Những chuyển biến rõ nét
Nghệ An là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hóa, quốc phòng - an ninh và đối ngoại; là trung tâm liên kết, kết nối giao thương và phát triển vùng Bắc Trung Bộ. Tỉnh có diện tích tự nhiên 16.486,5 km² (lớn nhất khu vực Bắc Trung Bộ và đứng thứ 4 cả nước); trong đó, vùng đồi núi chiếm khoảng 83% tổng diện tích. Nghệ An có 82 km đường bờ biển và 468,281 km đường biên giới Việt – Lào.
Trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh được tổ chức theo mô hình 3 cấp hành chính với 20 huyện, thành, thị và 412 xã, phường, thị trấn. Số lượng tổ chức đảng trực thuộc, cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp công lập lớn; một số nhiệm vụ còn qua nhiều tầng nấc trung gian; việc phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực chưa thật sự rõ thẩm quyền, trách nhiệm. Từ ngày 1/7/2025, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh còn 130 xã, phường.
Cùng với việc triển khai mô hình tổ chức mới, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, tăng trưởng GRDP đạt 8,44%, đứng thứ 13 cả nước; thu ngân sách đạt 29.369,9 tỷ đồng (cao nhất từ trước đến nay); kim ngạch xuất khẩu đạt 4,5 tỷ USD; thu hút FDI vượt mốc 1 tỷ USD. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số, thực hiện Đề án 06 được tập trung chỉ đạo; kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội tiếp tục được giữ vững.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng tình hình phát triển kinh tế - xã hội tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. GRDP quý I năm 2026 tăng 8,15% (cao hơn mức tăng trưởng của Quý 1 năm 2025 6,95%). Chỉ số sản xuất công nghiệp 5 tháng tăng 18,07%; thu ngân sách nhà nước đạt 14.890,6 tỷ đồng, tăng 30,1% so với cùng kỳ; tổng nguồn vốn huy động trên địa bàn ước đạt 329,666 tỷ đồng, tăng 5,07% so với đầu năm. Thu hút đầu tư trên địa bàn tỉnh tiếp tục đạt được các kết quả tích cực với đầu tư FDI 835,16 triệu USD, đứng thứ 2 cả nước.
Đặc biệt, đã hoàn thành thủ tục và chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Nhà máy nhiệt điện khí (LNG) Quỳnh Lập với số vốn đăng ký 59.372 tỷ đồng, là dự án có quy mô vốn lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số, kiện toàn tổ chức bộ máy, tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, đúng quy định.
Để có được những kết quả bước đầu đáng ghi nhận đó là nhờ sự chỉ đạo thống nhất, quyết liệt của các cấp lãnh đạo và sự phối hợp vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.
Trong đó các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị trên địa bàn đã chủ động, tích cực triển khai nhiệm vụ; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cơ bản có bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, khả năng thích ứng với mô hình mới. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp góp phần tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính trực tiếp, kịp thời trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; nhiều cán bộ có kinh nghiệm từ cấp tỉnh, cấp huyện được điều động về cơ sở đã góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý tại cấp xã.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt trên 92%; hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 95%; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt trên 96%. Tỷ lệ khai thác, sử dụng lại dữ liệu số hóa đạt 87,11% năm 2025 và tăng lên 95,82% trong năm 2026.
Tỉnh cũng chủ động bảo đảm các điều kiện vận hành mô hình mới thông qua việc bố trí nguồn lực tài chính, đầu tư cơ sở vật chất, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và đẩy mạnh ứng dụng chữ ký số, văn bản điện tử trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ cơ sở.
Tiếp tục hướng về cơ sở, phục vụ nhân dân
Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình vận hành chính quyền 2 cấp tại Nghệ An vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như tình trạng thiếu cán bộ chuyên môn ở một số địa phương, nhất là vùng sâu, vùng xa; cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan còn hạn chế; một số nội dung phân cấp, phân quyền chưa gắn đầy đủ với nguồn lực thực hiện.
Trước yêu cầu nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của nhiệm kỳ 2025 - 2030 và các nhiệm kỳ tiếp theo, lãnh đạo tỉnh Nghệ An cho rằng, việc tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát, phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi quyết tâm chính trị, sự đồng bộ, thống nhất và quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện ở tất cả các cấp, các ngành.
Nghệ An cũng xác định nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới là nhiệm vụ then chốt để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra. Vì vậy, chính quyền Nghệ An đặc biệt chú trọng công tác đánh giá, xếp loại cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo quản lý, cán bộ vào hiệu quả kết quả sản phẩm công việc cụ thể.
Việc sắp xếp, bố trí cán bộ đảm bảo đúng người, đúng việc nhằm phát huy được năng lực, sở trường, kinh nghiệm công tác của từng cán bộ, công chức, viên chức. Tăng cường cán bộ cho nơi khó khăn, lĩnh vực còn thiếu. Kiên quyết thay thế, điều chuyển cán bộ yếu kém, trì trệ, né tránh, không đáp ứng được yêu cầu. Đồng thời, bảo vệ, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Tập trung triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 08 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030.
Lãnh đạo tỉnh Nghệ An cũng cho rằng cần tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng mạnh hơn cho cơ sở, nhất là những nhiệm vụ gắn trực tiếp với đời sống người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, xác định chuyển đổi số là nền tảng then chốt để vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tập trung xây dựng chính quyền số, quản trị số, xã hội số, hoàn thiện hệ thống dữ liệu và điều hành dùng chung từ tỉnh đến cơ sở; Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành, các cấp, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến và hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp. Xác định công tác cải cách hành chính là nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên, trong đó tập trung cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, minh bạch, thuận tiện cho người dân và doanh nghiệp.
Hiện Cấp uỷ, chính quyền Nghệ An cũng đang tập trung thực hiện quyết liệt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương và của Tỉnh ủy. Với phương châm lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tăng trưởng phải đi đôi với bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.
