Lý giải nguyên nhân các tỉnh miền Bắc và Hà Nội thành "chảo lửa"

Các tỉnh Bắc Bộ, trọng tâm là Thủ đô Hà Nội đang trải qua đợt nắng nóng lịch sử với giá trị nhiệt độ đạt mức kỉ lục trong vòng 46 năm qua. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của các chuyên gia khí tượng, điều này không bất thường, hoàn toàn phù hợp với quy luật khí hậu, đặc biệt là trong bối cảnh hiệu ứng đô thị ngày càng gia tăng mạnh mẽ.

Đợt nắng nóng này bắt đầu từ ngày 31-5, trong đó đỉnh điểm rơi vào các ngày 3-4/6. Nhiệt độ cao nhất đo được lúc 13 giờ (ngày 3-6) tại hầu hết các điểm đều đạt trên 40 độ như Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) 40.4 độ, Hữu Lũng (Lạng Sơn) 40.3 độ, Sơn Động (Bắc Giang) 40.2 độ, Bắc Ninh 40.3 độ, Láng 40.2 độ, Chí Linh (Hải Dương) 41.0 độ,…

Ông Lê Thanh Hải – Phó Tổng giám đốc Trung tâm Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia khẳng định, nắng nóng những ngày qua đã đạt đến giá trị kỉ lục. Tại trạm Hà Đông (Hà Nội) đã ghi nhận mức nhiệt 41,5-42 độ, cao nhất trong vòng 46 năm qua. 

Trước đó, năm 1971, mức nhiệt cao nhất ghi nhận tại đây cũng chỉ 40,4 độ. Đây mới chỉ là mức nhiệt ghi nhận trong các lều khí tượng. Nhiệt độ thực tế ngoài trời còn cao hơn rất nhiều, thậm chí vượt xa giá trị dự báo.

Điều đặc biệt của đợt nắng nóng này là không tập trung mạnh ở khu vực Tây Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ mà lại tập trung ở đồng bằng Bắc Bộ, trọng tâm là Thủ đô Hà Nội. Lí giải điều này, ông Hải cho biết: "Sở dĩ Thủ đô Hà Nội nóng hơn các khu vực khác là vì có một vùng thấp nóng hình thành ngay trên đồng bằng Bắc Bộ. Ngay tại Hà Nội, khu vực nội thành có mức nhiệt cao hơn ngoại thành từ 0,5-3 độ. Các vùng núi cao như Ba Vì, nhiệt độ thấp hơn do có nhiều cây xanh".

Mặc dù xuất hiện nắng nóng với giá trị nhiệt độ kỉ lục nhưng theo các chuyên gia khí tượng, điều này lại hoàn toàn phù hợp với quy luật chung của khí hậu. Theo GS Phan Văn Tân (Khoa khí tượng thuỷ văn và hải dương học – Đại học Quốc gia Hà Nội), tháng 6-7 vốn là cao điểm nắng nóng nên việc xuất hiện đợt nắng nóng kéo dài là hoàn toàn bình thường, cái bất thường nằm ở chỗ cường độ của nó quá mạnh.

Thủ đô Hà Nội đang trải qua những ngày nóng nhất trong lịch sử
Thủ đô Hà Nội đang trải qua những ngày nóng nhất trong lịch sử 

"Năm nay thời tiết tương đối lạ. Bình thường tháng 5 đã có đợt nắng nóng tương đối mạnh nhưng năm nay không có, thậm chí còn có không khí lạnh khá sâu. Ngay trong đợt nắng nóng đầu tiên đã xuất hiện nhiệt độ cao kỉ lục trong mấy chục năm khiến người dân cảm thấy bất thường nhưng thực tế nó vẫn phù hợp với quy luật khí hậu. 

Theo quy luật thông thường, trong khoảng thời gian đầu mùa hè (tháng 5-6), nắng nóng ở miền Bắc khốc liệt hơn miền Trung, đặc biệt ở phía Tây Bắc Bộ. Sang tháng 7-8, miền Trung nắng hơn miền Bắc do tác động của gió mùa Tây Nam (miền Bắc giảm dần nhờ những cơn mưa từ dải hội tụ nhiệt đới). Miền Trung chịu tác động của hiệu ứng phơn rõ rệt hơn, trong khi miền Bắc chịu tác động của nhiều hình thái khác nhau, trong đó có vùng áp thấp nóng, áp cao Tây Tạng..."- GS Tân nói.

Vị chuyên gia hàng đầu về khí tượng này cũng nói thêm, sở dĩ Thủ đô Hà Nội phải hứng chịu "chảo lửa" còn là do hiệu ứng đô thị làm gia tăng nắng nóng. 

"Quá trình đô thị hoá khiến các nhà cao tầng mọc lên rất nhiều, nền đất được thay thế bằng nền bê tông làm nhiệt độ nóng lên nhanh, toả nhiệt nhiều khiến người dân cảm giác bị đốt nóng mạnh hơn. Không chỉ nắng nóng, hiệu ứng đô thị còn làm gia tăng lũ lụt thành phố do nước không thoát được. 

Để giảm hiệu ứng đô thị, các thành phố phải xây dựng mô hình thành phố xanh, trồng thêm cây xanh, xây dựng nhiều hồ điều hoà...Biến đổi khí hậu đang làm cho thời tiết ngày càng cực đoan hơn. Tuy nhiên, sự cực đoan của thời tiết cũng là hệ quả của những hoạt động do con người gây ra" – GS Tân nhấn mạnh.

Theo Trung tâm dự báo Khí tượng thuỷ văn Trung ương, nhiều khả năng El Nino sẽ quay trở lại trong năm nay. Do vậy, mùa hè năm nay sẽ tiếp tục là một mùa hè nóng. Nhiệt độ trung bình trong 6 tháng trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) từ 0.5-1 độ.

Nắng nóng tại các khu vực trên toàn quốc có xu hướng xuất hiện muộn, có khả năng xuất hiện một số đợt nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt kéo dài 3-5 ngày ở Bắc và Trung Bộ. Nền nhiệt ở miền Bắc tiếp tục cao hơn miền Nam.

Ông Trần Quang Năng – Trưởng phòng dự báo khí tượng hạn ngắn (Trung tâm dự báo Khí tượng thuỷ văn Trung ương) cho biết, nắng nóng ở miền Bắc sẽ dịu dần từ ngày 6-6 nhờ tác động của khối không khí lạnh. 

Tuy nhiên, do cường độ yếu, khối không khí lạnh lần này không đủ để làm nền nhiệt giảm sâu, mức nhiệt cao nhất ngày vẫn đạt 33-34 độ. Ngoài ra, tác động của khối khí lạnh không kéo dài. Chỉ sau 2-3 ngày, miền Bắc sẽ đón nắng nóng quay trở lại. 

Khánh Vy

Các tin khác

Người dân Đất Mũi thành kính tưởng nhớ công lao Bác Hồ

Người dân Đất Mũi thành kính tưởng nhớ công lao Bác Hồ

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), ngày 16/5, cán bộ công chức, viên chức, nhân dân xã Đất Mũi, Cà Mau tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa, kể chuyện về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã.

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Hiến đất mở đường, góp sức xây dựng nông thôn mới

Sau quá trình vận động, 59 hộ dân ở hai thôn Hải Yên và Kim Môn, xã Chư A Thai, tỉnh Gia Lai đã tự nguyện tháo dỡ cổng ngõ, hàng rào, mái hiên để hiến hơn 3.800m² đất mở rộng tuyến đường liên thôn dài hơn 1km. Từ sự đồng thuận của người dân, địa phương có thêm nguồn lực hoàn thiện hạ tầng giao thông, phục vụ xây dựng nông thôn mới.

Tăng cường tuyên truyền phòng chống đuối nước để học sinh nghỉ hè an toàn

Tăng cường tuyên truyền phòng chống đuối nước để học sinh nghỉ hè an toàn

Kỳ nghỉ hè đang đến gần, cũng là thời điểm nguy cơ tai nạn đuối nước ở trẻ em có xu hướng gia tăng. Trước thực tế đáng lo ngại này, các đơn vị Đội CC&CNCH thuộc Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an TP Hà Nội đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kỹ năng phòng chống đuối nước cho học sinh trên địa bàn, góp phần nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho các em trước khi bước vào kỳ nghỉ dài ngày.

Không để mùa hè trở thành mùa tai nạn đuối nước

Không để mùa hè trở thành mùa tai nạn đuối nước

Giữa cao điểm mùa hè, khi hàng triệu lượt du khách đổ về các bãi biển Đà Nẵng, nguy cơ tai nạn đuối nước và cháy nổ cũng gia tăng, đặc biệt đối với thanh thiếu niên, học sinh trong thời gian nghỉ hè. Trước thực tế đó, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TP Đà Nẵng đã đồng loạt triển khai nhiều đợt tuyên truyền, huấn luyện kỹ năng sinh tồn, thoát hiểm, phòng chống đuối nước và ứng phó sự cố cho người dân, du khách nhằm chủ động ngăn ngừa những tai nạn thương tâm có thể xảy ra trong mùa hè năm nay.

Tìm thấy người đàn ông lạc 4 ngày trong rừng sâu Nặm Ký

Tìm thấy người đàn ông lạc 4 ngày trong rừng sâu Nặm Ký

Sau hơn 70 giờ nỗ lực tìm kiếm không ngừng nghỉ, hơn 300 người gồm lực lượng cứu hộ và người dân đã tìm thấy ông Triệu Chàn Tá tại khu vực rừng phòng hộ thôn Tân Tiến, xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang vào lúc 16h30 chiều 11/5 trong tình trạng tỉnh táo.

Cứu thành công cháu bé 5 tuổi bị lạc, ngã trong rừng lúc đêm tối

Cứu thành công cháu bé 5 tuổi bị lạc, ngã trong rừng lúc đêm tối

Chỉ trong thời gian ngắn, sau khi tiếp nhận tin báo về việc có trẻ em bị lạc trong rừng lúc đêm tối, Công an xã Tân Đoàn, tỉnh Lạng Sơn đã nhanh chóng triển khai lực lượng, phối hợp cùng các đơn vị chức năng và nhân dân vào rừng tìm kiếm. Với nỗ lực và quyết tâm rất cao, đã tìm thấy cháu bé dưới khe thác suối trong tình trạng bị thương nặng.

Bộ Khoa học và Công nghệ cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng

Bộ Khoa học và Công nghệ cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng

Ngày 9/5/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quyết định số 2347/QĐ-BKHCN về việc công bố các thủ tục hành chính (TTHC) nội bộ mới và bãi bỏ các thủ tục cũ trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Đây là bước đi cụ thể nhằm thực hiện chương trình cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh theo Nghị quyết của Chính phủ.