New START sẽ đi về đâu?

Tổng thống Vladimir Putin hôm 22/9 đã đề nghị gia hạn sự tham gia của Nga vào Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START), hiệp ước vũ khí cuối cùng còn hiệu lực giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới Nga-Mỹ.

Mặc dù các chuyên gia và nhà phân tích hoan nghênh tuyên bố của ông Putin là một bước đi cụ thể hướng tới việc hạn chế kho dự trữ hạt nhân, đặc biệt nếu nó dẫn đến các cuộc đàm phán tiếp theo, nhưng họ cũng lưu ý rằng Nga có thể đang muốn củng cố vị thế đàm phán với Washington về Ukraine.

1_image001.jpg -0
Vũ khí chiến lược của Nga tại Diễu binh mừng chiến thắng, tháng 5/2025.

Pavel Podvig, Giám đốc Dự án Lực lượng hạt nhân Nga, mô tả lời đề nghị của ông Putin giống như "một sáng kiến chung nhằm tạo không khí" hơn là một đề xuất với mục đích cụ thể.

Hiệp ước New START dự kiến sẽ hết hạn vào tháng 2/2026, và phần lớn được cho là đã bị hủy bỏ sau khi Nga tuyên bố dừng tham gia hiệp ước này vào năm 2023. Nhưng, trong một cuộc họp được truyền hình trực tiếp của Hội đồng An ninh, ông Putin tuyên bố rằng ông sẵn sàng tiếp tục tuân thủ hiệp ước thêm 1 năm nữa. "Sau đó, dựa trên phân tích tình hình, chúng tôi sẽ đưa ra quyết định về việc có nên duy trì những hạn chế tự nguyện, tự áp đặt này hay không", ông Putin nói tiếp. Ông không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy ông muốn thảo luận về một thỏa thuận thay thế Hiệp ước New START. Trong 3 năm qua, ông Putin đã nhiều lần đưa ra những lời đe dọa tấn công các nước phương Tây bằng vũ khí hạt nhân, thường coi hành động đó là một biện pháp phòng thủ tiềm năng.

"Chúng ta thực sự đang ở ngưỡng cửa của một tình huống mà chúng ta có thể bị bỏ lại mà không có bất kỳ văn bản song phương nào điều chỉnh sự ổn định và an ninh chiến lược. Điều này, tất nhiên, tiềm ẩn những nguy cơ lớn đối với tình hình toàn cầu nói chung", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.

2_image003.jpg -0
Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev ký hiệp ước New START tại Lâu đài Prague ở Prague, ngày 8/4/2010.

Các chuyên gia về không phổ biến vũ khí hạt nhân hoan nghênh đề xuất của Tổng thống Putin.

Nếu động thái này trở thành điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán về một hiệp ước kiểm soát vũ khí lâu dài, hai ông Putin và Trump "có thể giúp giảm thiểu mối đe dọa an ninh hiện hữu cấp bách nhất mà thế giới đang phải đối mặt", Daryl Kimball, giám đốc điều hành của Hiệp hội Kiểm soát vũ khí, cho biết trong một tuyên bố. "Chúng tôi mạnh mẽ khuyến khích Tổng thống Trump đáp lại đề xuất của ông Putin", ông Kimball nói thêm. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm 22/9 rằng đề xuất này nghe có vẻ "khá hay" nhưng từ chối giải thích thêm về quan điểm của ông Trump.

Được ký kết bởi hai Tổng thống Dmitry Medvedev và Barack Obama tại Prague vào năm 2010, New START là một thỏa thuận cắt giảm vũ khí rộng rãi được ca ngợi là một bước tiến đáng kể hướng tới việc giảm kho dự trữ hạt nhân và mối đe dọa chiến tranh hạt nhân.

Hiệp ước này thay thế Hiệp ước Cắt giảm tấn công chiến lược (SORT) năm 2002, vốn được mở rộng dựa trên Hiệp ước START thứ nhất và thứ hai được ký kết vào những năm 1990. Sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump vào năm 2019, New START trở thành thỏa thuận duy nhất còn lại hạn chế việc triển khai vũ khí hạt nhân của Mỹ và Nga.

Các điều khoản của Hiệp ước New START giới hạn số đầu đạn hạt nhân được triển khai ở mức 1.550 và các hệ thống phân phối vũ khí hạt nhân - chẳng hạn như tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom mang vũ khí hạt nhân - ở mức 800. Mặc dù không giới hạn số lượng tên lửa đạn đạo liên lục địa và tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm chưa triển khai, hiệp ước này vẫn cho phép mỗi bên giám sát kho dự trữ.

Năm 2023, Tổng thống Putin đã đình chỉ sự tham gia của Nga vào hiệp ước nhưng không rút lui, một sự khác biệt tinh tế cho phép Điện Kremlin duy trì kiểm soát vũ khí là một vấn đề nóng trong các cuộc đàm phán với phương Tây. Ông Putin cho biết lý do ông quyết định đình chỉ Hiệp ước New START là do sự hỗ trợ quân sự của phương Tây đối với Ukraine, bao gồm cả việc giúp Ukraine tấn công các căn cứ của Nga nơi các máy bay ném bom hạt nhân đang đồn trú.

Mặc dù vẫn chưa rõ ông Trump sẽ phản ứng thế nào, nhưng những tuyên bố trước đây của ông cho thấy ông có cái nhìn thân thiện về các nỗ lực cắt giảm vũ khí và có thể sẽ chấp nhận lời đề nghị của ông Putin. Vào tháng 7, ông Trump cho biết ông muốn duy trì giới hạn kho dự trữ hạt nhân của New START.

3_image002.jpg -0
RS-24 Yars - Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nhiệt hạch được trang bị đầu đạn MIRV của Nga.

Một phần động lực của ông Trump nằm ở hình ảnh bản thân của ông như một người kiến tạo hòa bình, ông Podvig nói. Ông cho rằng việc gia hạn New START không gây ra bất kỳ bất lợi thực sự nào cho cả ông Trump hay ông Putin, và chỉ có thể nâng cao hình ảnh của mỗi nhà lãnh đạo. Sự đáp trả của Mỹ sẽ là một diễn biến tích cực, "nhưng nó sẽ không thay đổi đáng kể bất cứ điều gì vì đây chỉ là những cam kết chính trị và không có cơ chế xác minh nào kèm theo".

Đồng thời, việc thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân lâu dài với Nga có thể khiến Nhà Trắng rơi vào thế khó. Những người theo đường lối cứng rắn với Trung Quốc ở Washington, lo ngại trước sự mở rộng dần dần kho vũ khí hạt nhân của Bắc Kinh, tin rằng Mỹ cuối cùng có thể cần phải triển khai thêm vũ khí hạt nhân. Do không có các hiệp ước kiểm soát vũ khí dài hạn, cả 3 nước đều có thể tiếp tục xây dựng kho dự trữ của mình.

Do đó, việc gia hạn Hiệp ước New START chỉ là một giải pháp tạm thời, Erath, chuyên gia của Trung tâm Kiểm soát và Không phổ biến vũ khí hạt nhân, cho biết. "Dù sao thì Mỹ cũng nên tuyên bố rằng họ sẽ gia hạn việc tuân thủ các giới hạn của Hiệp ước New START", ông này nói.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.