Nhật Bản: Ngân sách quốc phòng “khủng” chi thế nào?

Nếu được phê chuẩn, một khoản ngân sách trị giá 5,26 ngàn tỷ Yên (tương đương 47,8 tỷ USD), sẽ dành cho hiện đại hóa quốc phòng Nhật Bản; số tiền này tăng gấp 2,5% so với khoản ngân sách ban đầu cho Năm thời khóa 2017 (FY17) và là năm thứ 6 kể từ khi Thủ tướng Abe trở lại Nội các Nhật vào năm 2012.

Trong nhiệm kỳ của mình, ngoài việc đảo ngược các khoản ngân sách quốc phòng từ những thời kỳ trước đó, chính quyền của ông Abe thật sự đã lên kế hoạch làm "mềm hóa" những giới hạn xuất khẩu quốc phòng đồng thời cho phép quân đội Nhật được chinh chiến ở nước ngoài. 

Giờ đây, ông Abe hy vọng rằng với khoản ngân sách đề xuất kỷ lục này, Bộ Quốc phòng Nhật Bản sẽ có thể giải quyết danh sách mua sắm "hàng nóng" cho lực lượng Phòng vệ Nhật Bản với những hệ thống và tên lửa quốc phòng.

Hệ thống phòng thủ tên lửa

Hiện thời Nhật Bản đang áp dụng biện pháp phòng thủ tên lửa đạn đạo (BMD) bằng cách triển khai các loại tàu khu trục công nghệ cao Aegis trên biển để thu thập thông tin về các loại tên lửa trong vũ trụ, và các hệ thống can thiệp đánh chặn PAC-3 nhằm đối phó với các loại tên lửa tầm thấp.

Nhật Bản mua tàu khu trục công nghệ cao Aegis của Mỹ.
Nhật Bản mua tàu khu trục công nghệ cao Aegis của Mỹ.

Những hoạt động thử tên lửa gần đây của CHDCND Triều Tiên bay qua lãnh hải Nhật Bản, và vụ mới nhất được xem là lần phóng tên lửa dài nhất của CHDCND Triều Tiên, đã khiến cho BMD có chỗ đứng vững chắc và làm dấy lên mối bận tâm về năng lực quốc phòng hiện có của Nhật Bản.

Số tiền 47,2 tỷ Yên sẽ được dùng để mua hệ thống tên lửa can thiệp đánh chặn Block IIA thuộc Tên lửa tiêu chuẩn 3 (SM-3) loại mới nhất, nhằm giúp đánh chặn các loại đầu đạn bên ngoài bầu khí quyển và số tiền 20,5 tỷ Yên là dùng để mua loại tên lửa cao cấp PAC-3 MSE giúp tăng phạm vi hiệu quả lên gấp đôi của loại tên lửa phòng thủ Patriot.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản cũng giới thiệu một hệ thống chống tên lửa đạn đạo mới được trang bị trên tàu Aegis - phiên bản trên bộ của hệ thống tàu hiện đang có của Nhật Bản, là mặt hàng mà nước này có nhiều khả năng mua nhất. 2 loại hệ thống vũ khí này sẽ bao phủ toàn bộ diện tích lãnh thổ Nhật Bản và chi phí cho mỗi loại "hàng nóng" sẽ tròm trèm vào cỡ 80 tỷ Yên, mặc dù theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, giá tiền xác thực hiện còn đang thương thảo với Mỹ.

Tokyo cũng báo cáo về việc họ đang nhắm mua hệ thống Phòng thủ khu vực tầm cao giai đoạn cuối (THAAD). Thêm vào đó cũng có đề xuất chi thêm 10,7 tỷ Yên để cập nhật và tăng cường khả năng cảnh báo và phát hiện tên lửa được cho là động thái phản ứng lại việc CHDCND Triều Tiên dùng các quỹ đạo tên lửa "trồi lên cao" gây khó khăn cho các hệ thống hiện có.

Ngoài ra còn có báo cáo về số tiền 19,6 tỷ Yên để Bộ Quốc phòng Nhật Bản phát triển ra một phiên bản radar mới nhằm tăng cường khả năng phát hiện các vật thể trong không gian, đặc biệt là kể từ khi chương trình tên lửa của Bình Nhưỡng dường như cho thấy ít dấu hiệu của một hệ thống đang hoạt động ở giai đoạn đầu.

Đối phó với Hải quân Trung Quốc

Sự bành trướng trên biển của Trung Quốc thời gian gần đây đã tạo thành một động lực thứ hai cho kế hoạch chi tiêu quốc phòng mới nhất của Tokyo. Tàu của Trung Quốc đã hiện diện tại những vùng biển đang tranh chấp quanh đảo Senkaku của Nhật Bản (Điếu Ngư gọi theo Trung Quốc) tại biển Hoa Đông. Những hành động như thế cho thấy Bắc Kinh đang muốn khẳng định chủ quyền đối với khu vực này, và chắc chắn sẽ khiến Tokyo lo lắng về những thứ xảy ra tiếp theo. Mặt khác, cho đến nay Trung Quốc có vẻ cũng không thèm đếm xỉa tới những vấn đề ngoại giao dựa trên luật pháp quốc tế đã từng cố định trong vòng 70 năm qua.

Rõ ràng Trung Quốc không quá quan tâm đến Công ước về luật biển của Liên Hiệp Quốc (UNCLOS) và sự khác nhau giữa các cường quốc phương Tây và đồng minh của họ. Bắc Kinh đã đơn phương tuyên bố một vùng rộng lớn trên Biển Đông là "Khu vực nhận diện phòng không" của Trung Quốc, tiến tới đã tăng cường xây dựng và quân sự hóa các hòn đảo nhân tạo ở biển Đông và từ chối luật pháp quốc tế về chủ quyền đối với vùng biển quanh Philippines. Và cũng dễ hiểu rằng Nhật Bản đang rất quan tâm tới chủ quyền của các vùng lãnh thổ ở nơi hẻo lánh.

Mối đe dọa không phải là chuyện mới. Các ngân sách quốc phòng trước đây của Nhật Bản cũng đã nhấn mạnh đến mối đe dọa "quần đảo hẻo lánh" và khiến Nhật Bản muốn giành lại nó, còn thời điểm này thì đã là hết sức bức thiết. Năm 2016, lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã thực hiện một đợt tấn công giả định trước âm mưu xâm lược quần đảo Senkaku của giặc ngoại bang.

Và ngân sách tài trợ cho FY2018 đã phản ánh một cách tiếp cận thực tế hơn. Người Nhật lên kế hoạch mua sắm vũ khí để "tăng cường khả năng bảo vệ quần đảo hẻo lánh" gồm việc trang bị 2 đội tàu hộ tống với khả năng phòng thủ trên biển và 1 đề xuất mua tàu ngầm mới, 6 chiếc máy bay chiến đấu đa năng Lockheed Martin F-35A Lightning II và 4 chiếc máy bay vận tải cánh quạt Osprey.

 Một đề xuất ngân sách tương đương 55,2 tỷ Yên sẽ dùng để nâng cấp khí tài ở Okinawa, cách Tokyo khoảng 400 hải lý về phía Nam của Nhật Bản, và thành lập Lực lượng phòng vệ gần nhất đến với quần đảo Senkaku. Thêm vào đó, một số tiền hơn 10 tỷ Yên dùng để phát triển ra một loại "bom tốc độ cao" - nó có lẽ là một loại bom lượn - nhằm hỗ trợ cho các sứ mạng "đánh chặn kẻ thù trên hoang đảo".

Phát triển đơn vị không gian

Tokyo cũng đang lên kế hoạch thành lập một "đơn vị không gian mới" nằm ngay trong biên chế của Lực lượng phòng vệ nhằm bảo vệ các vệ tinh do người Nhật và người Mỹ sử dụng và tránh cho chúng bị thiệt hại do sự tấn công của rác vũ trụ.

Kế hoạch này cần chi tới 4 tỷ Yên nhằm xây dựng một hệ thống trạm quan sát. Bộ Quốc phòng Nhật Bản cũng đề xuất chi 11 tỷ Yên cho Chương trình nghiên cứu công nghệ an ninh quốc gia (NSTRP), một chương trình tập trung vào các vệ tinh cảnh báo sớm và phòng thủ mạng.

Nguyễn Thanh Hải (theo Army Technology)

Các tin khác

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.