Việt Nam, cơ quan Công an đã xác định được 17 người bị lừa đảo với tổng số tiền gần 21 tỷ đồng.

Lần sau dấu vết, Công an phát hiện đối tượng mang quốc tịch Nigeria Okoye Emeka Gabriel (tên thường gọi là James, sinh năm 1981, ở phường Phạm Ngũ Lão, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh) là một mắt xích quan trọng trong đường dây này. Đối tượng Gabriel nhập cảnh vào Việt Nam từ năm 2019 theo diện hợp tác lao động nhưng sau đó đã bỏ trốn, trở thành lao động bất hợp pháp.

Đối tượng có quan hệ tình cảm với nhiều phụ nữ Việt Nam và nhờ số tài khoản của những người này để nhận tiền mà bị hại trong các vụ lừa đảo chuyển đến. Sau đó, những phụ nữ này rút tiền mặt giao cho Gabriel để hưởng hoa hồng.

Từ đây, đối tượng tiếp tục vận chuyển tiền mặt bằng đường xe khách sang Campuchia cho đồng bọn trong đường dây lừa đảo. Riêng Gabriel đã nhận và rút gần 80 tỷ đồng tẩu tán dòng tiền lừa đảo cho đồng bọn để hưởng hoa hồng hơn 700 triệu đồng.

Mở rộng điều tra, lực lượng Công an tỉnh đã bắt giữ, khởi tố thêm 4 phụ nữ người Việt Nam về các hành vi mua bán, trao đổi trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng và tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.

Để tránh sập bẫy lừa đảo theo hình thức này, cơ quan Công an khuyến cáo người dân cảnh giác với các ứng dụng lạ, luôn đặt mình vào vùng an toàn khi tham gia các ứng dụng hẹn hò online, tránh bị kẻ xấu lợi dụng, lừa đảo. Khi gặp các trường hợp như trên thì người dân cần báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để có biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Và để giúp cho việc điều tra được thuận lợi, nạn nhân cần thu thập tất cả thông tin có liên quan như tin nhắn, số điện thoại, tài khoản ngân hàng lừa chuyển khoản… cung cấp đầy đủ cho cơ quan Công an.