Nguy cơ “xóa sổ” một thắng cảnh vì… xây thủy điện

Thác Năm Tầng, một thắng cảnh du lịch thiên nhiên được nhiều người biết đến nằm trên địa bàn hai xã Hưng Bình và Đắk Sin, huyện Đắk Rlấp, tỉnh Đắk Nông có nguy cơ bị “xoá sổ” khi cơ quan chức năng tỉnh này vừa đồng ý cho triển khai xây dựng một dự án thuỷ điện nằm ngay trên phía thượng nguồn…

Hàng chục năm nay, thác Năm Tầng không chỉ là địa điểm du lịch nổi tiếng đối với du khách trong và ngoài tỉnh Đắk Nông mà còn là niềm tự hào của người dân địa phương. Là thác nước có độ cao hàng chục mét, nước chảy quanh năm, bao bọc xung quanh là rừng cây xanh mướt. Theo số liệu thống kê của UBND huyện Đắk Rlấp, mỗi năm tại địa điểm thắng cảnh này đón hàng chục nghìn lượt du khách ghé thăm, đặc biệt là trong những dịp lễ, tết. Tuy nhiên, thác nước này đang có nguy cơ bị “xoá sổ” khi UBND tỉnh Đắk Nông vừa cho khởi động lại dự án xây dựng thuỷ điện Đắk Rkéh, vị trí nằm trên phía thượng nguồn, cách đỉnh thác chưa đầy 200 mét.

Mỗi năm, thác Năm Tầng thu hút hàng nghìn người dân trong và ngoài tỉnh đến tham quan, thưởng ngoạn.

Mỗi năm, thác Năm Tầng thu hút hàng nghìn người dân trong và ngoài tỉnh đến tham quan, thưởng ngoạn.

Theo tìm hiểu của phóng viên, năm 2011, UBND tỉnh Đắk Nông cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho Công ty CP Thủy điện Đắk Nông để xây dựng Nhà máy Thủy điện Đắk Rkéh. Dự kiến nhà máy có công suất 5 MWh, tổng vốn đầu tư gần 130 tỷ đồng. 

Vị trí xây dựng cách đỉnh thác Năm Tầng khoảng 200 mét về phía thượng nguồn và chiếm dụng khoảng 268ha đất, phần lớn là diện tích đất rừng thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Cát Tiên. Tuy nhiên, do chủ đầu tư thiếu nguồn lực cùng với một số vướng mắc khác nên công trình không được triển khai. Đến tháng 10-2015, UBND tỉnh Đắk Nông đồng ý thay đổi chủ đầu tư xây dựng Nhà máy Thủy điện Đắk Rkéh là Công ty CP Thủy điện Đại An (viết tắt Công ty Đại An). UBND tỉnh Đắk Nông cũng ra hạn định khởi công dự án là ngày 1-1-2017. 

Quá thời hạn trên công ty không khởi công theo quy định, tỉnh sẽ thu hồi chủ trương đầu tư và không chịu trách nhiệm về các khoản chi phí mà công ty bỏ ra để thực hiện dự án. Sau đó, chủ đầu tư mới cũng không triển khai xây dựng dự án theo đúng tiến độ nhưng vào tháng 6-2018, Công ty Đại An lại được Sở Kế hoạch và Đầu tư Đắk Nông giãn tiến độ triển khai xây dựng dự án sang đầu 2019 đến cuối 2020.

Sau hơn 10 năm “án binh bất động”, vào những ngày đầu tháng 5-2019, nhà đầu tư đã bắt đầu tập kết nhiều trang thiết bị, máy móc tại công trường để chuẩn bị cho việc khởi công công trình. Việc chủ đầu tư khởi động lại công trình đã khiến nhiều người dân địa phương nơi đây hết sức lo ngại trước một thắng cảnh bị biến mất.

Ông Nguyễn Văn Nhanh (68 tuổi, trú tại thôn 6, xã Hưng Bình) cho biết, hơn một tháng nay, kể từ khi nhà thầu thi công tập kết máy móc, vật liệu gần khu vực thác Năm Tầng để chuẩn bị xây dựng công trình thủy điện, gia đình ông rất hoang mang, lo lắng. “Là người dân gắn bó với mảnh đất này từ khi mới được “khai thiên lập địa” nên tôi cảm thấy rất tiếc nuối, và sẽ là “có lỗi” với thế hệ sau nếu hôm nay không giữ lại được vẻ đẹp tự nhiên của thác Năm Tầng. Chúng tôi mong muốn ngành chức năng xem xét, cân nhắc thật hợp lý. Bởi việc chọn công trình thủy điện thì sẽ khó giữ được thác nước, nhất là vẻ đẹp hoang sơ, tự nhiên của quần thể thác ở vùng núi xa xôi này”, ông Nhanh nói.

Cùng chung tâm trạng, ông Trần Văn Hải (52 tuổi, trú tại thôn 8, xã Đắk Sin) cho hay, trong vòng khoảng 7 đến 8 năm trở lại đây, lượng khách du lịch trong và ngoài tỉnh đến tham quan thác Năm Tầng ngày càng nhiều. “Thác Năm Tầng là một thắng cảnh đẹp được thiên nhiên ban tặng hiếm có bởi nó không chỉ có giá trị về mặt du lịch mà còn là nguồn nước tưới tiêu cho hàng trăm ha cây trồng của người dân trong vùng. Tại sao chính quyền địa phương không đầu tư vào việc phát triển du lịch vì như thế vừa giữ được vẻ đẹp tự nhiên, vừa tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương”, ông Hải băn khoăn.

Trong khi đó, ông Trần Ngọc Trường, Chủ tịch UBND xã Hưng Bình cho biết, trước việc dự án thủy điện trên đỉnh thác được tái khởi động, mong muốn của chính quyền địa phương là các ngành chức năng cần thẩm tra kỹ lưỡng phương án tích nước, phát điện của công trình thủy điện. “Làm thế nào để đảm bảo nguồn nước ổn định cho thác Năm Tầng nhưng vẫn gìn giữ được vẻ đẹp tự nhiên của thắng cảnh này”, ông Trường mong muốn. 

Còn bà Hoàng Thị Quyên, Chủ tịch UBND xã Đắk Sin lại cho rằng, từ vị trí đặt nhà máy thủy điện Đắk Rkéh đến thác Năm Tầng khó đảm bảo cả hai nội dung là vận hành thủy điện và khai thác điểm du lịch. “Việc xây dựng nhà máy thuỷ điện không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan thiên nhiên mà còn ảnh hưởng đến việc hàng trăm hộ dân có diện tích trồng lúa, hoa màu phía thượng nguồn. Mong các cơ quan chức năng cần có thẩm định, đánh giá một cách hài hoà để tránh xảy ra những điều đáng tiếc sau này”, bà Quyên nói.

Trong khi đó, đại diện Công ty Đại An cho hay, sau khi mua lại dự án, công ty đã điều chỉnh từ diện tích chiếm dụng hơn 260ha còn 19ha để không ảnh hưởng đến đất rừng và đất lúa nước. “Việc xây dựng nhà máy thủy điện sẽ tăng cường mỹ quan cho thác chứ không phải mất mỹ quan như người dân phản ánh. Cụ thể, sau khi xây dựng, nhà máy thủy điện và đường ống dẫn nước sẽ là 1 điểm tham quan mới. Đồng ý chặn dòng nước nhưng đập bé tí, dùng van sẽ điều tiết dòng nước xuống thác. Riêng đường ống đi không đụng gì đến cảnh quan thác, không ảnh hưởng đến môi trường”, đại diện công ty này quả quyết.

Trao đổi với phóng viên về vấn đề trên, ông Ngô Thế Tùng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Đắk Nông cho biết, sở dĩ dự án chậm triển khai là do nhiều nguyên nhân mà trong đó, nguyên nhân chính là Sở ràng buộc một số yêu cầu đối với chủ đầu tư như: làm thuỷ điện phải bảo đảm được cảnh quan tự nhiên, duy trì nguồn nước, không phá vỡ du lịch… 

“Dự án trước đây đã được đánh giá tác động môi trường nhưng năm 2015, dự án được chuyển nhượng lại cho Công ty Đại An và có nhiều điều chỉnh quy định pháp luật cũng như thay đổi nên nhất thiết phải đánh giá lại. Trước luồng dư luận phản ánh của người dân, hiện lãnh đạo tỉnh đang chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát, đánh giá toàn diện dự án này”, ông Tùng thông tin.

Theo báo cáo của UBND huyện Đắk RLấp, thác Năm Tầng được người dân biết đến từ năm 1983. Thác có tổng chiều dài hơn 1.000m và bề rộng khoảng 30m. Nguồn nước tại đây khá dồi dào và ổn định quanh năm, đảm bảo cung cấp cho việc tưới tiêu hàng trăm ha hoa màu trong vùng. Hiện mỗi năm có khoảng 4.000 - 5.000 lượt khách đến tham quan, vui chơi, thưởng ngoạn. 

UBND huyện Đắk Rlấp cũng nhận định thắng cảnh thác Năm Tầng sẽ thu hút một lượng lớn khách du lịch trong các năm tới đây và cần được quy hoạch, đầu tư bài bản để vừa bảo tồn vẻ đẹp tự nhiên, vừa đảm bảo phục vụ nhu cầu của du khách.

Văn Thành

Các tin khác

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Bài cuối: Để “sát thủ” kích điện không còn trên dòng sông

Sau những chuyến đi thực tế trên sông, những gì phóng viên ghi nhận cho thấy kích điện không còn đơn thuần là câu chuyện về một phương thức đánh bắt cá. Phía sau những mẻ cá là nguồn lợi thủy sản bị tác động, những hiểm nguy đối với con người, sinh kế của cộng đồng ven sông và một hành vi đã bị pháp luật nghiêm cấm.

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Bài 4: Lần theo đường đi của “sát thủ” kích điện

Những bộ kích điện đang được sử dụng trên sông đến từ đâu? Lần theo nguồn cung, phóng viên ghi nhận từ mạng xã hội, nền tảng trực tuyến đến một số điểm bán, việc tiếp cận thiết bị phục vụ đánh bắt cá bằng điện không quá khó. Nghịch lý là trong khi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản bị pháp luật nghiêm cấm, những thiết bị phục vụ hoạt động này vẫn được chào bán công khai.

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Bài 3: Kích điện không chỉ giết cá

Sử dụng kích điện để đánh bắt thủy sản không chỉ tác động đến nguồn lợi và hệ sinh thái. Chính người trực tiếp cầm sào, đưa dòng điện xuống nước cũng phải đối mặt với nguy cơ bị điện giật, thương tích, thậm chí tử vong. Những vụ tai nạn đau lòng đã xảy ra. Có người vĩnh viễn không trở về, có người thoát chết nhưng nỗi ám ảnh còn kéo dài. Thế nhưng, vì sinh kế, nhiều người vẫn tiếp tục bám lấy dòng sông.

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Loay hoay xử lý công trình trái phép tồn tại 20 năm trên đê Tả Lam

Tại Nghệ An, một công trình nhà ở được xây dựng trái phép trên hành lang đê điều tồn tại suốt 20 năm, lấn chiếm hành lang bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ luồng đường thủy nội địa nhưng không được xử lý dứt điểm đang gây ra nhiều hệ luỵ cho chính quyền lẫn các đơn vị quản lý.

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Bài 2: “Lời khai” của dòng sông

Dòng điện khi được sử dụng để khai thác thủy sản không lựa chọn cá lớn hay cá nhỏ. Những cá thể không bị bắt lên cũng có thể chịu tác động. Đáng lo hơn, cá non, cá bố mẹ, trứng và nhiều sinh vật thủy sinh khác cũng nằm trong vùng ảnh hưởng. Phía sau những mẻ cá được đưa lên bờ là một câu chuyện khó nhìn thấy bằng mắt thường, nguy cơ nguồn lợi tự nhiên mất dần khả năng tái tạo.

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Bài 1: Dòng sông “chết” dưới những mẻ kích điện

Sau khi nổ máy cho thuyền chạy sát bờ, ngược dòng sông Hồng, sông Đuống, những người sử dụng kích điện nhanh chóng tiếp cận những vị trí quen thuộc. Chỉ vài thao tác, đầu kích được đưa xuống nước, công tắc được bật. Vài giây sau, trong tiếng xèo xèo, ù ù phát ra từ bộ kích điện, những con cá lớn, nhỏ nhao lên mặt nước. Cá nhỏ nhanh chóng được vớt lên thuyền; gặp cá lớn không thể vớt bằng vợt, người đánh bắt sẵn sàng lao xuống nước để bắt...

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Kỳ cuối: Lập dự án mới nghìn tỷ, đề nghị Trung ương hỗ trợ vốn

Theo tham mưu của sở, ban, ngành tỉnh Hà Tĩnh: Việc “khai tử” dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh để thay thế dự án đầu tư mới sẽ giảm bớt các thủ tục pháp lý liên quan; đặc biệt là để đề xuất hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực Ngân sách Trung ương dành cho địa phương.

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Kỳ 1: Dự án chống ngập đội vốn hơn 886 tỷ đồng "đứt gánh" sau 16 năm thi công

Dự án hệ thống kênh tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng các xã phía Nam huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) có tổng mức đầu tư hơn 886 tỷ đồng, sau 16 năm thi công nhưng không thể hoàn thành, đã bị chấm dứt đầu tư. Thay vào đó, một dự án mới có tổng mức gần 1.400 tỷ đồng được phê duyệt khẩn cấp để giải nguy tình trạng ngập úng cục bộ tại Khu kinh tế Vũng Áng.

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Ẩn họa môi trường từ chôn lấp rác thải trái quy định ở Hà Tĩnh

Do rác thải tồn đọng, quá tải nên tại một số địa phương, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển đã có dấu hiệu tự ý chôn lấp rác thải chưa qua xử lý. Tình trạng chôn rác thải không chỉ tiềm ẩn mối nguy về môi trường sinh thái, mà còn vi phạm pháp luật về môi trường, cần được chấn chỉnh, xử lý nghiêm.

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Cải tạo trường học chậm tiến độ, nhà thầu bị phạt hơn 850 triệu

Sau khi bị chấm dứt hợp đồng tại gói thầu số 22 dự án xử lý ô nhiễm môi trường TP Huế, một nhà thầu tiếp tục bị cơ quan chức năng TP Huế ra quyết định xử phạt hơn 850 triệu đồng do thi công cải tạo các hạng mục tại Trường THPT chuyên Quốc Học Huế chậm tiến độ.

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý ô nhiễm dang dở nhiều năm, Huế “trảm” nhà thầu

Dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn TP Huế (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) thi công nhiều năm vẫn chưa hoàn thành. Chủ đầu tư đã ra quyết định xử phạt, chấm dứt hợp đồng đối với nhà thầu thi công chậm tiến độ.

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Loạt nhà máy rác “ngắc ngoải”, nguy cơ phát sinh điểm nóng về môi trường

Các dự án xử lý rác thải trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh không thể đầu tư xây dựng, hoặc xây dựng xong thì gặp sự cố, không phát huy hiệu quả. Để xử lý lượng rác thải tồn đọng, một số doanh nghiệp liên quan đã lén lút chôn lấp trái phép hoặc xin ngừng hoạt động buộc cơ quan Công an phải vào cuộc.

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Bãi tập kết dăm gỗ ém cạnh 4 tổng kho nhiên liệu, hoá chất

Tại khu vực hậu cảng Khu kinh tế (KKT) Vũng Áng hiện đang tập trung 4 tổng kho của các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, hoá chất và khí hóa lỏng LPG. Tuy nhiên, cũng trong khu vực này đang hiện hữu bãi tập kết dăm gỗ quy mô lớn nhưng không đảm bảo các biện pháp về PCCC và các biện pháp che chắn ứng phó với gió lớn, đe doạ trực tiếp đến sự an toàn của các doanh nghiệp kinh doanh nhiên liệu, hoá chất.

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Loay hoay xử lý “núi rác” khổng lồ chôn lấp trong Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh

Quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư đã phát hiện “núi rác” tồn đọng được chôn lấp dưới lòng đất trong dự án Khu công nghiệp (KCN) VSIP Hà Tĩnh. Đến nay, ngành chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp trong khi chưa có đầy đủ thông tin, cơ sở để xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Làm rõ vụ có dấu hiệu lạm dụng chức vụ ở chợ dân sinh Quảng An

Dù không được giao nhiệm vụ thu tiền, làm giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (GCNĐKKD), nhưng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, nguyên Phó Trưởng phòng Kinh tế quận Tây Hồ (cũ), vẫn tự ý xuống chợ dân sinh Quảng An (phường Quảng An, quận Tây Hồ cũ), nay là phường Hồng Hà, TP Hà Nội, yêu cầu các hộ kinh doanh nộp tiền, làm GCNĐKKD, khiến nhiều người bức xúc…

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Ai chịu trách nhiệm về sai phạm dự án Khu du lịch thác Đam B’ri ?

Hàng chục năm kể từ khi được chấp thuận đầu tư, dự án Khu du lịch thác Đam B’ri (Lâm Đồng) vẫn dang dở. Kết luận của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra những vi phạm của chủ đầu tư và còn cho thấy dấu hiệu buông lỏng quản lý của cơ quan chức năng qua nhiều giai đoạn.

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Hàng loạt sai phạm tại các dự án nghỉ dưỡng ở hồ Tuyền Lâm

Từ việc giao hàng trăm héc ta đất, rừng không qua đấu giá theo quy định, buông lỏng quản lý trong nhiều năm, đến những dự án "ôm" đất hơn một thập kỷ nhưng vẫn dang dở…, kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại các dự án du lịch nghỉ dưỡng ở Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm.