Thiệu Dật Phu được xem là "ông trùm" của làng giải trí Hoa ngữ, là người từ hơn bốn thập niên trở lại đây đã "áp đặt" được "lối chơi" của mình lên ngành công nghiệp điện ảnh Hồng Kông, biến địa danh này trở thành một Hollywood của phương Đông và làm cho loại phim võ hiệp ngày càng có được một chỗ đứng vững vàng trong làng điện ảnh thế giới. Qua đời tại nhà riêng vào hồi 6h55' sáng 7/1/2014, ở tuổi 107, cựu Chủ tịch Đài Truyền hình TVB (Hồng Kông, Trung Quốc) Thiệu Dật Phu đã để lại sự hẫng hụt, tiếc thương cho hàng triệu khán giả. Nhiều diễn viên sáng giá của điện ảnh Hoa ngữ như Châu Nhuận Phát, Châu Tinh Trì, Lương Triều Vỹ, Lưu Đức Hoa, Thành Long... đều đã lên tiếng bày tỏ cảm xúc của mình trước sự mất mát nói trên. Trước sau, họ luôn xem Đài TVB và ông chủ Thiệu Dật Phu là "bà đỡ mát tay" đã giúp họ rất nhiều trong quá trình gây dựng được thương hiệu của mình trong lòng công chúng...
Ông Thiệu Dật Phu được xem là một người có lối sống khép kín. Mặc dù tên tuổi được biết đến rộng rãi song ông rất ít khi tiếp xúc với báo chí. Có lẽ vì thế mà nhiều người đã nhầm khi đưa tin ngày sinh của ông là 19/11/1907. Kỳ thực, ông chủ TVB sinh ngày 4/10/1907, tức là trước đó đúng một tháng rưỡi. Sở dĩ thiên hạ có sự nhầm lẫn vì từ nhiều năm nay, Thiệu Dật Phu thường tổ chức mừng thọ mình vào ngày 19/11, là ngày thành lập Đài TVB. Đối với nhiều diễn viên Hồng Kông, họ không sao quên được hình ảnh "chú Sáu" (cách gọi thân mật ông chủ TVB) vào dịp 19/11 hằng năm lại loay hoay cùng các tân hoa hậu, á hậu bật đèn khai tiệc sinh nhật "nhà Đài". Riêng hai năm nay, vì lý do sức khỏe, Thiệu Dật Phu đã không thể tham dự và chủ trì buổi lễ.
Trông vào quá trình lập nghiệp của Thiệu Dật Phu, ta có thể thấy ông say mê điện ảnh từ trẻ, song chỉ thực sự gặt hái được thành công khi đã đứng tuổi. Sinh ra tại một thị trấn nhỏ thuộc TP Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, khởi nguồn, ông cùng một người em trai tên gọi Thiệu Nhân Mai đứng ra thành lập Hãng phim Nam Dương Ảnh Phiến với chiến lược sẽ phát hành phim xuyên… Đông Nam Á. Năm 1934, hãng đã cho ra mắt khán giả bộ phim đầu tiên mang tên "Bạch Kim Long". Tuy nhiên, phải tới những năm năm mươi của thế kỷ trước, khi Thiệu Dật Phu từ Singapore đến Hồng Kông nhằm tiếp tục phát triển sự nghiệp sản xuất phim của mình thì việc làm ăn của ông mới thực sự khởi sắc.
Năm 1958, cùng em trai Thiệu Nhân Mai, Thiệu Dật Phu đứng ra thành lập công ty Thiệu Thị Huynh Đệ với chức năng sản xuất, phân phối phim ảnh. Mặc dù mới ra đời nhưng ngay từ những năm đầu, Công ty đã sản xuất được hơn một chục bộ phim mỗi năm. Cho tới những năm 60 của thế kỷ trước, Thiệu Thị Huynh Đệ đã thực sự trở thành hãng sản xuất phim lớn nhất châu Á.
Ông Thiệu Dật Phu và ngôi sao điện ảnh Uông Minh Thuyên (bìa trái).
Ông Lý Trác Đào, thành viên trong Ban quản trị Hội Liên hoan phim Quốc tế của Hồng Kông cho biết, những phim của Hãng Thiệu Thị Huynh Đệ sản xuất thời kỳ này rất được người Hoa ở nước ngoài ưa chuộng. Ông Đào lý giải, Hoa kiều thường hay nhớ về cố hương, trong khi phim của Thiệu Thị Huynh Đệ hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp đều hướng về đề tài này và vì thế, nó có thể ít nhiều giúp khán giả giải tỏa được tâm lý nhớ nhà.
Cũng theo ông Đào, một trong những lý do thành công của Hãng Thiệu Thị Huynh Đệ là việc ông chủ của hãng, mặc dù là một nhà kinh doanh lanh lợi song đồng thời cũng lại là một người rất mê… xem phim: "Ngày nào ông ấy cũng xem ít nhất vài bộ phim. Ngay cả khi đã về hưu và tuổi rất cao, ông ấy vẫn xem nhiều phim".
Một trong những ưu thế của Thiệu Thị Huynh Đệ là hãng có dây chuyền và công nghệ làm phim tốc hành, kinh phí thấp (trung bình từ 2 đến 3 tháng là xong một phim). Vì tốc độ như vậy nên mọi người phải làm việc rất căng. Hầu hết các diễn viên và nhân viên kỹ thuật phải nội trú luôn trong phim trường. Điều an ủi lớn nhất với những người này có lẽ là: Ông chủ Thiệu Dật Phu trông thì rất nghiêm khắc, thường xuyên có mặt tại trường quay, song ông không bao giờ can thiệp vào công việc của các đạo diễn.
Ngoài "đế chế" Thiệu Thị Huynh Đệ, năm 1967, Thiệu Dật Phu hợp tác thành lập TVB, đưa TVB trở thành Đài Truyền hình có hệ thống chế tác, phát hành lớn nhất Đông Nam Á, đồng thời cũng là kênh Hoa ngữ phổ biến nhất thế giới. Không phải bình thường mà trong bản cáo phó do Đài TVB đăng tải sau khi nhận được tin ông cựu Chủ tịch TVB từ trần, lãnh đạo đài này đã nhận định: "Bằng tầm nhìn và sự sáng tạo của mình, Thiệu Dật Phu đã lãnh đạo Đài Truyền hình TVB trở thành một trong những đài truyền hình lớn mạnh nhất Trung Quốc".
Ông Thiệu Dật Phu đảm nhiệm vai trò Chủ tịch TVB từ năm 1980 đến năm 2011. Ông chỉ rời vị trí khi thấy sức khỏe có "vấn đề". "Nghỉ hưu" ở tuổi 104 song vị cựu Chủ tịch TVB không dành toàn bộ thời gian còn lại cho việc nghỉ ngơi dưỡng già. Ông tích cực tham gia các hoạt động từ thiện. Thiệu Dật Phu chính là "cha đẻ" của Quỹ Shaw Prizes - phiên bản châu Á của giải Nobel - nhằm vinh danh các công trình về toán học, y dược và thiên văn... Không chỉ có vậy, tại nhiều trường đại học ở Trung Quốc như Đại học Thanh Hoa, Đại học Phúc Đán, Đại học Tô Châu, Đại học Giang Nam… đều có khu nghiên cứu, phòng học mang tên Thiệu Dật Phu.
Nói về Thiệu Dật Phu, không thể không nói tới bí quyết dưỡng sinh của ông. Theo tiết lộ của Thiệu Duy Khâm, người gọi Thiệu Dật Phu bằng chú thì từ nhiều năm trước, Thiệu Dật Phu đã phải sang Mỹ điều trị căn bệnh ung thư dạ dày. Sau khi phẫu thuật, năm nào cũng vậy, theo định kỳ ông lại sang Mỹ để kiểm tra sức khỏe và thay máu nhằm tẩy hết độc tố trong người.
Cũng theo Thiệu Duy Khâm, ngay từ khi chưa tới tuổi "ngũ thập tri thiên mệnh", ông chú của ông đã rất chú trọng tới việc giữ sức khỏe. Ngày nào cũng như ngày nào ông đều bảo vợ hầm canh sâm để bồi bổ. Ít năm sau, theo chỉ dẫn của bè bạn, ông chuyển sang mỗi ngày ngậm một lát sâm - loại sâm thiên nhiên thượng hạng.
Cách đây chừng mươi năm, Thiệu Dật Phu lại chuyển hướng sang luyện khí công. Ông luyện rất siêng năng. "Ngày nào ông cũng thức dậy từ 5 giờ sáng, vừa chạy bộ vừa luyện khí công. Đúng 19 giờ tối là đi ngủ. Nếu nghe ai mách nước ở đâu có thầy dạy khí công giỏi là ông lại cho mời về dạy cho mình bằng được" - Thiệu Duy Khâm kể. Những yếu tố ấy cùng với việc luôn giữ tinh thần vui vẻ, sảng khoái đã góp phần giúp Thiệu Dật Phu đẩy lùi bệnh tật và ông chỉ "chịu" giã từ dương thế khi đã ở tuổi 107.
Như ở phần đầu bài đã nói, dưới thời của Thiệu Dật Phu, TVB và Thiệu Thị Huynh Đệ đã tạo cơ hội cho nhiều diễn viên như Châu Nhuận Phát, Châu Tinh Trì, Lương Triều Vỹ, Lưu Đức Hoa, Thành Long, Trương Mạn Ngọc… có dịp tỏa sáng. Chính bởi lẽ ấy mà ngay sau khi nhận được tin Thiệu Dật Phu đột ngột qua đời, nhiều ngôi sao Hoa ngữ đã có những lời phát biểu bày tỏ cảm xúc trước sự mất mát đau buồn này. Trên tờ Sina, Châu Nhuận Phát nhớ lại thời còn làm việc ở TVB: "Mặc dù mỗi năm tôi chỉ nhìn thấy "chú Sáu" một hoặc hai lần, nhưng tôi biết rằng Thiệu Dật Phu là một lãnh đạo cần mẫn, luôn nghĩ cho thế hệ đi sau". Châu Nhuận Phát không quên khẳng định, nếu không có TVB thì không có ông ngày hôm nay.
Theo Xinhua, ngay sau khi nhận được tin ông Thiệu Dật Phu qua đời, giá cổ phiếu của TVB đã giảm 1,186%.
Thiệu Dật Phu có hai đời vợ. Người vợ đầu là bà Huỳnh Mỹ Trân. Hai người kết hôn năm 1937 và có với nhau 4 mặt con, hai trai, hai gái. Bà Mỹ Trân qua đời tại Mỹ năm 1987. Năm 1997, cũng tại Mỹ, ở tuổi 90, Thiệu Dật Phu đã cưới người vợ thứ hai - bà Phương Dật Hoa. Hiện tại, tất cả các con của Thiệu Dật Phu đều học tập và làm việc tại Mỹ
