Nhà viết truyện tình báo nổi tiếng Tom Clancy: Sự ra đi không báo trước

Mặc dù đã gần ba chục năm trôi qua song cuốn tiểu thuyết đầu tay "Cuộc săn lùng tàu Tháng Mười Đỏ" của Tom Clancy hiện vẫn được đánh giá là một trong những cuốn tiểu thuyết tình báo xuất sắc nhất của Mỹ từ trước tới nay. Nhờ cuốn tiểu thuyết, tác giả của nó thường hay được mời tới giao lưu với các quan chức và chuyên gia quân sự Mỹ.

Tom Clancy là một cái tên rất đỗi quen thuộc với cộng đồng người chơi game, bởi nó gắn với nhiều tựa game nổi tiếng, bên cạnh những cái tựa nổi tiếng khác của Hãng Ubisoft như Splinter Cell, Ghost Recon, Rainbow Six, The Division. Là tác giả của nhiều cuốn truyện tình báo, trong đó có 17 tác phẩm lọt vào danh sách "bán chạy nhất" của báo New York Times, không hề quá lời khi khẳng định rằng, Tom Clancy là một trong những nhà văn nổi tiếng nhất của nước Mỹ hiện nay. Chính vì điều ấy mà hàng triệu độc giả trên khắp thế giới đã thực sự sững sờ khi hay tin, nhà văn mà họ mến mộ đã đột ngột qua đời tại Bệnh viện Johns Hopkins hôm 2/10 vừa qua, khi mới ở tuổi 66.

Tên đầy đủ của Tom Clancy là Thomas Leo Clancy Jr. Ông sinh năm 1947 ở thành phố Baltimore, bang Maryland (Mỹ), trong một gia đình thuộc diện trung lưu.

Ngay từ nhỏ, Tom Clancy đã bộc lộ một thiên hướng khác thường: Không hề đoái hoài tới các loại sách dành cho lứa tuổi trẻ em, suốt ngày cậu bé chỉ chúi đầu vào đọc những loại sách dành cho các chuyên gia quân sự, đặc biệt, cậu rất thích đọc sách viết về lịch sử hải quân.

Năm 1969, Clancy tốt nghiệp chuyên ngành tiếng Anh ở Trường Cao đẳng Loyola, Baltimore. Mặc dù rất muốn được phục vụ trong quân đội, song ước vọng đó của Clancy đã không thành hiện thực vì ông bị cận nặng. Thất vọng, ông về làm việc cho một đại lý bảo hiểm ở Maryland và sau này đã thở phào nhẹ nhõm khi tìm được cho mình thú viết văn để trút bỏ công việc nhàm tẻ nói trên.

Bản thảo cuốn tiểu thuyết đầu tay mà Clancy hoàn thành là "Cuộc săn lùng tàu Tháng Mười Đỏ". Clancy đã gửi nó tới Nhà xuất bản Học viện Hải quân ở Annapolis, Maryland. Với nội dung xoay quanh hoạt động của một chiếc tàu ngầm hạt nhân Liên Xô thời chiến tranh lạnh, sự hấp dẫn của cuốn tiểu thuyết đã ngay lập tức chinh phục được nữ biên tập viên Deborah Grosvenor. Grosvenor đã tìm cách thuyết phục lãnh đạo nhà xuất bản đọc và thông qua nội dung bản thảo. Tuy nhiên, việc không suôn sẻ bởi lúc bấy giờ, Clancy cũng chỉ là một cây bút "vô danh tiểu tốt", trong khi nhà xuất bản không ai có khả năng thẩm định một cuốn sách có những chi tiết từa tựa "khoa học viễn tưởng" như thế.

"Clancy rất có tài kể chuyện - bà Grosvenor nhận xét với báo New York Times hôm 2/10 vừa qua - Các nhân vật của ông ấy có lối đối thoại rất dí dỏm. Đó là chất hài hước của những người gốc Ireland… Tôi đã nói với các sếp của mình, rằng cuốn sách có khả năng bán chạy, nếu chúng ta không nhanh tay chớp lấy thời cơ, ắt sẽ có người khác chộp mất…". Nói thì nói vậy song Grosvenor cũng hơi e ngại trước việc tác giả "Cuộc săn lùng tàu Tháng Mười Đỏ" quá sa đà vào việc thể hiện những kiến thức thuộc lĩnh vực tàu ngầm, là những kiến thức bà không biết thực hư ra sao. Bà đành chỉ biết đề nghị tác giả cắt bớt. Clancy nghiêm túc thực hiện yêu cầu của nữ biên tập viên: Ông không chỉ cắt bớt đi 100 trang bản thảo mà nhân đó, cũng chỉnh sửa lại một số tình tiết cho nội dung tác phẩm được hoàn thiện hơn.

Cảnh trong một bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết của Tom Clancy.

Cảnh trong một bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết của Tom Clancy.

"Cuộc săn lùng tàu Tháng Mười Đỏ" ra mắt bạn đọc. Đó là vào năm 1984. Trong lần xuất bản đầu tiên này, tác giả được trả 5.000 USD nhuận bút. "Cuộc săn lùng tàu Tháng Mười Đỏ" vốn được nhiều người tìm đọc đã nhanh chóng bứt lên, dẫn đầu danh mục sách bán chạy nhất ở Mỹ năm ấy sau khi Tổng thống Ronald Reagan, người được tặng một tập sách đã nhận xét: Đây là cuốn sách hoàn hảo và hấp dẫn đến mức ông khó có thể bỏ xuống mỗi khi cầm lên đọc.

Là cuốn tiểu thuyết tình báo chứa đựng nhiều tình tiết gay cấn, nhiều thông tin kỹ thuật chi tiết về vũ khí, khí tài, đặc biệt là về tàu ngầm, máy bay chiến đấu, thậm chí cả…vệ tinh, tác giả Tom Clancy đã khiến các chuyên gia quân sự Mỹ hết sức kinh ngạc. Họ "lưu ý" tác giả, rằng cuốn sách có quá nhiều kiến thức mang tính chuyên ngành mà không phải ai cũng có thể và được phép "tiếp cận". Năm 1986, trong một cuộc trả lời phỏng vấn, Clancy tiết lộ: Khi ông gặp Bộ trưởng Hải quân John Lehman, điều đầu tiên mà vị bộ trưởng này đặt vấn đề với ông là: "Tay quái quỷ nào đã cung cấp tin cho anh?". Câu hỏi của Bộ trưởng John Lehman khiến Clancy càng… kinh ngạc, "tự hào" về khả năng sáng tạo và thu thập, nhào nặn kiến thức của mình. "Tôi đã dựng nên nhiều chuyện, hóa ra lại là thật" - Clancy tâm sự. Thực tế, để có những kiến thức có tính chuyên sâu, như thể "bí mật quốc gia" nói trên, theo như Clancy cho biết, đó là do ông thu thập được chủ yếu từ các nguồn sách báo, nghĩa là từ các nguồn tin tức công khai. "Tôi đọc báo, xem truyền hình và tôi suy nghĩ. Tất cả các nguồn tài liệu đều rất mở. Vấn đề là bạn phải biết khai thác chúng như thế nào".

Mặc dù đã gần ba chục năm trôi qua song cuốn tiểu thuyết đầu tay của Tom Clancy hiện vẫn được đánh giá là một trong những cuốn tiểu thuyết tình báo xuất sắc nhất của Mỹ từ trước tới nay. Nhờ cuốn tiểu thuyết, tác giả của nó thường hay được mời tới giao lưu với các quan chức và chuyên gia quân sự Mỹ.  

Như vậy là đường đã được khai thông. Với sức viết khỏe, trong gần ba chục năm qua, hầu như năm nào Clancy cũng cho ra lò một cuốn sách mới. Tính đến nay, sách của ông đã bán được hơn 100 triệu cuốn, trong đó, theo số liệu mà báo New York Times công bố, có tới 17 cuốn lọt vào danh sách bán chạy nhất. Được biết, trước khi qua đời, Clancy đã dự tính sẽ cho trình làng cuốn sách mới vào ngày 3/12 tới đây…

Nhân nhắc tới khả năng "bịa như thật" của Tom Clancy, thiết nghĩ cũng không nên bỏ qua một tình tiết: Trong cuốn tiểu thuyết "Debt of Honour" xuất bản từ năm 1994, Clancy đã kể chuyện một số nhân vật chính trị tầm cỡ đã bị thiệt mạng trong vụ khủng bố do máy bay phản lực đâm vào tòa nhà Quốc hội Mỹ. Vụ việc khiến người đọc sau này liên hệ tới vụ khủng bố 11/9 xảy ra 7 năm sau đó, dù rằng ngoài đời thực, những kẻ khủng bố không phải người Nhật như trong tiểu thuyết của Clancy.

Sách của Tom Clancy rất có duyên với điện ảnh. Chúng thường được chuyển thể thành những bộ phim "bom tấn" của Hollywood. Các diễn viên nổi tiếng như Alec Baldwin, Harrison Ford, Ben Affleck từng vào vai Jack Ryan - một điệp viên CIA đã xuất hiện trong tác phẩm đầu tay cũng như trong một số cuốn tiểu thuyết đình đám sau này của Tom Clancy. Jack Ryan là một nhân vật rất quen thuộc với khán giả Mỹ, thường được so sánh với nhân vật James Bond (tức điệp viên 007) của nhà văn Ian Fleming. 

Clancy là một người năng động, rất biết tận dụng cơ hội để kiếm tiền. Từ hơn chục năm trước, ông đã đứng ra thành lập công ty Red Storm Entertainment chuyên phát triển trò chơi điện tử dựa trên các tiểu thuyết của mình. Đó là các trò chơi điện tử có độ chân thực cao, tới mức lãnh đạo quân đội Mỹ còn cho phép dùng nó trong hoạt động huấn luyện. Công ty Red Storm Entertainment của Clancy sau này đã được Hãng Ubisoft mua lại và hiện tại, Ubisoft đang nắm giữ tổng cộng 6 thương hiệu mang tên Tom Clancy, đó là Ghost Recon, Splinter Cell, H.A.W.X, EndWar và Rainbow Six... 

Tom Clancy trở thành một "nhà văn đại gia". Năm 2002, với tài sản ước tính 47,8 triệu USD, ông được Tạp chí Forbes xếp thứ 10 trong danh sách 100 nhân vật nổi tiếng nhất thế giới. Clancy sở hữu một phần CLB bóng chày Baltimore Orioles. Và, để "tưởng thưởng" cho những năm tháng nhọc nhằn, gian khó của mình, Clancy đã tậu một mảnh đất rộng trên 300.000m2 ở vịnh Chesapeake. Thậm chí, cao hứng, ông còn mua một chiếc… xe tăng.

Nhà văn Tom Clancy trút hơi thở cuối cùng ở Bệnh viện Johns Hopkins (gần nhà riêng của ông ở thành phố Baltimore, bang Maryland) chỉ một thời gian ngắn sau khi phát bệnh. Hiện nguyên nhân chính xác gây nên cái chết của ông vẫn chưa được xác định.

Nói về sự mất mát, Tom Weldon - Giám đốc điều hành nhà xuất bản Penguin khẳng định: "Hàng triệu người hâm mộ Tom Clancy trên khắp thế giới sẽ bị sốc trước thông tin đau đớn này", và rằng "Tom Clancy là nhà văn đã góp phần làm thay đổi sự tiếp nhận của độc giả đối với thể loại tiểu thuyết tình báo".

Trang tin của Hãng Ubisoft thì viết: "Tom Clancy là một tác giả có khả năng thiên phú trong việc xây dựng nên những câu chuyện giả tưởng giàu chi tiết, làm say mê nhiều độc giả trên khắp thế giới. Nhóm làm việc tại Ubisoft, đặc biệt là Red Storm studio rất tự hào vì được cộng tác với ông và học tập từ ông suốt những năm qua. Chúng tôi xin nguyện tiếp tục con đường mà ông để lại qua các sản phẩm mang tên mình…"

Nguyễn Huy Hoàn

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.