Việc chưa từng có tiền lệ của NATO:

Một văn phòng của NATO bị nhân viên Bộ Quốc phòng Ba Lan "đột kích"

Nhân viên Bộ Quốc phòng Ba Lan hôm 18-12 vừa qua đã đột kích và kiểm soát Trung tâm Nghiên cứu năng lực Phản gián (CICOE) trực thuộc NATO đặt tại thủ đô Warsaw của Ba Lan. Vụ việc đang gây chú ý bởi đây là lần đầu tiên một nước thành viên tấn công một cơ sở của NATO.

Vụ việc xảy ra vào lúc 1 giờ 30 phút sáng ngày 18-12 (giờ địa phương). Tờ Gazeta Wyborcza của Ba Lan cho biết, văn phòng CICOE bị đột nhập là trụ sở tạm của CICOE tại Warsaw. Các quan chức cấp cao của Cục Phản gián Quân đội thuộc Bộ Quốc phòng Ba Lan được hộ tống bởi một số cảnh sát quân sự đã đột kích vào tòa nhà văn phòng CICOE bằng chìa khóa riêng. Những người trực đêm của Trung tâm khi đó đã gọi điện thoại cho Giám đốc trung tâm là đại tá Krysztof Dusza, nhưng khi ông này đến nơi thì bị ngăn lại, không vào được bên trong.

Theo phát ngôn trên báo chí của lãnh đạo Bộ Quốc phòng Ba Lan thì hành động này có liên quan đến việc Bộ này muốn cách chức Giám đốc CICOE đối với đại tá Dusza và thay thế bằng một người trung thành với đảng mới lên cầm quyền. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan Bartosz Kownacki cho biết, đại tá Dusza đã bị cách chức Giám đốc CICOE từ tuần trước nhưng ông này không chịu rời khỏi chức vụ mà vẫn tiếp tục công việc như bình thường.

Đại tá Krysztof Dusza, Giám đốc CICOE.
Đại tá Krysztof Dusza, Giám đốc CICOE.

Tuy nhiên, Dusza cho rằng về danh nghĩa ông hiện vẫn là Giám đốc của CICOE và quyết định cách chức ông là không có hiệu lực. Bởi lẽ, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc CICOE vào tháng 10-2015 trên cơ sở thỏa thuận tại văn bản đã được ký giữa Bộ Quốc phòng hai nước Ba Lan và Slovakia và một lãnh đạo NATO, tướng Jean-Paul Palomeros. Vì vậy, đại tá Dusza cho rằng, nếu Bộ Quốc phòng Ba Lan muốn thay thế ông bằng một người khác thì phải bàn bạc với Bộ Quốc phòng Slovakia và hai bên cùng ra quyết định.

Tờ The Guardian của Anh nhận định, việc thay thế người đứng đầu CICOE của Bộ Quốc phòng Ba Lan là không phù hợp với các cam kết mà chính phủ tiền nhiệm đã ký với nước láng giềng Slovakia. Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Antoni Macierewicz phát biểu trên trang web Defense News rằng, đích thân ông đã "báo trước" với Bộ trưởng Quốc phòng Slovakia về việc cách chức đại tá Dusza và thảo luận vụ việc đột kích văn phòng CICOE với tùy viên quốc phòng Slovakia tại Warsaw và ông này đã đồng ý.

CICOE ra đời tại một lễ ký kết chính thức ở Mỹ vào cuối tháng 9-2015 giữa tướng Jean-Paul Palomeros, người đứng đầu bộ phận chuyển đổi tổ chức của NATO, với Bộ trưởng Quốc phòng hai nước Ba Lan và Slovakia, cùng đại diện của 8 nước thành viên NATO đồng bảo trợ cho CICOE. Cơ quan này nằm trong số các trung tâm nghiên cứu hỗ trợ kỹ thuật tình báo của NATO và không chịu sự chỉ huy trực tiếp của NATO.

Một tuyên bố của NATO tại lễ ký kết thành lập CICOE nói rằng, trung tâm này sẽ là "trung tâm đầu mối chuyên môn kỹ thuật của NATO trong lĩnh vực phản gián quân đội". Cơ sở chính của trung tâm này đặt tại Krakow, đang được xây dựng và sẽ đi vào hoạt động chính thức vào năm sau. Còn hiện tại, văn phòng tạm thời của trung tâm đặt tại Warsaw.

Tờ The Guardian cho rằng, cuộc đột kích văn phòng CICOE phản ánh cuộc thanh trừng bộ máy của Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Antoni Macierewicz nhằm giành lấy quyền kiểm soát CICOE. Và việc này lại là một trong những động thái của chính quyền đương nhiệm và đảng cầm quyền nhằm loại trừ tất cả những ai còn dính líu đến chính quyền cũ để thay thế bằng những người trung thành với đảng mới lên cầm quyền, đặc biệt là trong lĩnh vực tình báo và an ninh.

Trụ sở tạm của CICOE tại Warsaw, nơi vừa bị đột kích.
Trụ sở tạm của CICOE tại Warsaw, nơi vừa bị đột kích.

Kể từ khi lên nắm quyền vào tháng 11-2015 sau chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 25-10, đảng Luật pháp và Công lý (PiS) theo đường lối bảo thủ, hữu khuynh đã nhanh chóng đưa những người trung thành với mình vào những vị trí chủ chốt trong lĩnh vực tình báo và an ninh để thay thế người được đảng cầm quyền cũ bổ nhiệm.

Ngay sau khi lên cầm quyền, đảng này đã thay thế các thẩm phán mà không tuân theo thủ tục hiến định. Đặc biệt, việc thay thế các thẩm phán cũng diễn ra vào lúc nửa đêm, tương tự như vụ đột kích văn phòng CICOE. Đảng này cũng đang chuẩn bị một dự thảo luật để cho phép việc bổ nhiệm các chính khách thuộc đảng cầm quyền vào các vị trí công chức cấp cao.

Sự kiện này làm dấy lên dư luận cho rằng, cơ quan chức năng Ba Lan đã hành động vượt quá thẩm quyền và đã vi phạm một số cam kết đã ký với Chính phủ Slovakia và NATO. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Tomasz Siemoniak nói, việc cơ quan chức năng Ba Lan - một nước thành viên NATO - đơn phương đột kích vào trụ sở một cơ quan của NATO là vụ việc chưa từng có tiền lệ trong lịch sử tổ chức này, và cho rằng đây là một vụ "bê bối" đáng xấu hổ xảy ra tại một quốc gia thành viên NATO.

Người dân Ba Lan đang bắt đầu ngao ngán trước những vụ việc "thay người nửa đêm" của PiS và nói đùa rằng "không biết đêm mai chuyện gì sẽ xảy ra"? Nhưng vài tháng nữa Ba Lan sẽ đăng cai tổ chức một hội nghi thượng đỉnh khối NATO tại Warsaw, và đây sẽ không phải là chuyện đùa. "Chính quyền Ba Lan nên hết sức thận trọng trước khi tiến hành bất kỳ động thái nào có thể khiến các đồng minh NATO ở phương Tây tỏ vẻ ngạc nhiên" - Michai Kobosko, Giám đốc Hội đồng Đại Tây Dương, một tổ chức nghiên cứu thân NATO cảnh báo.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.