Lý do Mỹ nâng vọt chi tiêu quốc phòng

Hạ viện Mỹ tuần trước đã thông qua dự thảo Đạo luật ủy quyền quốc phòng (NDAA) trị giá 858 tỷ USD cho năm tài khóa 2023, cao hơn 45 tỷ USD so với đề xuất của Tổng thống Joe Biden.

Mức chi tiêu quốc phòng kỷ lục

NDAA là một trong những đạo luật quan trọng mà Quốc hội Mỹ phải thông qua hằng năm. Đạo luật đề cập mọi vấn đề liên quan quốc phòng, từ việc tăng lương cho binh lính đến số lượng tàu, thuyền và máy bay được trang bị. Dự thảo NDAA tài khóa 2023 là kết quả của nhiều tháng đàm phán giữa các nghị sĩ đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ tại Thượng viện và Hạ viện. Dự luật bao gồm một điều khoản do các nghị sĩ đảng Cộng hòa thúc đẩy, trong đó yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng dỡ bỏ quy định các thành viên trong lực lượng vũ trang bắt buộc phải tiêm vaccine ngừa COVID-19.

Lý do Mỹ nâng vọt chi tiêu quốc phòng -0
Hạ viện Mỹ thông qua dự thảo kỷ lục trị giá 858 tỷ USD cho ngân sách quốc phòng trong năm tài khóa 2023.

Bên cạnh đó, dự luật còn có điều khoản chi 2,7 tỷ USD thúc đẩy sản xuất đạn dược, phân bổ 800 triệu USD để tài trợ cho Sáng kiến Hỗ trợ an ninh Ukraine, đồng thời phân bổ 6 tỷ USD để hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ ở châu Âu. Ngoài ra, dự luật cho phép bổ sung ngân sách để phát triển vũ khí siêu thanh, đóng cửa cơ sở lưu trữ nhiên liệu số lượng lớn Red Hill ở đảo Hawaii và mua các hệ thống vũ khí hiện có bao gồm cả máy bay chiến đấu F-35 của Lockheed Martin Corp. và tàu chiến do General Dynamics chế tạo.

Tài trợ cho nhóm này để chống nhóm khác?

Trước khi được thông qua lần cuối, ngân sách quốc phòng của Mỹ cho năm 2023 đã cắt giảm hàng chục triệu USD viện trợ quân sự hỗ trợ các nhóm chống khủng bố ở miền Bắc Syria và Bắc Iraq, nhưng vẫn giữ khoản viện trợ hàng triệu USD cho nhóm vũ trang PKK/YPG vốn đe dọa sự ổn định ở khu vực biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và dân thường địa phương.

Trong nhiều năm và qua nhiều chính quyền ở Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ đã kịch liệt phản đối viện trợ quân sự của Mỹ - dưới hình thức vũ khí, đạn dược, huấn luyện - và đã hợp tác với lực lượng YPG/PKK (Đơn vị Phòng vệ nhân dân/đảng Công nhân người Kurd). Mỹ cho biết họ hợp tác với YPG/PKK để chống lại tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng, trong khi các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng việc sử dụng một nhóm khủng bố để chống lại một nhóm khủng bố khác là điều vô nghĩa.

Trong dự luật NDAA của Mỹ, gần 500 triệu USD sẽ được dùng để tài trợ cho các đối tác của Mỹ, bao gồm cả lực lượng khủng bố PKK/YPG. Một bảng đính kèm với dự luật cho thấy 35,81 triệu USD trong tổng số 358,15 triệu USD viện trợ cho Iraq được cho là không chính đáng, vì vậy tổng số tiền đã bị cắt giảm xuống còn 322,2 triệu USD. Bảng này cũng chỉ ra rằng 18,37 triệu USD trong tổng số 183,67 triệu USD mà PKK/YPG sẽ được hưởng lợi từ khoản viện trợ cho đồng minh của Mỹ ở Syria là không chính đáng, vì vậy cuối cùng chỉ hơn 165 triệu USD được phê duyệt cho các hoạt động bao gồm hợp tác chống khủng bố.

Các điều khoản liên quan việc bán máy bay chiến đấu F-16 cho Thổ Nhĩ Kỳ với các điều kiện hạn chế cũng đã bị xóa khỏi phiên bản cuối cùng của dự luật. Trong chiến dịch khủng bố suốt hơn 35 năm qua nhằm vào Thổ Nhĩ Kỳ, PKK (đảng Công nhân người Kurd) - bị Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) liệt vào danh sách tổ chức khủng bố - đã gây ra cái chết của hơn 40.000 người, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em.

YPG là một nhánh của PKK ở Syria. Sau vụ tấn công khủng bố ở Istanbul hồi tháng 11 vừa qua khiến 6 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương, được cho là do YPG/PKK thực hiện, Ankara đã tiến hành các cuộc không kích vào các vị trí của YPG/PKK ở miền Bắc Iraq, gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và cho biết một chiến dịch trên bộ có thể xảy ra vào bất cứ lúc nào. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những quốc gia đầu tiên tuyên bố vào năm 2013 rằng IS là một tổ chức khủng bố. Kể từ đó, quốc gia này đã nhiều lần bị các nhóm khủng bố tấn công. Để đáp trả, Thổ Nhĩ Kỳ đã phát động các hoạt động chống khủng bố trong và ngoài nước để ngăn chặn các cuộc tấn công tiếp theo.

Sự khác biệt đáng kể

Dự luật NDAA có phạm vi rất rộng, bao gồm phân bổ 10 tỷ USD từ nay đến năm 2027 để cung cấp vũ khí cho Đài Loan (Trung Quốc) - vấn đề đang gây tranh cãi gay gắt, nhất là kể từ sau chuyến thăm của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi hồi tháng 8 năm nay. Đây là lần đầu tiên Mỹ phê duyệt ngân sách quốc phòng bao gồm khoản viện trợ cho Đài Loan 10 tỷ USD để mua vũ khí, vào thời điểm vùng lãnh thổ này đang chịu sức ép rất lớn từ lục địa.

Ở đây có 2 vấn đề được đặt ra: thứ nhất, Trung Quốc sẽ coi động thái này là một hành động khiêu khích; thứ hai, có nhiều cuộc tranh luận về việc liệu Mỹ có thể duy trì mức viện trợ như hiện nay cho Ukraine nếu họ bắt đầu viện trợ vũ khí cho Đài Loan hay không. Theo chuyên gia nghiên cứu Diana Soller đến từ Viện Quan hệ quốc tế Bồ Đào Nha, Đại học Nova de Lisboa, biện pháp này thể hiện một bước mới “hướng tới sự kết thúc chính sách trung lập của Mỹ trong vấn đề Đài Loan”.

Chuyên gia này giải thích: “Mỹ đã có chính sách trung lập với vấn đề Đài Loan trong nhiều năm, nhưng điều này dường như đang biến mất trong các nhánh khác nhau của nền chính trị Mỹ”. Chuyên gia nghiên cứu về châu Á Tiago Ferreira Lopes cho rằng sự hỗ trợ quân sự này khẳng định tầm quan trọng của vấn đề Đài Loan đối với Washington. Ông nêu rõ: “Đã có rất nhiều cuộc thảo luận về việc liệu Mỹ có thể duy trì mức viện trợ như đã dành cho Ukraine nếu họ bắt đầu hỗ trợ Đài Loan hay không. Mỹ đang cố gắng chứng tỏ họ có thể giúp đỡ cả Đài Loan và Ukraine, nhưng rõ ràng họ cũng báo hiệu Đài Loan rất quan trọng, vì số tiền 10 tỷ USD giúp Đài Loan mua sắm vũ khí và thiết bị quân sự là khá lớn.

Bà Soller lưu ý, 10 tỷ USD được dành để cung cấp vũ khí cho Đài Loan là một phần trong gói tổng trị giá gần 858 tỷ USD đã được Hạ viện thông qua cho lĩnh vực quốc phòng và dự kiến sẽ được Thượng viện “bật đèn xanh” vào cuối tháng này. Đạo luật NDAA này “phân bổ 10 tỷ USD hỗ trợ, chứ không phải bán, vũ khí cho Đài Loan - đây là một sự khác biệt đáng kể. Và nó được nhánh lập pháp để xuất, có nghĩa là hai đảng Dân chủ và Cộng hòa dường như đồng ý với tổng thống về điều chỉnh chính sách đối với Đài Loan”. Chuyên gia Lopes nhấn mạnh thêm hạn mức tín dụng 10 tỷ USD này “sẽ cho phép Đài Loan mua vũ khí và vật liệu chiến tranh, cũng như thiết bị sửa chữa máy bay và máy bay không người lái”.

Trần Anh

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.