New START sẽ đi về đâu?

Tổng thống Vladimir Putin hôm 22/9 đã đề nghị gia hạn sự tham gia của Nga vào Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START), hiệp ước vũ khí cuối cùng còn hiệu lực giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới Nga-Mỹ.

Mặc dù các chuyên gia và nhà phân tích hoan nghênh tuyên bố của ông Putin là một bước đi cụ thể hướng tới việc hạn chế kho dự trữ hạt nhân, đặc biệt nếu nó dẫn đến các cuộc đàm phán tiếp theo, nhưng họ cũng lưu ý rằng Nga có thể đang muốn củng cố vị thế đàm phán với Washington về Ukraine.

1_image001.jpg -0
Vũ khí chiến lược của Nga tại Diễu binh mừng chiến thắng, tháng 5/2025.

Pavel Podvig, Giám đốc Dự án Lực lượng hạt nhân Nga, mô tả lời đề nghị của ông Putin giống như "một sáng kiến chung nhằm tạo không khí" hơn là một đề xuất với mục đích cụ thể.

Hiệp ước New START dự kiến sẽ hết hạn vào tháng 2/2026, và phần lớn được cho là đã bị hủy bỏ sau khi Nga tuyên bố dừng tham gia hiệp ước này vào năm 2023. Nhưng, trong một cuộc họp được truyền hình trực tiếp của Hội đồng An ninh, ông Putin tuyên bố rằng ông sẵn sàng tiếp tục tuân thủ hiệp ước thêm 1 năm nữa. "Sau đó, dựa trên phân tích tình hình, chúng tôi sẽ đưa ra quyết định về việc có nên duy trì những hạn chế tự nguyện, tự áp đặt này hay không", ông Putin nói tiếp. Ông không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy ông muốn thảo luận về một thỏa thuận thay thế Hiệp ước New START. Trong 3 năm qua, ông Putin đã nhiều lần đưa ra những lời đe dọa tấn công các nước phương Tây bằng vũ khí hạt nhân, thường coi hành động đó là một biện pháp phòng thủ tiềm năng.

"Chúng ta thực sự đang ở ngưỡng cửa của một tình huống mà chúng ta có thể bị bỏ lại mà không có bất kỳ văn bản song phương nào điều chỉnh sự ổn định và an ninh chiến lược. Điều này, tất nhiên, tiềm ẩn những nguy cơ lớn đối với tình hình toàn cầu nói chung", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.

2_image003.jpg -0
Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev ký hiệp ước New START tại Lâu đài Prague ở Prague, ngày 8/4/2010.

Các chuyên gia về không phổ biến vũ khí hạt nhân hoan nghênh đề xuất của Tổng thống Putin.

Nếu động thái này trở thành điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán về một hiệp ước kiểm soát vũ khí lâu dài, hai ông Putin và Trump "có thể giúp giảm thiểu mối đe dọa an ninh hiện hữu cấp bách nhất mà thế giới đang phải đối mặt", Daryl Kimball, giám đốc điều hành của Hiệp hội Kiểm soát vũ khí, cho biết trong một tuyên bố. "Chúng tôi mạnh mẽ khuyến khích Tổng thống Trump đáp lại đề xuất của ông Putin", ông Kimball nói thêm. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm 22/9 rằng đề xuất này nghe có vẻ "khá hay" nhưng từ chối giải thích thêm về quan điểm của ông Trump.

Được ký kết bởi hai Tổng thống Dmitry Medvedev và Barack Obama tại Prague vào năm 2010, New START là một thỏa thuận cắt giảm vũ khí rộng rãi được ca ngợi là một bước tiến đáng kể hướng tới việc giảm kho dự trữ hạt nhân và mối đe dọa chiến tranh hạt nhân.

Hiệp ước này thay thế Hiệp ước Cắt giảm tấn công chiến lược (SORT) năm 2002, vốn được mở rộng dựa trên Hiệp ước START thứ nhất và thứ hai được ký kết vào những năm 1990. Sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump vào năm 2019, New START trở thành thỏa thuận duy nhất còn lại hạn chế việc triển khai vũ khí hạt nhân của Mỹ và Nga.

Các điều khoản của Hiệp ước New START giới hạn số đầu đạn hạt nhân được triển khai ở mức 1.550 và các hệ thống phân phối vũ khí hạt nhân - chẳng hạn như tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom mang vũ khí hạt nhân - ở mức 800. Mặc dù không giới hạn số lượng tên lửa đạn đạo liên lục địa và tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm chưa triển khai, hiệp ước này vẫn cho phép mỗi bên giám sát kho dự trữ.

Năm 2023, Tổng thống Putin đã đình chỉ sự tham gia của Nga vào hiệp ước nhưng không rút lui, một sự khác biệt tinh tế cho phép Điện Kremlin duy trì kiểm soát vũ khí là một vấn đề nóng trong các cuộc đàm phán với phương Tây. Ông Putin cho biết lý do ông quyết định đình chỉ Hiệp ước New START là do sự hỗ trợ quân sự của phương Tây đối với Ukraine, bao gồm cả việc giúp Ukraine tấn công các căn cứ của Nga nơi các máy bay ném bom hạt nhân đang đồn trú.

Mặc dù vẫn chưa rõ ông Trump sẽ phản ứng thế nào, nhưng những tuyên bố trước đây của ông cho thấy ông có cái nhìn thân thiện về các nỗ lực cắt giảm vũ khí và có thể sẽ chấp nhận lời đề nghị của ông Putin. Vào tháng 7, ông Trump cho biết ông muốn duy trì giới hạn kho dự trữ hạt nhân của New START.

3_image002.jpg -0
RS-24 Yars - Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nhiệt hạch được trang bị đầu đạn MIRV của Nga.

Một phần động lực của ông Trump nằm ở hình ảnh bản thân của ông như một người kiến tạo hòa bình, ông Podvig nói. Ông cho rằng việc gia hạn New START không gây ra bất kỳ bất lợi thực sự nào cho cả ông Trump hay ông Putin, và chỉ có thể nâng cao hình ảnh của mỗi nhà lãnh đạo. Sự đáp trả của Mỹ sẽ là một diễn biến tích cực, "nhưng nó sẽ không thay đổi đáng kể bất cứ điều gì vì đây chỉ là những cam kết chính trị và không có cơ chế xác minh nào kèm theo".

Đồng thời, việc thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân lâu dài với Nga có thể khiến Nhà Trắng rơi vào thế khó. Những người theo đường lối cứng rắn với Trung Quốc ở Washington, lo ngại trước sự mở rộng dần dần kho vũ khí hạt nhân của Bắc Kinh, tin rằng Mỹ cuối cùng có thể cần phải triển khai thêm vũ khí hạt nhân. Do không có các hiệp ước kiểm soát vũ khí dài hạn, cả 3 nước đều có thể tiếp tục xây dựng kho dự trữ của mình.

Do đó, việc gia hạn Hiệp ước New START chỉ là một giải pháp tạm thời, Erath, chuyên gia của Trung tâm Kiểm soát và Không phổ biến vũ khí hạt nhân, cho biết. "Dù sao thì Mỹ cũng nên tuyên bố rằng họ sẽ gia hạn việc tuân thủ các giới hạn của Hiệp ước New START", ông này nói.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.