Người lưu giữ nét văn hóa cổ xưa của đồng bào Cơ Tu

Ở thị trấn sơn cước Prao (Đông Giang, Quảng Nam), dường như mọi người đều biết đến già A Tùng Vẽ. Bởi, ông là người nghệ sĩ của đồng bào dân tộc Cơ Tu duy nhất tham gia sáng lập nên Đoàn văn công Quảng Đà (nay là tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng) phục vụ cách mạng, hiện còn sống. Đồng thời, già cũng là người sưu tầm và giữ được những điệu nhảy và bài hát cổ xưa của dân tộc mình…

Chúng tôi tìm lên thị trấn Prao, hỏi nhà già làng A Tùng Vẽ, được người dân địa phương tận tình chỉ đường đến thôn Gừng. Họ đều tỏ ý quý mến và gọi ông với biệt danh “Già làng ham vui”! Hỏi ra mới biết, già Vẽ hiện là một trong những già làng có uy tín ở Prao. Dù tuổi đã 95 nhưng già lúc nào cũng vui vẻ, sống chân tình với mọi người xung quanh; luôn truyền dạy cho lớp con cháu về văn hóa, nhạc cụ dân tộc mình.

Tiếp chúng tôi trong căn nhà nhỏ, già Vẽ tươi cười nói rằng, ông sinh ra trong gia đình đông anh em, ngay từ nhỏ đã được ông nội, cha mẹ bày sử dụng các loại nhạc cụ của đồng bào Cơ Tu. Năm 20 tuổi, ông tham gia đội văn công hát múa phục vụ cách mạng, tuyên truyền văn hóa ở khắp nơi trên địa bàn miền núi Quảng Đà. Đến năm 1960, ông là một trong những người tham gia sáng lập Đoàn văn công Quảng Đà. Cấp trên giao nhiệm vụ cho ông là tổ chức hát, múa và biểu diễn ảo thuật, kịch trong những đêm văn nghệ phục vụ bộ đội và người dân địa phương…

Già làng A Tùng Vẽ biểu diễn điệu kèn Ahnen.
Già làng A Tùng Vẽ biểu diễn điệu kèn Ahnen.

Kỷ niệm sâu sắc nhất trong đời văn công của ông đó là trong một lần cùng bộ đội dò thám áp sát đồn giặc ở Phước Sơn. Phát hiện trong đồn đó có những người lính là đồng bào dân tộc thiểu số lầm đường theo giặc, ông đã cầm loa hát vang những bài hát cách mạng bằng tiếng Cơ Tu, khuyên nhủ họ bỏ súng, rời hàng ngũ giặc quay về với gia đình, bản làng. Và bất ngờ, sáng hôm sau, đã có 18 người lính bỏ trốn khỏi đồng giặc, mang vũ khí về làng và tham gia cách mạng. “Ngày ấy già đi nhiều nơi liên tục để hát, múa và biểu diễn ảo thuật phục vụ cách mạng, phục vụ bà con, chỉ cần mọi người vui thì mình không biết mệt mỏi. Đó là những tháng ngày được cống hiến để hướng đến ngày cách mạng thắng lợi”, già Vẽ nói trong niềm hào hứng.

Già Vẽ kể tiếp rằng, năm 1975, đất nước giải phóng, ông về công tác ở Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Hiên (nay tách ra 2 huyện: Đông Giang và Tây Giang) được khoảng 5 năm thì về hưu. Mỗi khi địa phương tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ thì già nhiệt tình tham gia, hướng dẫn. Già cũng cất công sưu tầm và chỉ dạy các bài hát, điệu nhảy lâu đời của đồng bào Cơ Tu cho lớp thanh, thiếu niên để góp công sức bảo tồn văn hóa cho đồng bào của mình. Già Vẽ bảo, những người bạn cùng trang lứa với ông đã mất, chỉ còn có mình ông còn sống, mỗi ngày ông còn cuốc bộ 5km đi làm nương rẫy được.

Hỏi, già có bí quyết gì để sống khỏe, sống lâu? Già Vẽ cười khà khà bảo rằng, đó là còn “ham vui” với hoạt động văn nghệ, được đàn, múa và hát cho mọi người nghe. Mỗi khi có chén rượu, già trở nên sôi nổi, phấn khích hơn; đem cây kèn Ahnen ra vừa thổi vừa nhảy làm bà con, tụi nhỏ trong xóm kéo nhau tới xem… Già cho biết, thời tham gia Đoàn văn công, chính cây kèn Ahnen ông luôn mang theo mình để biểu diễn nên những tiết mục hay phục vụ bà con, phục vụ cách mạng.

“Cây kèn Ahnen do ông nội của già sáng tạo ra rồi truyền lại cho cha, sau này cha bày lại nên chỉ có mình mới biết cách làm kèn. Ngày đó, mỗi khi tổ chức lễ hội tại nhà Gươi, bên chén rượu tà vạt, các chàng trai lại thổi kèn Ahnen để thể hiện lòng mình với người yêu thương. Đến bây giờ, chỉ còn ít những người cao tuổi biết thổi kèn này, lứa thanh niên không còn mặn mà lắm. Nhưng, mình sẽ cố gắng vận động, truyền dạy để chúng biết mà bảo tồn, gìn giữ văn hóa của cha ông mình!”, già Vẽ bộc bạch.

Văn Luận

Các tin khác

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Tự tin phục dựng điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực của triều đình Đại Việt?

Sau 15 năm nghiên cứu chuyên sâu, những tư liệu về Điện Kính Thiên ngày càng được làm sáng rõ. Nhiều nhà khoa học nhận định, những tư liệu hiện có đã đủ cơ sở để tự tin phục dựng Điện Kính Thiên – biểu tượng quyền lực, công trình quan trọng bậc nhất của kinh đô Thăng Long xưa. Nếu hoàn thành, đây sẽ kỳ tích.

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Loạt phát hiện khảo cổ mới giúp nhận diện đầy đủ điện Kính Thiên

Hàng loạt phát hiện mới về điện Kính Thiên từ đợt khai quật khảo cổ lần thứ 4 năm 2026 được công bố ngày 14/9, cung cấp thêm nhiều tư liệu mới, quan trọng về quy mô, kiến trúc móng nền, móng cột, vật liệu xây dựng,... điện Kính Thiên, giúp nhận diện tương đối đầy đủ về Chính điện Kính Thiên và không gian Chính điện Kính Thiên.

Nghị quyết 26 NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt du lịch vào bệ phóng phát triển lên tầm cao mới

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị cùng với những Nghị quyết trụ cột khác đã tạo ra những cơ hội, xung lực mới cho du lịch phát triển… Đây là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trong cuộc phỏng vấn ngày 7/9 do Báo Công an nhân dân thực hiện.

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Masterise Group đồng hành cùng Miss World 2026: Khi những chuẩn mực thế giới hội tụ tại Việt Nam

Ngày 5/9/2026, Masterise Group chính thức đồng hành cùng Miss World 2026 với vai trò Nhà tài trợ Kim cương. Lần đầu tiên trong lịch sử 75 năm, Miss World được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu một điểm gặp gỡ đặc biệt giữa các nền văn hóa, những giá trị và chuẩn mực mang tầm quốc tế.

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nghệ thuật Cải lương khơi dậy lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ

Nằm trong chuỗi chương trình Lý luận phê bình văn học nghệ thuật, chiều 4/9, Hội đồng Lý luận Văn học Nghệ thuật TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng Ban Tuyên giáo Thành ủy, Đài Phát thanh - Truyền hình TP Hồ Chí Minh (TFS) tổ chức buổi Tọa đàm chuyên sâu với chủ đề: “Nghệ thuật Cải lương - Ký ức lịch sử và Mã văn hóa dân tộc”.

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Viettel Media và Trung tâm Đo kiểm Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử hợp tác chiến lược

Sáng 28/8, tại Hà Nội, Trung tâm Đo kiểm phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử thuộc Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) và Công ty TNHH MTV Truyền thông Viettel (Viettel Media) tổ chức lễ ký kết hợp tác chiến lược, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển và khai thác các nền tảng, dịch vụ nội dung số trong môi trường truyền thông hiện đại.