Ngày 8/11/2024, PV có mặt tại một số khu vực nhà ven hai bên Kênh Tẻ thuộc địa bàn quận 4 và quận 8, vẫn cảnh dòng kênh đen kịt bốc mùi hôi thối bên cạnh hàng trăm hộ dân sinh sống trong những căn nhà tạm bằng tôn nhiều năm qua. Ông Bình gần 70 tuổi, người sinh ra và lớn lên bên dòng Kênh Tẻ trên đường Phạm Thế Hiển thuộc phường 1, quận 8 cho biết: “Từ những năm 1940, ba tôi từ xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè lên đây sinh sống và dựng nhà ở. Hồi đó chủ yếu di chuyển bằng đường sông nên ba tôi dựng căn nhà hướng mặt tiền ra con kênh này. Trước đây, con kênh này nhỏ và nước trong veo tôi hay xuống tắm, rất nhiều cá, nhưng sau này người dân đến ở nhiều, rồi xả rác, xả chất thải xuống kênh nên bây giờ quá ô nhiễm”.
Ông Lý Thanh Long, Chánh Văn phòng Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết, ngày 10/11/2021, UBND thành phố có quyết định về kế hoạch tổ chức thực hiện chỉnh trang và phát triển đô thị trên địa bàn thành phố giai đoạn 2021 - 2025 và các năm tiếp theo. Theo đó, thành phố đặt ra chỉ tiêu bồi thường, di dời 6.500 căn nhà trên và ven kênh rạch và đến nay đã bồi thường, di dời được 1.149/6.500 căn, gồm: 2 dự án đã hoàn thành; 7 dự án đang thực hiện, dự kiến hoàn thành công tác di dời trước ngày 30/4/2025. Theo phương án bố trí vốn hiện nay, đến hết năm 2025, dự kiến sẽ thực hiện bồi thường, di dời được 5.102 căn/6.500 căn, đạt tỷ lệ 78,49% chỉ tiêu đề ra.
Tình hình hiện nay, ngân sách thành phố chỉ cân đối cho các dự án chuyển tiếp, đang triển khai thi công và một số dự án trọng điểm cấp bách ưu tiên đầu tư, hạn chế bố trí vốn cho các dự án không có mặt bằng sạch hoặc các dự án có nhiều vướng mắc trong công tác bồi thường, làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và hoàn thành trong giai đoạn 2021-2025.
Hiện Sở Tài nguyên và Môi trường đang tham mưu UBND thành phố trong việc ban hành mức hỗ trợ khác để đảm bảo có chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất đối với người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất trong Dự án nạo vét, cải tạo môi trường xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm (từ kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè đến sông Vàm Thuật) trên địa bàn quận Gò Vấp, Bình Thạnh và Dự án Nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc Kênh Đôi (quận 8).
Bên cạnh đó, Sở Xây dựng đang đề xuất UBND thành phố giao Sở Kế hoạch và Đầu tư xem xét, bổ sung vào kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn và bố trí vốn để thực hiện nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng đối với 3 dự án chưa có tên trong kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn 2021-2025 (cụ thể: Dự án Cải tạo kênh Hy Vọng quận Tân Bình; Dự án Nạo vét, cải tạo rạch Văn Thánh quận Bình Thạnh; Dự án Xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường Kênh Tẻ, quận 4).
Trường hợp 3 dự án trên được UBND thành phố chấp thuận bổ sung vào kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn và bố trí vốn để thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng sẽ nâng tổng số lượng nhà di dời trên và ven sông, kênh, rạch trong giai đoạn 2021-2025 lên 6.906 căn, đạt tỷ lệ 106,25% chỉ tiêu đề ra.
Ngày 5/11, Sở Xây dựng cho biết, hiện nay trên địa bàn thành phố có khoảng 48.143 căn nhà trên và ven sông kênh, rạch, trong đó, có 9 dự án đã và đang triển khai thực hiện di dời, giải tỏa để chỉnh trang đô thị. Cụ thể, đã bồi thường, giải phóng mặt bằng 1.149 căn, đang tiếp tục thực hiện 243 căn. Hiện thành phố còn khoảng 46.452 căn nhà trên và ven sông, kênh, rạch chưa triển khai thực hiện, chưa có phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Cần chính sách đột phá để di dời nhà trên và ven kênh rạch 
Ì ạch các dự án di dời nhà “ổ chuột” ven kênh rạch 
