Người “truyền lửa” văn hóa truyền thống của đồng bào Cơ Tu

Năm nay đã 75 tuổi nhưng già làng Bhling Hạnh (ở thôn Công Dồn, xã Zuôih, huyện Nam Giang, Quảng Nam) vẫn tỏ ra mẫn tiệp, thân thiện và gần gũi. Không chỉ cất công sưu tầm, ghi chép những giá trị, bản sắc văn hóa phi vật thể của người Cơ Tu để dạy lại cho thế hệ trẻ, ông còn tích cực truyền dạy nghệ thuật đánh cồng chiêng, múa tâng tung da dá và nghệ thuật đục tượng gỗ cho các thanh niên trong làng, trong xã.

Trò chuyện với chúng tôi, già Bhling Hạnh chia sẻ, ông sinh ra và lớn lên trên mảnh đất anh hùng xã Zuôih xa xôi của huyện Nam Giang. Khi vừa tròn 17 tuổi, vào năm 1967, ông đã tình nguyện tham gia hoạt động cách mạng với nhiệm vụ chủ yếu là làm thanh niên xung phong, đi gùi tải đạn, tham gia mở đường tại các chiến trường dọc ngang của tỉnh Quảng - Đà.

gia lang-ngoc thi.jpg -0
Già làng Bhling Hạnh cần mẫn hoàn thành tác phẩm tượng gỗ theo phong cách truyền thống của đồng bào Cơ Tu.

Trong quá trình làm thanh niên xung phong, vào các năm 1972-1973, ông còn thu xếp tham gia học lớp y tế để vừa chiến đấu vừa có kiến thức ngành Y nhằm chăm sóc chiến sĩ bị thương trên chiến trường. Sau ngày quê hương giải phóng, ông về lại quê nhà và tham gia công tác tại Trạm Y tế xã Zuôih; sau đó chuyển qua làm Bí thư Đoàn xã rồi cán bộ Tư pháp xã. Đến năm 2000, ông được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Zuôih, mãi đến năm 2010 thì ông nghỉ hưu.

Sau khi tham gia cách mạng trở về quê nhà đến nay, già làng Bhling Hạnh luôn nỗ lực truyền dạy những nghệ thuật truyền thống của đồng bào Cơ Tu cho thế hệ trẻ trong làng, trong xã như nghệ thuật đục tượng gỗ, đánh cồng chiêng, múa tâng tung da dá… Theo già Hạnh, để trở thành người tạc tượng gỗ giỏi, ngoài năng khiếu nghệ thuật, óc thẩm mỹ, bàn tay khéo léo còn cần có đức tính cẩn thận, kiên trì và nhẫn nại. Mỗi nhát chặt bằng rìu, nhát chặt bằng rựa hay đục bằng dao lên gỗ đều có sự tính toán và cần độ chính xác cao, nếu không dễ phá hỏng hình dáng tổng thể của cả tượng gỗ. Và điều quan trọng không kém là phải biết chọn khúc gỗ ưng ý, phù hợp với ý tưởng đục tượng. Nhờ sự tận tình giúp đỡ của già Hạnh mà đến nay, trong xã Zuôih nói chung, thôn Công Dồn nói riêng đã có nhiều người trẻ thành thục nghệ thuật đục tượng gỗ. Không chỉ truyền dạy cho thế hệ trẻ nghệ thuật đục tượng gỗ truyền thống của đồng bào Cơ Tu, nhiều năm qua, già Hạnh còn tích cực truyền dạy nghệ thuật cồng chiêng cho những thanh niên trai tráng trong làng, trong xã. Già Hạnh kể, năm 1998, huyện Nam Giang chỉ đạo thành lập mỗi xã một đội trống chiêng, cồng chiêng nên ông đã đến từng nhà trong thôn, trong xã vận động người dân tìm kiếm, cất giữ lại các nhạc cụ truyền thống như cồng, trống, chiêng, đàn Abel... rồi thành lập Đội cồng chiêng mang tên Công Dồn. Chính ông đã cải biên các điệu múa trống chiêng rồi truyền dạy lại cho các thế hệ trẻ trong thôn, trong xã. Sau thời gian tích cực tập luyện và đạt nhiều thành tựu, đến nay, Đội cồng chiêng Công Dồn đã được tham gia đoàn văn hóa nghệ thuật của huyện Nam Giang đi biểu diễn nhiều nơi như Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Tây Ninh..., qua đó góp phần quảng bá văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào Cơ Tu đến với mọi miền Tổ quốc. “Cồng chiêng trong đời sống của người Cơ Tu là một loại hình âm nhạc, văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc. Với người Cơ Tu, cồng chiêng không chỉ là niềm kiêu hãnh mà còn là thứ ngôn ngữ nối con người với thế giới siêu nhiên. Hằng năm, vào mùa lễ hội truyền thống của làng như lễ ăn mừng lúa mới, lễ ăn thề kết nghĩa anh em giữa 2 làng người Cơ Tu, lễ ăn mừng được mùa..., nhìn những thanh niên nam nữ Cơ Tu nối tay nhau múa theo điệu tâng tung da dá truyền thống, theo nhịp điệu của trống và cồng chiêng, già rất vui vì thấy rằng đây là thành quả mà mình đã dày công truyền dạy bản sắc văn hóa của đồng bào Cơ Tu cho thế hệ trẻ”, già Hạnh tâm sự.

Lãnh đạo Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Nam Giang đánh giá, già làng Bhling Hạnh đã có những đóng góp to lớn trong việc lưu truyền văn hóa của đồng bào Cơ Tu trên địa bàn huyện. Không chỉ am hiểu những phong tục truyền thống của đồng bào địa phương, già làng Hạnh còn sưu tầm, sáng tác, cải biên những làn điệu, điệu múa phù hợp và giữ được bản sắc văn hóa của đồng bào mình. Với những đóng góp cho văn hóa Cơ Tu, năm 2018, già Bhling Hạnh vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú” vì đã có cống hiến xuất sắc trong giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.

Ngọc Thi

Các tin khác

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Sau 15 năm nghiên cứu chuyên sâu, những tư liệu về Điện Kính Thiên ngày càng được làm sáng rõ. Nhiều nhà khoa học nhận định, những tư liệu hiện có đã đủ cơ sở để tự tin phục dựng Điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực, công trình quan trọng bậc nhất của kinh đô Thăng Long xưa. Nếu hoàn thành, đây sẽ kỳ tích.

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Hàng loạt phát hiện mới về điện Kính Thiên từ đợt khai quật khảo cổ lần thứ 4 năm 2026 được công bố ngày 14/9, cung cấp thêm nhiều tư liệu mới, quan trọng về quy mô, kiến trúc móng nền, móng cột, vật liệu xây dựng,... điện Kính Thiên, giúp nhận diện tương đối đầy đủ về Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên.

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Ngày 5/9/2026, Masterise Group chính thức đồng hành cùng Miss World 2026 với vai trò Nhà tài trợ Kim cương. Lần đầu tiên trong lịch sử 75 năm, Miss World được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu một điểm gặp gỡ đặc biệt giữa các nền văn hóa, những giá trị và chuẩn mực mang tầm quốc tế.

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nằm trong chuỗi chương trình Lý luận phê bình văn học nghệ thuật, chiều 4/9, Hội đồng Lý luận Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng Ban Tuyên giáo Thành ủy, Đài Phát thanh - Truyền hình TP Hồ Chí Minh (TFS) tổ chức buổi Tọa đàm chuyên sâu với chủ đề: “Nghệ thuật Cải lương - Ký ức lịch sử và Mã văn hóa dân tộc”.

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Sáng 28/8, tại Hà Nội, Trung tâm Đo kiểm phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử thuộc Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Công ty TNHH MTV Truyền thông Viettel (Viettel Media) tổ chức lễ ký kết hợp tác chiến lược, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển và khai thác các nền tảng, dịch vụ nội dung số trong môi trường truyền thông hiện đại.

Sao Nhập Ngũ 2026: Hành trình tôi luyện trí bền nơi đầu sóng

Sao Nhập Ngũ 2026: Hành trình tôi luyện trí bền nơi đầu sóng

Lần đầu tiên sau 16 mùa phát sóng, hành trình của Sao Nhập Ngũ vươn ra quần đảo Trường Sa. Giữa biển trời thiêng liêng của Tổ quốc, tám nghệ sĩ không chỉ đối diện với những thử thách trong môi trường quân ngũ mà còn có cơ hội sống, rèn luyện và cảm nhận sâu sắc hơn sự hy sinh thầm lặng của những người lính nơi đầu sóng.

Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người

Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người

Ngày 8/8, Công an TP Hồ Chí Minh phối hợp Thành đoàn TP Hồ Chí Minh tổ chức vòng chung kết Hội thi “Tuổi trẻ chung tay phòng, chống mua bán người” năm 2026. Sự kiện là hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày thế giới phòng, chống mua bán người và Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người (30/7).

Võ cổ truyền Công an nhân dân bứt phá ấn tượng

Võ cổ truyền Công an nhân dân bứt phá ấn tượng

Trải qua nhiều ngày tranh tài sôi nổi, Giải vô địch các câu lạc bộ (CLB) võ cổ truyền quốc gia lần thứ XV năm 2026 vừa chính thức khép lại tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Quy Nhơn (Gia Lai).