Nhạc sĩ Thanh Sơn: Đợi xuân về mới viết

Những sáng tác về mùa Xuân, về ngày Tết luôn tươi mới, ấp áp. Đó là cảm nhận của rất nhiều khán thính giả khi thưởng thức những ca khúc của nhạc sĩ Thanh Sơn.

Nhạc sĩ Thanh Sơn tâm sự, Tết luôn mang lại cho ông những cảm giác thật lạ, nó luôn làm ông bồi hồi, rộn rã, phấn chấn, xốn xang… Dường như những cung bậc tình cảm thương mến nhất, nồng nàn nhất ông đều dành trọn cho mùa xuân: "Nào ta cùng chúc xuân, chúc cho muôn người một năm mới ấm no, biết bao điều may. Đầu năm cầu chúc cho muôn nhà đầm ấm, thế gian kết thân sống trong yên lành" (Chúc xuân) hay: "Đẹp làm sao gió xuân mơn man cành đào, đẹp làm sao bướm hoa trao tình với nhau. Xuân đến đem vui về mọi nhà, duyên lứa đôi ta thật đậm đà… Tay nắm tay môi nở nụ cười, chúc sang năm thịnh vượng ta phát tài hơn (Xuân đẹp làm sao).

Đã nhiều năm, Tết nào nhạc sĩ Thanh Sơn cũng dành trọn thời gian vui Tết với gia đình. Ông cho biết: "Tôi luôn mong muốn ngày Tết là ngày cả gia đình đoàn tụ, đó là những khoảng thời gian rất thiêng liêng, quý giá mà những thành viên trong gia đình nên dành trọn vẹn cho nhau. Tết năm 1977 là cái Tết duy nhất tôi xa gia đình. Lúc đó tôi đi theo đoàn hát "Quê hương" của nhạc sỹ Châu Kỳ và Duy Khánh, với vai trò là ca sĩ, tôi cùng đoàn hát rong ruổi phục vụ bà con ở Long Xuyên, An Giang. Lúc đó tôi hát bài "Năm anh em trên một chiếc xe tăng", bài "Nổi lửa lên em", nhận được nhiều tình cảm của khán giả, quý lắm, nhưng rất nhớ gia đình".

Khi được hỏi, đi biểu diễn nhiều nơi như vậy, có mối tình nào đặc biệt đến với nhạc sĩ trong mùa xuân xa nhà đó không. Ông cười và trả lời chân tình: "Không, lúc đó lo kiếm cơm thấy mồ".

Nhạc sĩ Thanh Sơn tên thật là Lê Văn Thiện, sinh năm 1940 tại Sóc Trăng. Năm 1955 ông lên Sài Gòn, năm 1959, sau khi giành giải nhất cuộc thi tuyển lựa ca sĩ của Đài Phát thanh Sài Gòn, ông trở thành ca sĩ có tiếng những năm 60 của thế kỷ trước. Sự nghiệp sáng tác bắt đầu đến với ông từ năm 1962, khi ông đọc cuốn "Để sáng tác một ca khúc" của Hoàng Thi Thơ. Ban đầu ông thấy khó quá, nhưng không dừng ở đó, ông đã tìm gặp nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ để học hỏi thêm. Những nỗ lực của ông đã được khẳng định ngay khi "Nỗi buồn hoa phượng" ra đời. Ông tâm sự: "Những kỷ niệm thuở học trò với những rung cảm đầu đời luôn làm tôi bối rối, và sau này là những nỗi day dứt…". Cũng có thể nỗi day dứt ấy bắt nguồn từ tình cảm rất học trò với người con gái có tên "Hoa Phượng".

Sau khi họ chia tay dưới sân trường ngập tràn màu hoa phượng tại một trường phổ thông ở Sóc Trăng năm 1955, ông và cô Phượng không gặp lại nhau nữa… và mỗi lần thấy những cánh hoa phượng lặng lẽ rơi ông lại không khỏi bùi ngùi. Thực tế, lời hai của bài "Nỗi buồn hoa phượng" được ông viết sau những day dứt ấy. Ít ai biết được bài hát này lại có lời hai. Ông viết sau 27 năm. Ông chia sẻ, ông viết lời hai của bài hát ấy là viết cho riêng lòng mình: "Lời xưa đã hứa xin nhớ nhau luôn/ Mỗi mùa hè sẽ có phượng/ Phượng ơi biết không tôi buồn".

Sau "Nỗi buồn hoa phượng" ông tiếp tục có những ca khúc về đời học trò như "Lưu bút ngày xanh", "Hạ buồn", "Màu áo hoa phượng", "Tháng ba tạ từ", "Ve sầu mùa phượng", "Trả lại thời gian", "Phượng buồn", "Nhật ký đời tôi", "Hoa tím người xưa"… Những năm 70 của thế kỷ trước, các tình khúc học trò của nhạc sĩ Thanh Sơn là những tình khúc rất được ưa thích. Có lẽ rằng, cho đến bây giờ, những ca khúc về thuở ấy vẫn là những giai điệu đẹp đối với những cô cậu học trò lần đầu biết đến sự chia ly.

Năm 1973, cảm hứng chủ đạo trong những sáng tác của Thanh Sơn chuyển dần sang đề tài quê hương, đất nước. Cho đến nay,  những vùng đất nơi ông đi qua luôn là cảm hứng cho những sáng tác của ông. Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cà Mau, Hà Nội, Huế, Đà Lạt, Cái Bè, Hà Tiên… đó là những bài ca có giai điệu đẹp, luôn làm người nghe thấy thêm yêu mến, nhớ thương những vùng đất trên quê hương mình. 

Đối với người nghệ sĩ, mùa xuân là mùa của hoa thơm, trái ngọt, mùa của tình yêu lứa đôi. Nhạc sĩ Thanh Sơn đã hòa vào niềm vui chung của đất nước và niềm vui của những nốt nhạc, ông viết: "Đoản ca xuân". Bài hát nhanh chóng được đến với khán thính giả như một món quà xuân ngọt ngào "Nghe xuân sang thấy lòng mình vui chứa chan, tiếng hát vui nghe đó đây thấy rộn ràng… Xuân ơi xuân vẫn muôn đời yêu mến xuân… Ta chúc nhau những gì đẹp nhất lòng nhau".

Những bài hát về mùa xuân và quê hương của nhạc sĩ Thanh Sơn cũng nhanh chóng đưa giọng ca trầm ấm ngọt ngào của chàng trai trẻ Quang Linh đến với đông đảo công chúng vào cuối những năm 90 của thế kỷ trước: "Nghe em hát câu dân ca sao mượt mà lòng anh thương quá, tiếng hát ngọt ngào nào đong đưa nhớ xa xưa trời mưa bóng dừa, hẹn hò nhau tình quê hai đứa, mùa mạ non hương tóc em… "(Hương tóc mạ non); "Quê hương em hai mùa mưa nắng, hai thôn nghèo nối liền bờ đê, từng lũy tre xanh nghiêng nghiêng chiều hè… Dù xa nhau nhớ ngày trong nôi, nghe tình quê hương gọi mãi trong đời (Gợi nhớ quê hương); "Về tới đầu làng con chim sáo nhỏ hót vang rộn ràng. Qua nhịp cầu tre, qua mấy con đê thắm đượm tình quê" (Hình bóng quê nhà).

Đạo diễn Vũ Liêm - đạo diễn chương trình ca nhạc tôn vinh nhạc sĩ Thanh Sơn tên gọi "Thanh Sơn với Hình bóng quê nhà" tâm sự: "Thanh Sơn là một nhạc sĩ của tình yêu học trò, mùa xuân và quê hương, tôi thấy ông đã đi đến tận cùng của những cảm xúc để có được những giai điệu mượt mà những lời ca chứa chan tình quê, tình người. Đặc biệt, những bài ca về mùa xuân và ngày Tết của ông luôn mang lại cho tôi rất nhiều cảm xúc".

Một chia sẻ đặc biệt của nhạc sĩ Thanh Sơn với khán giả là hầu hết các sáng tác của ông đều được viết vào mùa xuân. Tác giả bài báo đã nói đùa với ông rằng: "Một năm có bốn mùa, chẳng lẽ nhạc sĩ cứ đợi đến mùa xuân mới viết nhạc ư?". Nhạc sĩ cười hiền từ: "Tôi là thế, cứ đợi đến mùa xuân mới viết được".

Hy vọng rằng, mùa xuân này những người yêu mến nhạc sĩ Thanh Sơn sẽ được chào đón những sáng tác mới của ông

Lê Vũ Như Phương

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.