Người K'ho Nộp và lễ cúng thần Núi ngày đầu năm

Tháng Giêng, Nam Tây Nguyên nắng vàng như rót mật, khi ấy từng vạt cà phê chín mọng đã thu hoạch xong, lúa thóc căng mẩy cũng đã phơi khô chất đầy ắp các bồ, người K'ho Nộp ở xã vùng sâu vùng xa Sơn Điền, huyện Di Linh (Lâm Đồng) lại cùng nhau tạ ơn thần Núi, thần Rừng bằng một nghi thức truyền thống.

Người K'ho ở Lâm Đồng vốn dĩ không ăn Tết Cổ truyền như người Kinh và nhiều dân tộc khác. Bà con nơi đây thường mở tiệc ăn mừng, gia đình đoàn tụ, thăm hỏi và dành những lời chúc tốt đẹp cho nhau vào dịp Noel. Tuy vậy, hằng năm, khi mùa màng đã thu hoạch xong, tiết trời se lạnh, nắng vàng trải khắp các buôn gần bản xa lại là thời điểm thích hợp cho việc tổ chức các lễ hội tạ ơn những vị thần đã ban phước lành, xua đuổi tà ma và che chở cho bà con dân buôn, dòng tộc theo tín ngưỡng dân gian trong một năm qua.

Người Kho Nộp và lễ cúng thần Núi ngày đầu năm -0
Những người K'ho Nộp có uy tín tham gia cúng thần Núi, thần Rừng trong lễ tạ ơn.

Người K'ho Nộp ở xã Sơn Điền, huyện Di Linh, dù không ăn Tết Nguyên đán nhưng những ngày này, bà con nơi đây lại tổ chức lễ tạ ơn thần Núi, thần Rừng. Bởi lẽ, khởi thủy của tộc người K'ho gắn liền với núi rừng cùng nghề săn bắt và hái lượm. Cuộc sống của bà con bao đời qua gắn liền với những cánh rừng già và đồi núi trùng điệp. Rừng là nơi cung cấp sản vật, thực phẩm ăn uống hằng ngày, duy trì sự sống và sinh sôi giống nòi. Rừng là nơi cung cấp nguyên vật liệu để bà con làm nhà, là nơi có những cây thuốc quý chữa bệnh từ thời nền y học còn chưa phát triển... Với quan niệm vạn vật hữu linh, tín ngưỡng đa thần, bà con nơi đây tin rằng, núi rừng thiêng thiêng chính là một vị thần lớn cai trị nhiều vị thần tốt bụng còn lại và luôn sẵn lòng che chở cho buôn làng.

Thần Núi, thần Rừng luôn song hành cùng tộc người K'ho. Trong cuộc sống, những lúc người dân trong buôn gặp hoạn nạn, ốm đau, các vị thần luôn tìm cách che chở, phù hộ cho họ sớm vượt qua khó khăn, bệnh tật. Với quan niệm đó, trong lễ tạ ơn, tùy vào gia cảnh của mỗi gia đình, bà con không quên dâng lên thần Núi, thần Rừng các loại sản vật do chính tay họ chăn nuôi, sản xuất với tấm lòng đầy sự tôn nghiêm, thành kính. Sản vật dâng cúng các vị thần trong lễ tạ ơn có thể là dê, gà, bắp, gạo, rau rừng… Đó là thành quả lao động của bà con trong năm qua. Sau khi người đại diện thực hiện xong các nghi thức, tất cả các sản vật trên được nấu chín, chia đều cho từng gia đình tới tham gia hoặc tổ chức ăn mừng tại chỗ.

Lễ tạ ơn thần Núi, thần Rừng của người K'ho ở xã Sơn Điền, huyện Di Linh được thực hiện vào ngày đầu năm mới. Đồng bào nơi đây quan niệm rằng đó là ngày sạch nhất trong năm, trời đất linh thiêng, vạn vật sinh sôi nảy nở. Vị trí tổ chức nghi thức này được thực hiện ở bìa rừng, nơi có khí hậu trong lành, mát mẻ, đảm bảo sự thanh tịnh cho quá trình hành lễ. Người chịu trách nhiệm thực hiện các nghi thức trong lễ tạ ơn các vị thần là người có uy tín trong dòng họ, cộng đồng, được người dân nể trọng, có vai trò dẫn dắt điều hành toàn bộ sự trang nghiêm của buổi lễ. Trước khi thực hiện các nghi thức, người K'ho dựng lên ba cây nêu. Trên các cây nêu, bà con chia làm nhiều bậc để trang trí các họa tiết. Đây là các nghi thức truyền thống biểu tượng cho những sinh hoạt hằng ngày. Trên cây nêu còn có các bông tre xoắn thành chùm, tượng trưng cho bông lúa lớn, loại cây lương thực giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống của người K'ho Nộp ở xã Sơn Điền, huyện Di Linh.

Bà con quan niệm, cây nêu phần trên hướng thẳng lên trời, tượng trưng cho thần linh, phía giữa là tổ tiên và dưới gốc là con người. Người dân ở buôn Bờ Nơm, xã Sơn Điền tin rằng, cuộc sống cả buôn được như ngày nay là nhờ vào sự che chở và ban phước lành của thần Núi, thần Rừng. Năm nay, cà phê vừa thu hoạch xong, các vị thần đã ban cho bà con hai trận mưa lớn. Với người làm nông, đây là những cơn mưa quý được ví như vàng sau nhiều tháng khô hạn giải khát cho mùa màng. Trong lễ tạ ơn, bà con không quên cầu mong năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, được thần Núi, thần Rừng che chở, ban cho phước lớn. Trong lời của thầy cúng, có thủ thỉ ước nguyện, cầu mong cho đôi chân của người dân buôn làng khỏe mạnh để đi gùi lúa, phát rẫy, làm nương, cầu cho đôi tay rắn rỏi để thu hoạch cà phê, gặt lúa…

Sau lễ cúng, tiếng khèn véo von, tiếng cồng chiêng lúc trầm khi bổng vang lên theo men say rượu cần chếnh choáng, mọi người trong buôn nắm tay nhau nhảy múa, hát hò quanh cây nêu và kể những chuyện trong quá khứ đầy tự hào về đồng bào mình. Tất cả tạo nên không khí rộn ràng, phấn chấn ngày đầu năm và kỳ vọng vào những vụ lúa mới đầy ắp các bồ, vụ thu hoạch cà phê bội thu, cho con ma rừng đừng về buôn quấy phá… Nghi lễ này của người K'ho Nộp còn thể hiện ở việc bảo tồn, tôn trọng thiên nhiên, giữ rừng, giữ đất, con người chung sống hòa thuận với cây cối, vạn vật xung quanh.

Theo già làng K'Hoa, người K'ho Nộp ở đây tin rằng, họ sinh sống khoẻ mạnh ở vùng đất này là nhờ có thần núi có tên là Bơ Nơm che chở. Thần Núi cai quản đất đai, nương rẫy của buôn làng. Người dân thờ cúng thần Núi sẽ được thần ban phước cho mùa màng bội thu, cây cối quanh năm xanh tốt, mọi người khỏe mạnh, chung sống thuận hòa. Thần Núi, thần Rừng và con người luôn gắn chặt với nhau qua một sợi dây huyền bí linh thiêng. Trải qua nhiều thay đổi, dẫu quy mô, nghi thức đã giản tiện hơn nhiều so với trước đây nhưng lễ cúng thần Núi Bơ Nơm vẫn được duy trì nhằm thể hiện nét đẹp văn hóa trong đời sống tâm linh của người K'ho trên vùng đất Nam Tây Nguyên.

Khắc Lịch

Các tin khác

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với đời sống tư tưởng, văn hóa và nhận thức xã hội, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, lý luận hay báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học nghệ thuật.

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.