Nghệ sĩ Hai Nhất: Thích vào vai... kẻ ác

Ly bia cạn. Ông lại pha tiếp. Riêng ông, bia Đức pha với rượu whisky. Từng ngụm đắng nồng lặng lẽ trôi vào cuống họng. Đôi mắt hằn lên những tia dữ dội. Đôi mắt nhìn trời, xao xác buồn... Chiều nay ông không say...

Đột nhiên đôi mắt đỏ cười với tôi: "Khi nào chú sẽ diễn cho cháu xem một vai ác. Rồi đang ác ôn chuyển sang vai chính diện, khóc tức tưởi. Để cháu xem nó đối lập đến mức nào nhé". Nghe vậy, tôi đâm hoảng. Coi ông đóng trên truyền hình đã sợ hết hồn rồi. Cái đôi mắt ấy, ghê gớm lắm, cứ như dao lạnh cứa qua cổ người ta khi ông nhập vai ác.

1.Hai năm sau bộ phim "Những đứa con biệt động Sài Gòn", Hai Nhất dường như mất hút. Lên google gõ cụm từ "nghệ sĩ - diễn viên Hai Nhất", có rất nhiều bài báo viết về ông, nhưng bài nào cũng… na ná giống nhau. Kỳ vậy ta? Ông khua tay phân bua: "Đừng trách mấy nhà báo. Mỗi lần nhận được cuộc gọi của họ, chú bảo họ cứ lên mạng, tìm mấy bài viết về chú mà thêm thắt vào. Thì cũng từng đó ý, từng đó chuyện". Tôi suýt nữa cũng chung số phận ngán ngẩm ấy. Nhưng sự từ chối liên tiếp của ông khiến tôi quyết tâm gặp ông cho bằng được. Đại loại không gặp không về. Gặp để hỏi cho ra nhẽ, cớ sao ông lại né báo chí như né tà như thế.

Gặp rồi, cạn ly rồi mới biết hóa ra ông ngại chỗ đông người. Thảng hoặc lắm ông mới đi chợ hay vào rạp phim, siêu thị. Hôm gặp nơi góc đường Hà Huy Tập, quận 7 (Tp HCM), có một tốp bác lão niên tay bắt mặt mừng với Hai Nhất. Tôi cứ tưởng đó là bạn bè ông. Nhưng khi tốp người đi khuất, ông tặc lưỡi: "Đó, cháu thấy chưa, mới ra đây có một lúc là người ta đã nhận ra mình rồi. Lại "chào ông trùm". Cũng vui lắm khi khán giả còn nhớ đến mình, quý mến mình, nhưng ngại lắm...".

Sự phiền toái của người nổi tiếng không bằng nỗi lo khi ông thủ vai Bảy Xoài quá đạt. Bởi đó là hình ảnh của Năm Cam ngoài đời. Vai diễn mang về cho ông vinh quang với hạng mục " Nam diễn viên chính xuất sắc nhất" tại Liên hoan Truyền hình toàn quốc lần thứ 31. Hai Nhất không muốn tiếp xúc với báo chí nhiều cũng như ngại đến chỗ đông người bởi ông không muốn huênh hoang về vai diễn nặng ký nhưng khá nhạy cảm này. Ông bảo đơn giản vì mình già rồi, làm nghệ thuật thành công trên màn ảnh, chứ phô trương, quảng cáo thêm làm gì. Vừa rồi đạo diễn Long Vân tiếp tục mời ông tham gia "Những đứa con biệt động Sài Gòn" phần hai. Ông muốn tham gia lắm nhưng rồi phải ngậm ngùi từ chối. Biết cảnh quay thực hiện chủ yếu ở ngoài Bắc, các con lo cho sức khỏe tuổi già của ông nên khuyên bố đừng tham gia. Ông cũng không nỡ đi, vì ở nhà còn có nhiều việc lục đục về kinh tế cần giải quyết. Đạo diễn Long Vân là người bạn tri kỷ, nên việc từ chối bộ phim lần này ông buồn lắm. Ngày trước, khi thực hiện "Những đứa con biệt động Sài Gòn", mặc dù sức khỏe giảm sút nhiều nhưng vì trọng người bạn già, ông gắng gượng hóa thân hết mình cho vai diễn. Bảy Xoài đã vượt xa cái bóng của Ba Cẩn trong "Biệt động Sài Gòn" ngày trước. Nhưng nhận vai nào để vượt qua cái bóng của Bảy Xoài là điều cực kỳ khó. Thế nên ông kén chọn vai. Nhiều đạo diễn ngỏ lời nhưng ông không thể vùi lấp dưới cái bóng của mình. Không đi diễn, ông nhớ nghề đến quay quắt.

Nghệ sĩ Hai Nhất chưa qua trường lớp nào. Thế nhưng gần 100 vai phản diện của ông luôn khiến khán giả… "căm phẫn" đến tột cùng. Hai Nhất thật thà, rằng ông thích đóng vai ác. Bởi vai phản diện luôn có đất diễn phong phú và ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả. Và bao giờ, với tài năng của một người diễn viên, ông cũng làm điều mà các đạo diễn không ngờ tới. Trong bộ phim "Con thuyền bị đánh đắm", ông đóng vai một lão ngư độc đoán mải mê lao theo ảo vọng về một con thuyền chứa kho báu bị đắm ngoài khơi. Vì ảo vọng đó, lão sẵn sàng bóp chết tình yêu của con gái mình. Khi tiếng hô diễn vừa dứt, Hai Nhất lao vào mái nhà lá của chàng thanh niên như con hổ dữ, đập phá, đánh tát rồi lôi con gái (Thu Hà đóng) đi xềnh xệch. Cảnh ấy khiến trẻ con đang đứng xem ở ngoài thét lên kinh hãi. Đạo diễn Vũ Xuân Hưng sững sờ: "Sao anh diễn khiếp vậy, kịch bản đâu có yêu cầu". Ông từ tốn: "Không, cảnh này chúng ta phải đẩy lên cao trào". Ngày trước, khi Hai Nhất còn là một gã đàn ông bảnh bao, tôi nghĩ rằng ông "ác" ở bộ râu quai nón rậm rì, khuôn mặt bặm trợn, lời nói dữ dằn khi lên phim. Chỉ thoáng nhìn khuôn mặt ông là người xem đã lạnh sống lưng. Nhưng bây giờ, khi đã gần ngưỡng thất thập, bộ râu quai nón không còn, dáng hình vạm vỡ khi xưa phai nhạt thì mới chợt nhận ra rằng, cái lạnh sống lưng ấy xuất phát từ ánh mắt sắc lẻm, băng giá của ông.

Hai Nhất kể rằng: Ngày nhận vai Bảy Xoài, ông khá lo lắng vì vai diễn là một ông trùm có tiếng. Mặc dù đã từng tiếp xúc với Năm Cam ngoài đời, nhưng Hai Nhất vẫn thấy vai diễn rất khó thể hiện. Ngày gặp những diễn viên sẽ vào vai đàn em, ông càng choáng. "Trời ơi, thân hình tụi nó vạm vỡ, to cao, lại xăm trổ rất ngầu. Còn mình thì nhàu như trái táo tàu, người thì nhỏ xíu, đứng dưới nách tụi nó. Làm ông trùm kiểu này là hỏng. Diễn không khéo, ai cũng tưởng mình làm hề phụ họa cho tụi nó chứ ông trùm cái nỗi gì". Thấy bọn đàn em như thế Hai Nhất toát mồ hôi hột, bụng lo sốt vó. Vậy là ông vắt óc suy nghĩ. Ông soi gương. Thử trợn, liếc con mắt. Tự dưng rợn gai ốc với chính mình. Đây rồi! Đôi mắt. Bản chất nham hiểm và uy lực của ông trùm phải thể hiện qua đôi mắt! Phát hiện vĩ đại này khiến ông nhảy cẫng lên vì sung sướng. Vậy là trước ngày bấm máy, rảnh khi nào, ông lại ngồi trước gương tập các phân đoạn bằng đôi mắt. Càng tập, mắt càng giảo hoạt, tàn ác. "Ác" đến nỗi trước khi diễn, diễn viên Lan Phương vẫn cười nói với ông bình thường, nhưng đến khi máy quay vừa bấm, nhìn ánh mắt ông, Lan Phương tái mặt. Cảnh quay kết thúc, cô nói nhỏ với Hai Nhất: "Chú ơi, nhìn mắt chú, cháu sợ thật đấy". Để lột tả được vẻ nham hiểm, uy lực của ông trùm qua đôi mắt, Hai Nhất yêu cầu quay phim chủ yếu quay cận cảnh, nhất là những đoạn diễn với bọn đàn em. Nếu lấy toàn cảnh thì diễn xuất trên gương mặt ông trở nên vô nghĩa, sự chênh lệch vóc dáng với bọn đàn em lại càng lộ rõ. Quả thật, với đôi mắt, ông đã làm nên một Bảy Xoài khủng khiếp đến mức nào.

2. "Chắc sau vai Bảy Xoài, chú sẽ gác kiếm?". Mắt ông buồn: "Không đâu, có vai nào hợp chú sẽ đóng. Chú vẫn ham phim ảnh lắm". Ừ, ông ham phim ảnh và say như điếu đổ. Có say, thì mới bỏ tiền đầu tư hãng phim Nhất Phương, một trong những hãng phim tư nhân đầu tiên của Việt Nam trong lúc kinh tế đang khó khăn. Hãng phim của ông lúc đó được xem là khá hiện đại. Ông đầu tư đạo cụ tỉ mỉ từ gươm giáo, súng ống, đạn dược đến động vật hoang dã như gấu, beo, sư tử, nhím, trăn… Bây giờ, hễ nhắc tới hãng phim, ánh mắt ông lại lấp lánh niềm vui mà kể hoài chuyện không hết. Hồi quay "Những bóng ma rừng", ông cho xe chở thú của hãng phim lên tận Lâm Đồng để phục vụ cho các cảnh quay. Xe chở thú chạy ngoài đường, ai cũng tưởng rạp xiếc về. Có hãng phim, ông say sưa diễn, say sưa sản xuất. Hơn 50 bộ phim do Nhất Phương sản xuất lần lượt ra đời: "Con thuyền bị đánh đắm", "Đi qua lời nguyền", "Nụ hôn đầu đời", "Một thời lầm lỡ"... Trong cơn bão của phim Hồng Kông đổ bộ vào trong nước, Hai Nhất cầm cự thêm mấy năm nữa rồi đóng cửa hãng phim vào năm 2000.

Tôi không ngờ đôi mắt ác trên phim ấy, ngoài đời, lại hiền hậu đến lạ. Với vợ con, không bao giờ có chuyện ông đánh mắng. Hồi ở miền Tây đóng phim "Hương phù sa" cùng con trai Thành Đạt, mỗi lần đoàn phim nhậu là mọi người lại đỏ mắt tìm Hai Nhất. Ông trốn. Vì ngại nơi ồn ã đông người. Hai Nhất lặng lẽ sống, chiều chiều tản bộ trên con đường quen thuộc dẫn về ngôi nhà nơi quận 7 bình yên. Buồn buồn lại về Cần Giờ chăm đàn yến, lánh xa bon chen, tung hê ở đời.

Vào miền Nam từ năm 1979, tấm lòng chàng văn công Nguyễn Mai A quê Ninh Bình thuở  nào đã gắn bó với con người miền Nam như nghệ danh rặt Nam Bộ của ông. Sống ở Sài Gòn, ông nhớ về miền Tây mênh mang con nước, nhớ người quê hồn hậu. Có ai ngờ với một người lạ như ông, đôi vợ chồng người miền Tây sẵn sàng lặn lội đi bắt con cá, con cua về làm bữa cơm thịnh soạn đãi khách phương xa. Lúc ông cùng đoàn làm phim trở lại đô thành, họ khóc, bịn rịn như tiễn người ruột thịt. Đêm ấy, ông ca một bài vọng cổ buồn…

Có lẽ đã lâu rồi ông không trải lòng nhiều như chiều ấy. Nỗi cô đơn tuổi già, buồn thui thủi lẻ bóng. Tơ trời long đong. Hồng Sến, Lâm Tới, Robert Hải, Lê Vũ Cầu đã về với đất. Bạn bè giờ đi đâu hết cả? Câu ấy, ông vẫn thường lặng lẽ thở dài mà nghe não ruột gan. Cái giọng Bắc nghẹn lại như chực khóc. Ừ, thì sinh lão bệnh tử, nào ai tránh khỏi. Ừ, thì lòng người phôi pha, nào ai vẹn câu thề. Đôi mắt lặng vào nỗi buồn thăm thẳm để rồi ông nhớ da diết phim trường như một niềm an ủi. Ngày trở lại, rồi sẽ sớm thôi mà…

Mai Thi Uyên

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.