Người phụ nữ khuyết tật thành lập Thư viện sách nói đầu tiên cho người mù

Bước sang tuổi 46, người phụ nữ từng mất đi hai chân trong một lần tai nạn giao thông cách đây 21 năm đã đem sức lực, tuổi thanh xuân, nghị lực phi thường của mình để dành trọn cho người khiếm thị. Chị là người đầu tiên thành lập Thư viện sách nói dành cho người mù trên cả nước.

Người phụ nữ đó là Nguyễn Hướng Dương, Giám đốc Thư viện sách nói dành cho người mù, Giám đốc Quỹ từ thiện sách nói dành cho người mù TP Hồ Chí Minh, là 1 trong 30 cá nhân và tập thể được tôn vinh trong chương trình “Vinh quang Việt Nam - Dấu ấn 30 năm đổi mới” diễn ra vào ngày 20-5.

Vượt qua bất hạnh

Dù không còn hai chân, nhưng với chị Nguyễn Hướng Dương, đó không còn là trở ngại lớn nhất trong cuộc đời chị nữa, mà thay vào là niềm lạc quan, một khát vọng sống phi thường mà tôi được biết. Gương mặt chị nhìn trẻ hơn so với tuổi, nụ cười luôn nở trên môi, đặc biệt là giọng nói ngọt ngào truyền cảm khiến không ai nghĩ rằng chị đã từng chịu nhiều bất hạnh đến vậy. 

Vì lý do sức khỏe, chị không ra Hà Nội tham dự chương trình “Vinh quang Việt Nam – Dấu ấn 30 năm đổi mới”, nhưng qua cuộc trò chuyện với chị trên điện thoại, chúng tôi đã hiểu được phần nào những cống hiến to lớn của chị trong suốt 19 năm qua dành cho người mù.

Chị Nguyễn Hướng Dương.
Chị Nguyễn Hướng Dương.

Nhắc tới biến cố làm thay đổi số phận của mình, chị Nguyễn Hướng Dương không khỏi xúc động. Đó là năm chị bước sang tuổi 25, cái tuổi thanh xuân đẹp đẽ nhất của đời người. Khi đó chị là một cô gái xinh đẹp, làm hướng dẫn viên du lịch. Trong một lần đi chợ băng qua đường ray xe lửa trên đường Hoàng Văn Thụ, chị bất ngờ bị vấp vào thanh đường ray. 

Cú ngã đã làm chị mắc kẹt cả 2 chân khi tàu đang chạy tới. Luống cuống rút chân nhưng không tài nào nhấc ra khỏi thanh đường ray, sợ hãi, hoảng loạn làm chị mất đi ý thức trước khi con tàu lao nhanh về phía mình. Tỉnh dậy sau nhiều ngày hôn mê, chị vô cùng hoảng hốt và đau đớn khi thấy đôi chân mình không còn nữa. Chị òa khóc. 

“Tuyệt vọng khiến tôi chỉ muốn chết. Tôi thấy mình đã mất tất cả, cuộc đời này không còn gì đáng để sống nữa. Nghe tôi đòi chết, cha tôi đã khóc nói rằng “con không muốn sống cho con nữa thì cũng ráng sống cho cha mẹ. Vì con là ý nghĩa của cuộc đời cha mẹ. Con sống thì cha mẹ còn được thấy con, còn được chăm sóc cho con” - chị Dương đau xót kể lại. 

Mỗi khi mà đêm buông xuống, chị lại hoang mang sợ hãi. Khi đã chạm vào đáy của sự tuyệt vọng và đau khổ khôn cùng, chị được mẹ đưa cho những quyển sách Phật pháp, chị đã tìm được niềm ai ủi, tìm được cách học quên nỗi đau. 

Chị nói rằng, cha mẹ đã cho chị sức mạnh niềm tin vào cuộc đời, dù có bất hạnh đến đâu cũng phải quý trọng sinh mệnh. Sau 7 lần phẫu thuật và 3 năm gắn với bệnh viện, chị Dương đã bước ra khỏi bóng tối, đón nhận ánh sáng rực rỡ để bước đi tiếp.

Dành trọn cuộc đời cho Thư viện sách nói

Cơ duyên đưa chị Dương đến với ý tưởng “Thư viện sách nói” cũng rất tình cờ. Năm 1998, trong một lần chị đến Trường Nguyễn Đình Chiểu (TP Hồ Chí Minh) đọc sách cho các em nghe, chị cảm thấy các em rất thích giọng đọc của chị. Về nhà, chị liền nảy ra ý tưởng, tại sao mình không làm một băng cassette - sách nói để cho người mù họ nghe. Chị đem ý tưởng này nói với người thân và nhận được sự đồng tình, ủng hộ. 

Ý tưởng thì nhân văn, rất hay đó, nhưng chỉ có hai bàn tay trắng, chị phải làm thế nào? Chị giam mình trong một căn bếp đi mượn với một chiếc máy thu âm xin được. Vừa đọc, vừa tự thu âm sách nói. Có những lúc cảm thấy thật cô độc. Nhưng chị vẫn miệt mài, âm thầm làm việc từ ngày này sang ngày khác. Chị thu âm các chương trình sách giáo khoa thành sách nói, rồi đưa lên mạng để người mù trên cả nước được tiếp cận với văn hóa tri thức. Thư viện sách nói đầu tiên cho người mù ra đời từ đó.

Lần đầu tiên trên cả nước, người mù có thể học qua radio, qua mạng internet bằng giọng đọc ấm áp, truyền cảm. Với chị, công việc này là một hạnh phúc lớn lao. Sách nói đã làm chuyển biến cuộc sống của người mù, nó cũng là công việc làm chị đam mê, hòa nhập với cuộc sống.

“Có một em là Thạc sỹ khiếm thị nói với tôi rằng, sách nói là một cuộc cách mạng đối với người mù. Trong 19 năm, Thư viện sách nói đã giúp cho trên 150 bạn khiếm thị thi đỗ đại học, học chung với người sáng mắt, trong đó có 3 Thạc sĩ, 1 Tiến sĩ” - chị tự hào kể. Chị nói rằng, sẽ dành trọn cuộc đời của mình cho công việc làm sách nói cho người mù.

Đúng như cái tên của mình, luôn lạc quan vươn lên rực rỡ, ở chị tôi thấy rõ được sự phi thường của một con người khuyết tật vượt lên số phận, sự phi thường của một lòng nhân ái bằng sự sáng tạo. 

“Thư viện sách nói dành cho người mù” duy nhất tại Việt Nam phục vụ miễn phí cho khoảng 2 triệu người mù lòa trong cả nước, đã phục vụ được 99 đơn vị Hội Người mù và các trường mù, các mái ấm nuôi dạy các trẻ em mù. 

Từ năm 1998-2016, thư viện đã thu âm được 1.667 tựa sách, in sang ra phục vụ miễn phí 379.792 băng cassette và đĩa CD-MP3 sách nói cho 99 đơn vị trường mù, mái ấm, Hội Người mù cả nước với số tiền khoảng 5 tỷ đồng gồm các thể loại: Lịch sử, văn hóa, văn học, khoa học, y học thường thức; sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12, giáo trình cao đẳng và đại học, sau đại học (theo yêu cầu của sinh viên mù). Đã đưa lên mạng sách nói online (sachnoionline.com) 1.025 tựa sách, đã có 16.554.000 lượt người truy cập;

Từ  năm 2001-2016, Thư viện sách nói đã vận động được 2.114 suất “Học bổng Ánh Sen” cho học sinh nghèo ở các trường mù và cơ sở nuôi dạy các em mù tại TP.HCM (đa số các em đến từ khắp các tỉnh, thành khác) mỗi suất học bổng là 1.500.000đ; đã vận động được 645 suất “Học bổng Hướng Dương”, mỗi suất 5 triệu đồng cho các sinh viên mù đang theo học cao đẳng, đại học và sau đại học, đến nay đã có 191 sinh viên, trong đó có 136 sinh viên đã tốt nghiệp.

Chị kể rằng, giờ mình không còn “cô đơn” trong việc đọc các chương trình sách nói nữa, mà đồng hành cùng với chị có rất nhiều các bạn tình nguyện viên, phát thanh viên của một số đài truyền hình… Rồi những đóng góp của mọi người khi biết đến thư viện, đến quỹ từ thiện sách nói cho người mù. Đó là những điều hạnh phúc nhất mà một người khuyết tật như chị đã làm được cho đời. 

Với những đóng góp to lớn cho người khuyết tật, chị Nguyễn Hướng Dương đã được nhận Huân chương Lao động hạng Nhì; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; là gương mặt trẻ TP Hồ Chí Minh 30 năm giải phóng; nhiều năm đạt danh hiệu “Người khuyết tật vượt qua khó khăn”…

Trần Hằng – Xuân Mai

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.