New START sẽ đi về đâu?

Tổng thống Vladimir Putin hôm 22/9 đã đề nghị gia hạn sự tham gia của Nga vào Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START), hiệp ước vũ khí cuối cùng còn hiệu lực giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới Nga-Mỹ.

Mặc dù các chuyên gia và nhà phân tích hoan nghênh tuyên bố của ông Putin là một bước đi cụ thể hướng tới việc hạn chế kho dự trữ hạt nhân, đặc biệt nếu nó dẫn đến các cuộc đàm phán tiếp theo, nhưng họ cũng lưu ý rằng Nga có thể đang muốn củng cố vị thế đàm phán với Washington về Ukraine.

1_image001.jpg -0
Vũ khí chiến lược của Nga tại Diễu binh mừng chiến thắng, tháng 5/2025.

Pavel Podvig, Giám đốc Dự án Lực lượng hạt nhân Nga, mô tả lời đề nghị của ông Putin giống như "một sáng kiến chung nhằm tạo không khí" hơn là một đề xuất với mục đích cụ thể.

Hiệp ước New START dự kiến sẽ hết hạn vào tháng 2/2026, và phần lớn được cho là đã bị hủy bỏ sau khi Nga tuyên bố dừng tham gia hiệp ước này vào năm 2023. Nhưng, trong một cuộc họp được truyền hình trực tiếp của Hội đồng An ninh, ông Putin tuyên bố rằng ông sẵn sàng tiếp tục tuân thủ hiệp ước thêm 1 năm nữa. "Sau đó, dựa trên phân tích tình hình, chúng tôi sẽ đưa ra quyết định về việc có nên duy trì những hạn chế tự nguyện, tự áp đặt này hay không", ông Putin nói tiếp. Ông không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy ông muốn thảo luận về một thỏa thuận thay thế Hiệp ước New START. Trong 3 năm qua, ông Putin đã nhiều lần đưa ra những lời đe dọa tấn công các nước phương Tây bằng vũ khí hạt nhân, thường coi hành động đó là một biện pháp phòng thủ tiềm năng.

"Chúng ta thực sự đang ở ngưỡng cửa của một tình huống mà chúng ta có thể bị bỏ lại mà không có bất kỳ văn bản song phương nào điều chỉnh sự ổn định và an ninh chiến lược. Điều này, tất nhiên, tiềm ẩn những nguy cơ lớn đối với tình hình toàn cầu nói chung", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói.

2_image003.jpg -0
Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Dmitry Medvedev ký hiệp ước New START tại Lâu đài Prague ở Prague, ngày 8/4/2010.

Các chuyên gia về không phổ biến vũ khí hạt nhân hoan nghênh đề xuất của Tổng thống Putin.

Nếu động thái này trở thành điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán về một hiệp ước kiểm soát vũ khí lâu dài, hai ông Putin và Trump "có thể giúp giảm thiểu mối đe dọa an ninh hiện hữu cấp bách nhất mà thế giới đang phải đối mặt", Daryl Kimball, giám đốc điều hành của Hiệp hội Kiểm soát vũ khí, cho biết trong một tuyên bố. "Chúng tôi mạnh mẽ khuyến khích Tổng thống Trump đáp lại đề xuất của ông Putin", ông Kimball nói thêm. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm 22/9 rằng đề xuất này nghe có vẻ "khá hay" nhưng từ chối giải thích thêm về quan điểm của ông Trump.

Được ký kết bởi hai Tổng thống Dmitry Medvedev và Barack Obama tại Prague vào năm 2010, New START là một thỏa thuận cắt giảm vũ khí rộng rãi được ca ngợi là một bước tiến đáng kể hướng tới việc giảm kho dự trữ hạt nhân và mối đe dọa chiến tranh hạt nhân.

Hiệp ước này thay thế Hiệp ước Cắt giảm tấn công chiến lược (SORT) năm 2002, vốn được mở rộng dựa trên Hiệp ước START thứ nhất và thứ hai được ký kết vào những năm 1990. Sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump vào năm 2019, New START trở thành thỏa thuận duy nhất còn lại hạn chế việc triển khai vũ khí hạt nhân của Mỹ và Nga.

Các điều khoản của Hiệp ước New START giới hạn số đầu đạn hạt nhân được triển khai ở mức 1.550 và các hệ thống phân phối vũ khí hạt nhân - chẳng hạn như tên lửa đạn đạo và máy bay ném bom mang vũ khí hạt nhân - ở mức 800. Mặc dù không giới hạn số lượng tên lửa đạn đạo liên lục địa và tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm chưa triển khai, hiệp ước này vẫn cho phép mỗi bên giám sát kho dự trữ.

Năm 2023, Tổng thống Putin đã đình chỉ sự tham gia của Nga vào hiệp ước nhưng không rút lui, một sự khác biệt tinh tế cho phép Điện Kremlin duy trì kiểm soát vũ khí là một vấn đề nóng trong các cuộc đàm phán với phương Tây. Ông Putin cho biết lý do ông quyết định đình chỉ Hiệp ước New START là do sự hỗ trợ quân sự của phương Tây đối với Ukraine, bao gồm cả việc giúp Ukraine tấn công các căn cứ của Nga nơi các máy bay ném bom hạt nhân đang đồn trú.

Mặc dù vẫn chưa rõ ông Trump sẽ phản ứng thế nào, nhưng những tuyên bố trước đây của ông cho thấy ông có cái nhìn thân thiện về các nỗ lực cắt giảm vũ khí và có thể sẽ chấp nhận lời đề nghị của ông Putin. Vào tháng 7, ông Trump cho biết ông muốn duy trì giới hạn kho dự trữ hạt nhân của New START.

3_image002.jpg -0
RS-24 Yars - Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa nhiệt hạch được trang bị đầu đạn MIRV của Nga.

Một phần động lực của ông Trump nằm ở hình ảnh bản thân của ông như một người kiến tạo hòa bình, ông Podvig nói. Ông cho rằng việc gia hạn New START không gây ra bất kỳ bất lợi thực sự nào cho cả ông Trump hay ông Putin, và chỉ có thể nâng cao hình ảnh của mỗi nhà lãnh đạo. Sự đáp trả của Mỹ sẽ là một diễn biến tích cực, "nhưng nó sẽ không thay đổi đáng kể bất cứ điều gì vì đây chỉ là những cam kết chính trị và không có cơ chế xác minh nào kèm theo".

Đồng thời, việc thảo luận về kiểm soát vũ khí hạt nhân lâu dài với Nga có thể khiến Nhà Trắng rơi vào thế khó. Những người theo đường lối cứng rắn với Trung Quốc ở Washington, lo ngại trước sự mở rộng dần dần kho vũ khí hạt nhân của Bắc Kinh, tin rằng Mỹ cuối cùng có thể cần phải triển khai thêm vũ khí hạt nhân. Do không có các hiệp ước kiểm soát vũ khí dài hạn, cả 3 nước đều có thể tiếp tục xây dựng kho dự trữ của mình.

Do đó, việc gia hạn Hiệp ước New START chỉ là một giải pháp tạm thời, Erath, chuyên gia của Trung tâm Kiểm soát và Không phổ biến vũ khí hạt nhân, cho biết. "Dù sao thì Mỹ cũng nên tuyên bố rằng họ sẽ gia hạn việc tuân thủ các giới hạn của Hiệp ước New START", ông này nói.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?