Theo kết quả thống kê, trung bình hàng năm trên địa bàn tỉnh Nghệ An tiếp nhận từ 1.500 đến 2.000 người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương cư trú. Hiện đang quản lý, giáo dục, giúp đỡ 4.268 người chấp hành xong hình phạt tù, trong đó có 3.684 người chấp hành xong hình phạt tù và 484 người được đặc xá. Sau khi người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương trình báo đều được Công an cấp xã tham mưu UBND cùng cấp ra quyết định phân công các cá nhân, tổ chức, đoàn thể phối hợp tham gia quản lý, giáo dục, giúp đỡ theo quy định và hầu hết số người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương có công ăn, việc làm, qua đó đã hạn chế tái vi phạm pháp luật, góp phần đảm bảo ổn định tình hình an ninh, trật tự ở địa phương.
Theo đó, Công an tỉnh Nghệ An đã tích cực, chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các ngành chức năng, cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp huy động cả hệ thống chính trị thực hiện quyết liệt các biện pháp tái hòa nhập cộng đồng và đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, công tác quản lý, theo dõi, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương có nhiều chuyển biến.
Riêng Công an tỉnh Nghệ An, đơn vị cũng bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an và UBND tỉnh, Công an tỉnh đã chủ động ban hành nhiều văn bản để quán triệt, chỉ đạo, phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho Công an các đơn vị, địa phương để tổ chức triển khai thực hiện. Đặc biệt, Công an tỉnh, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh đã phối hợp ban hành kế hoạch phối hợp giáo dục cải tạo phạm nhân trong độ tuổi thanh niên và giúp đỡ tái hòa nhập cộng đồng, giai đoạn 2021 – 2025; phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh giáo dục cải tạo phạm nhân nữ và giúp đỡ họ tái hòa nhập cộng đồng, giai đoạn 2021 – 2026…
Công an tỉnh và Chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Nghệ An cũng đã tổ chức ký kết Chương trình phối hợp thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg, giai đoạn 2024-2028. Qua đó, nâng cao vai trò, trách nhiệm, sự tập trung, thống nhất trong chỉ đạo, điều hành giữa Công an tỉnh với Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh trong phối hợp thực hiện có hiệu quả chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, mang lại hiệu quả thiết thực, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù, cơ sở sản xuất, kinh doanh có sử dụng người lao động là người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống, góp phần đảm bảo tốt an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh.
Theo đó, sau khi thực hiện tiếp nhận người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá, Công an cấp xã đã tham mưu cho Chủ tịch UBND cùng cấp chỉ đạo, phân công các tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm tiếp nhận, giám sát, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương sinh sống, giúp họ ổn định cuộc sống. Chỉ tính riêng trong 5 năm vừa qua, lực lượng Công an đã tham mưu cho UBND cấp xã ra quyết định phân công cho các tổ chức, đoàn thể, cá nhân tiến hành tiếp nhận, quản lý, giáo dục, giúp đỡ 6.659 người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương sinh sống, tái hòa nhập cộng đồng.
Công an tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo và phối hợp các ngành, các cấp tổ chức nhiều hoạt động truyền thông, tuyên truyền rộng rãi về nội dung Nghị định số 49/NĐ-CP và Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg bằng nhiều hình thức, phù hợp với từng địa bàn, từng đối tượng, tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tổ chức xã hội và nhân dân trong việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù.
Tổ chức 82 lớp tập huấn nghiệp vụ về công tác thi hành án hình sự, tái hòa nhập cộng đồng cho 12.300 lượt cán bộ tham gia. Qua công tác tập huấn nghiệp vụ, pháp luật và tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật, đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, ban, ngành, UBND cấp xã, các lực lượng tại địa bàn cơ sở, quần chúng nhân dân và các đối tượng; huy động được quần chúng nhân dân, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội tham gia hỗ trợ, giúp đỡ vốn, tạo việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù, góp phần tích cực trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, từng bước loại bỏ nguyên nhân, điều kiện tái phạm tội.
Công an tỉnh cũng đã tổ chức tư vấn riêng cho hơn 783 lượt, tư vấn nhóm cho 567 lượt người chấp hành xong hình phạt tù. Hướng dẫn, giúp đỡ người chấp hành xong hình phạt tù thực hiện các thủ tục nhập hộ khẩu, làm thủ tục đăng ký cư trú cho 7.818 người, hướng dẫn làm mới hoặc cấp đổi CCCD cho 7.343 người, hướng dẫn làm thủ tục cấp lý lịch tư pháp, thủ tục xóa án tích và hỗ trợ thực hiện các thủ tục pháp lý, hành chính khác cho 6.111 người; tổ chức các hình thức trợ giúp về tâm lý 980 trường hợp; 1.312 lượt người chấp hành xong án phạt tù về địa phương.
Thông qua mạng xã hội và các phương tiện thông tin, truyền thông tổ chức 19 lượt nói chuyện, sinh hoạt cộng đồng cho 360 lượt người chấp hành xong án phạt tù, còn thực hiện thông qua mạng xã hội, trang thông tin điện tử, email, điện thoại và các phương tiện thông tin, truyền thông khác. Qua đó, giúp cho người chấp hành xong án phạt tù thấy được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị, từ đó nhận thức, phấn đấu trở thành công dân tốt cho gia đình, xã hội. Đồng thời tuyên truyền về các cá nhân, mô hình điển hình tiên tiến trong công tác tái hòa nhập cộng đồng để khuyến khích, động viên và nhân rộng.
Bên cạnh đó, Công an Nghệ An cũng quan tâm, chú trọng phối hợp các lực lượng liên quan tổ chức đào tạo nghề nghiệp, tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù: Tổ chức đào tạo nghề cho 500 người chấp hành xong án phạt tù, giới thiệu việc làm để người chấp hành xong hình phạt tù về địa phương ổn định cuộc sống; tổ chức 5 phiên chợ việc làm nhằm giới thiệu việc làm cho 400 người chấp hành xong án phạt tù, có 1.677 người chấp hành xong án phạt tù tham gia tư vấn, hỗ trợ đào tạo nghề, giới thiệu việc làm; tham mưu cho chính quyền địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi về thủ tục có liên quan, đảm bảo về ANTT trên địa bàn để các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, qua đó có 668 người được doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tiếp nhận tạo việc làm.
Đặc biệt, xác định công tác xây dựng, nhân rộng mô hình, cá nhân điển hình đối với người chấp hành xong án phạt tù là một trong nội dung quan trọng nhằm phát hiện ra những nhân tố, hạt nhân tích cực để thúc đẩy, tạo thành phong trào sâu, rộng và huy động các nguồn lực xã hội tham gia vào công tác cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng nên từ thời điểm triển khai Nghị định số 49/NĐ-CP, Công an tỉnh đã tham mưu đã xây dựng 99 mô hình; đồng thời cũng chủ động rà soát chấm dứt hoạt động với các mô hình hoạt động không còn hiệu quả và không còn phù hợp với tổ chức bộ máy sau khi sáp nhập xã, bỏ Công an cấp huyện. Hiện đang tiếp tục duy trì triển khai hoạt động đối với 26 mô hình.
Công an tỉnh đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương thường xuyên rà soát, tham mưu, xây dựng nhân rộng các mô hình, cá nhân điển hình trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, nhất là các mô hình của đoàn thể, tổ chức quần chúng có liên quan đến công tác quản lý, giúp đỡ người lầm lỗi tại cộng đồng dân cư để lồng ghép, thực hiện kết hợp với việc phát hiện, xây dựng các nhân tố điển hình trong công tác tái hòa nhập cộng đồng.
Việc triển khai đồng bộ các biện pháp đảm bảo tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù trên địa bàn Nghệ An trong thời gian qua đã tác động mạnh mẽ, có hiệu quả đến công tác bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Qua đó người chấp hành xong án phạt tù về địa phương tỷ lệ tái phạm, vi phạm pháp luật đều giảm. Người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để học tập, kinh doanh, sản xuất, có việc làm ổn định, chăm lo phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.
