Kỷ niệm 120 năm ngày sinh cố Tổng bí thư Trần Phú (1/5/1904-1/5/2024)

Một địa chỉ đỏ trong hành trình về nguồn

Giữa buổi sáng mênh mang nắng gió một ngày cuối tháng Tư lịch sử, PV Báo CAND tìm về thôn An Thổ, xã An Dân, huyện Tuy An (Phú Yên) - nơi có Di tích Khảo cổ Quốc gia Thành An Thổ và cũng là nơi đồng chí Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam đã cất tiếng khóc chào đời cách đây 120 năm (1/5/1904-1/5/2024).

Thành An Thổ tọa lạc ở thôn An Thổ, thuộc xã An Dân, huyện Tuy An, được xây dựng năm 1832 và đã hoàn thành vào năm 1836. Thời bấy giờ, nơi đây là trung tâm hành chính của chính quyền phong kiến ở Phú Yên.

ha4.jpg -0
Lãnh đạo tỉnh Phú Yên dâng hương kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Trần Phú tại Khu di tích quốc gia Thành An Thổ.

Năm 1901, ông Trần Văn Phổ, quê quán xã Việt Yên - nay là xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh) được triều đình Huế cử vào phủ Tuy An (Phú Yên) làm giáo thụ, nên đưa vợ là bà Hoàng Thị Cát cùng 6 người con vào sinh sống ở Thành An Thổ và cũng là phủ đường Tuy An. Tại nơi này, một ngôi sao sáng của bầu trời cách mạng Việt Nam là đồng chí Trần Phú chào đời vào ngày 1/5/1904. Đến năm 1907, ông Trần Văn Phổ được triều đình Huế bổ nhiệm làm tri huyện Đức Phổ nên đưa gia đình về nơi này.

Khi cuộc đấu tranh chống sưu cao thuế nặng diễn ra ở Trung Kỳ diễn ra từ năm 1906-1909, ông Trần Văn Phổ bày tỏ thái độ phản kháng quyết liệt trước sự đàn áp của thực dân Pháp bằng hành động tuẫn tiết tại huyện đường Đức Phổ sáng 19/4/1908. Hai năm sau đó, bà Hoàng Thị Cát cũng qua đời vì lâm bệnh nặng.  Dù mồ côi cha mẹ từ năm 6 tuổi nhưng Trần Phú được người thân chăm nuôi, tạo điều kiện học tập và đỗ đầu kỳ thi Thành chung tại trường Quốc học Huế, được bổ làm Giáo học trường tiểu học Cao Xuân Dục ở Vinh (Nghệ An). Được gần gũi với người lao động, trí thức yêu nước, lại được đọc báo "Người cùng khổ" của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đồng chí Trần Phú đã sớm giác ngộ cách mạng…

Tháng 7/1930, đồng chí Trần Phú được bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời và được phân công trực tiếp khởi thảo Luận cương Chính trị của Đảng. Tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 10/1930, Luận cương Chính trị được thông qua, đồng chí Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Do khủng bố ráo riết của giặc Pháp, ngày 18/4/1931 đồng chí Trần Phú bị địch bắt, tra tấn cực hình nên kiệt sức và đã trút hơi thở cuối cùng sáng ngày 6/9/1931, khi mới ở tuổi 27. Tổng Bí thư Trần Phú mất đi nhưng câu nói bất hủ "Hãy giữ vững chí khí chiến đấu!" vẫn luôn là lời nhắn gửi về ý chí cách mạng kiên cường cho các thế hệ những người Cộng sản nối tiếp.

Bà Cao Thị Hòa An, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Phú Yên bày tỏ, đồng chí Trần Phú - người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người Cộng sản mẫu mực, kiên trung, bất khuất đã hiến dâng trọn đời mình cho độc lập của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân. Cuộc đời hoạt động cách mạng của Tổng Bí thư Trần Phú là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng. Nếu xã Tùng Ảnh tự hào là quê hương của Tổng Bí thư Trần Phú, thì mảnh đất địa linh nhân kiệt xã An Dân, huyện Tuy An (Phú Yên) tự hào là nơi sinh của đồng chí Trần Phú. Noi gương đồng chí Trần Phú và các bậc tiền bối, từ khi có Đảng lãnh đạo, Đảng bộ, quân và dân Phú Yên đã phát huy truyền thống cách mạng của quê hương, vượt qua khó khăn thử thách, nỗ lực làm nên những thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh Phú Yên cho biết, năm 2005, Bộ VHTT trước đây quyết định xếp hạng di tích khảo cổ Thành An Thổ là di tích cấp Quốc gia. Nơi sinh của Tổng Bí thư Trần Phú cũng là nơi gắn liền với cuộc khởi nghĩa Cần Vương chống Pháp của chí sĩ Lê Thành Phương ở Phú Yên. Di tích Thành An Thổ được tu bổ, tôn tạo vào năm 2011, lưu giữ những dấu tích xưa của thành An Thổ, trưng bày các hiện vật phát hiện sau cuộc khai quật khảo cổ năm 2008. Bên trong Nhà trưng bày lưu niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú có nhiều hình ảnh, hiện vật về gia đình và sự nghiệp của đồng chí Trần Phú ở tầng hai, tái hiện cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Trần Phú.

UBND huyện Tuy An đảm trách quản lý Di tích Thành An Thổ, nhưng Sở VHTT&DL tỉnh Phú Yên vẫn phối hợp phát huy giá trị lịch sử, văn hóa di tích này, đồng thời kết nối địa chỉ đỏ Khu di tích Thành An Thổ với danh thắng quốc gia Gành Đá Đĩa, đầm Ô Loan, địa đạo Gò Thì Thùng và những cảnh quan, di tích Hòn Yên, nhà thờ Mằng Lăng, chùa Đá Trắng, cầu gỗ Ông Cọp… để tạo thành chuỗi du lịch văn hóa, lịch sử, danh thắng thu hút du khách trải nghiệm, tìm hiểu về "Miền di sản Tuy An".

Ông Huỳnh Gia Hoàng, Chủ tịch UBND huyện Tuy An chia sẻ: "Đến Khu di tích quốc gia Thành An Thổ, mỗi người dân địa phương và du khách không chỉ có cơ hội tìm hiểu giá trị lịch sử, mà còn vinh dự và tự hào về tinh thần yêu nước, kiên trung, bất khuất của các thế hệ cha anh. Trong đó có cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của cố Tổng Bí thư Trần Phú là tấm gương sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Nơi đây thật sự là một địa chỉ đỏ trong hành trình về nguồn để giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau".

Hữu Toàn

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.