Loay hoay dạy học tích hợp chương trình mới

Năm học 2022-2023 là năm thứ 2 áp dụng chương trình giáo dục phổ thông 2018 với nhiều điểm mới, trong đó có dạy học tích hợp Khoa học xã hội và Khoa học tự nhiên. Gọi là tích hợp nhưng vẫn tách bạch các mảng kiến thức riêng biệt.

Đội ngũ giáo viên dạy tích hợp chưa "ra lò", thế là giáo viên các bộ môn riêng lẻ phụ trách từng mảng kiến thức liên quan dẫn đến tình trạng "3 thầy 1 sách", "2 thầy 1 sách" hết sức phức tạp trong bố trí giáo viên, đặc biệt là khâu kiểm tra đánh giá, nhận xét kết quả học tập của học sinh.

Cô Nguyễn Thị Nga, Trường THCS Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai (Hà Nội) có thâm niên hơn 10 năm dạy môn Địa lý cho biết: Năm nay, cô phải đảm nhận bộ môn tích hợp Lịch sử - Địa lý. Để đứng lớp, cô H. phải đi học một khoá ngắn hạn để lấy chứng chỉ dạy học tích hợp. Thế nhưng, cô H. cho rằng, chỉ học trong thời gian ít tháng, giáo viên “bơi” trong bể kiến thức, đòi hỏi mỗi ngày đều phải đọc, nghiên cứu sách và cập nhật thông tin may ra mới có thể đảm nhiệm được.

308252594_635805678059015_3429402958232248090_n.jpg -0
Việc giáo viên được đào tạo đơn môn nhưng phải dạy tích hợp đa môn sẽ khó đảm bảo chất lượng môn học. Ảnh minh hoạ

“Giáo viên phải thực sự có kiến thức chuyên sâu, biết 10 dạy 7, làm chủ kiến thức đó mới mong dạy hấp dẫn, thu hút học sinh, có sáng tạo. Còn giáo viên tự tập huấn lẫn nhau hoặc truyền thụ những gì sách giáo khoa viết là chưa đầy đủ. Chưa kể, trong lớp sẽ có những học sinh có năng lực đòi hỏi giáo viên dạy kiến thức chuyên sâu, đặt câu hỏi khó khi đó giáo viên không trả lời được thì rất dở, ảnh hưởng rất lớn đến tâm thế của người thầy”-cô H chia sẻ.

Cô giáo Nguyễn Lan Anh, Trường THCS Nguyễn Tri Phương (Hà Nội) cũng cho rằng, việc dạy tích hợp Khoa học tự nhiên (Vật lý, Sinh học, Hoá học) trên thực tế rất khó vì đây đều là các môn học đặc thù. Trong khi đó, thời gian tập huấn dạy tích hợp rất ngắn nên giáo viên rất khó khăn khi phải đảm nhiệm cùng một lúc 2-3 môn học. Thầy Đinh Đức Hiền, giáo viên môn Sinh học tại Hà Nội cũng chia sẻ: “Thực sự mình rất đồng cảm với các thầy cô cấp 2 khi dạy Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội. Bản thân mình hiện tại dạy Sinh học cấp 3, dạy cả Khoa học tự nhiên lớp 6 và lớp 7 nhưng cũng chỉ dám đảm nhận 2 phần Hoá và Sinh mà cũng đã toát mồ hôi với 3 bộ sách”.

Bà Hoàng Thanh Thuỷ, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Trường Tộ, quận Đống Đa (Hà Nội) cho biết, năm 2021 là năm đầu tiên dạy tích hợp đối với học sinh lớp 6, nhà trường sắp xếp 3 giáo viên dạy môn Khoa học tự nhiên, trong đó mỗi người một phân môn. Đối với chương trình lớp 7 năm nay, tuy kiến thức tích hợp sâu sắc hơn, khó hơn rất nhiều nhưng trường vẫn phải sắp xếp 1 giáo viên cáng đáng toàn bộ môn học vì như vậy mới có thể đi tuần tự các bài học, có lợi cho học sinh tiếp nhận kiến thức và thuận lợi hơn trong việc kiểm tra, đánh giá. Tuy nhiên, bà Thuỷ cho rằng, với sách giáo khoa lớp 7 mới, kiến thức môn Khoa học tự nhiên thay đổi hoàn toàn, tích hợp rất nhiều, rất sâu. Mỗi giáo viên phụ trách một phân môn mới đảm bảo kiến thức, còn đảm trách 3 phân môn cần có thêm thời gian để học tập, bồi dưỡng thì mới có thể đáp ứng được yêu cầu thực tế.

Hiệu trưởng một trường THCS ở Thị xã Hoàng Mai (Nghệ An) cũng thừa nhận, bản thân ông khá lúng túng trong việc phân công giáo viên dạy tích hợp. Theo vị này, nếu muốn giáo viên dạy theo mạch kiến thức của chương trình, hết chủ đề này rồi đến chủ đề khác thì không thể đủ giáo viên dạy cho các lớp. Để đảm bảo chất lượng, trường đang bố trí 3 giáo viên dạy một môn Khoa học Tự nhiên. Còn môn Lịch sử và Địa lý, do quá thiếu giáo viên Lịch sử nên trường phải bố trí giáo viên môn Địa lý dạy luôn. Dù biết rõ hiệu quả dạy học sẽ không cao nhưng trong bối cảnh hiện nay, trường không còn lựa chọn nào khác.

“Khó khăn và lúng túng nhất hiện nay là việc kiểm tra và đánh giá học sinh. Khi kiểm tra định kỳ buộc phải làm đề chung, như vậy để xây dựng 1 đề thì phải 3 giáo viên cùng làm, rồi 3 giáo viên cùng chấm. Rồi bố trí phân công cho giáo viên nào vào điểm, đánh giá, viết lời phê và ký trong học bạ, đó cũng là cả một vấn đề”- vị hiệu trưởng này cho biết.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, dù đã nỗ lực rất nhiều để chạy đua dạy học, tập huấn cho giáo viên dạy theo chương trình giáo dục phổ thông mới ban hành năm 2018, đặc biệt là các môn tích hợp nhưng cách làm của Bộ GD&ĐT vẫn có bất cập, đẩy giáo viên và các trường vào thế khó khi chương trình đi trước, đào tạo con người theo sau. Giáo viên vất vả, khổ sở khi phải loay hoay dạy tích hợp đã đành nhưng phần thiệt thòi lớn nhất vẫn là người học.

Trong khi đó, theo ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học, Bộ GD&ĐT, Bộ GD&ĐT giao quyền chủ động cho các trường trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục. Bộ GD&ĐT đề nghị các Sở GD&ĐT chỉ đạo các trường THCS linh hoạt trong phân công giáo viên, sắp xếp thời khoá biểu dạy môn học tích hợp Khoa học tự nhiên để đảm bảo tính logic, khoa học của chương trình môn học và giúp học sinh tiếp thu thuận lợi kiến thức.

Chia sẻ với PV Báo CAND về vấn đề này, PGS.TS Đặng Quốc Bảo, nguyên Giám đốc Học viện Quản lý giáo dục cho rằng: Việc ban hành chương trình giáo dục phổ thông 2018 là một sự chuyển hướng rất đúng đắn, trong đó chuyển đổi phương thức dạy học từ truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh. Tuy nhiên, các điều kiện đảm bảo đi kèm để triển khai chương trình như đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất nhiều nơi chưa đáp ứng, đặc biệt là giáo viên dạy tích hợp. Điều này cho thấy sự chuẩn bị chưa kỹ lưỡng, thậm chí là có phần bị động của ngành giáo dục. Lẽ ra, để thực hiện chương trình, Bộ GD&ĐT phải đôn đốc các địa phương có kế hoạch từ 3-5 năm để “đặt hàng” các trường đại học sư phạm đào tạo đội ngũ đáp ứng nhu cầu, đặc biệt là các môn tích hợp. Bên cạnh đó, cũng phải thiết kế chương trình bồi dưỡng giáo viên hằng năm và làm bền bỉ chứ không phải “cưỡi ngựa xem hoa” bằng hình thức trực tuyến.

Huyền Thanh

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.