"Loạn" sách tham khảo, lo kiến thức "chuẩn"

Sau lễ khai giảng năm học mới, lần lượt các trường phổ thông tổ chức họp phụ huynh và thông báo mới. Tuy nhiên, bước ra khỏi phòng họp, nhiều người không khỏi lo lắng thêm khoản tiền lãng phí không cần thiết về chuyện sách bổ sung, sách bổ trợ. Lo nhất là con mình "bội thực" vì phải nộp một lúc quá nhiều nội dung trong các loại sách này mà không biết kiến thức có chuẩn hay không.

Qua tìm hiểu chúng tôi được các phụ huynh học sinh (PHHS) cho biết, ngoài bộ sách giáo khoa (SGK) cơ bản do Bộ GD-ĐT ấn hành, tuỳ theo từng trường, từng cấp học mà PHHS lại được gợi ý mua thêm bên ngoài hoặc mua ngay tại trường nhiều đầu sách bổ trợ khác nhau. Sách cho 2 môn chính: Toán, Tiếng Việt; sách tham khảo của các môn phụ... 

Trường theo mô hình tiên tiến lại có thêm sách "nội bộ" do Hội đồng Sư phạm của trường biên soạn. Đặc biệt, nhiều nơi còn có sách dành riêng cho học sinh tại địa phương như vấn đề PHHS tại Quảng Nam bức xúc được đưa trên mạng tuần qua. 

Tại TP Hồ Chí Minh, một số phụ huynh tại trường tiểu học khu vực Thủ Đức ngạc nhiên khi có trường thông báo mua thêm nhiều sách hướng dẫn, bổ trợ bên cạnh SGK chính thống như Học mỹ thuật theo định hướng phát triển năng lực, sách Luyện tập Tin học. Cả 2 sách đều do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành, giá đắt hơn nhiều lần so với SGK.

Anh Bách, ngụ tại Tân Bình, TP Hồ Chí Minh, có con học lớp 1 cũng cho biết nhà trường thông báo phụ huynh phải mua trọn bộ SGK theo yêu cầu của trường khoảng gần 200.000 đồng, trong đó có thêm quyển Luyện tập Tin học.

Phụ huynh học sinh khó lựa chọn sách nào phù hợp cho con khi đứng trước cả "rừng" sách tham khảo.
Phụ huynh học sinh khó lựa chọn sách nào phù hợp cho con khi đứng trước cả "rừng" sách tham khảo.

Chị Minh Tâm, phụ huynh có con học lớp 3 thì cho biết, kể từ khi con mình học lớp 1 mình đã được nhà trường hướng dẫn danh mục những đầu sách cần mua. Các con phải học nhiều loại sách khác nhau, chị cũng không thể nhớ nổi hết tên đầu sách. 

Chị này nói: "Tôi tạm thống kê, ngay từ khi con học lớp 1, ngoài bộ SGK cơ bản còn phải mua thêm sách bổ trợ. Tiếng Việt và Toán bổ trợ (bắt buộc) là 2 cuốn đã làm chồng sách của con xếp cao trên bàn, đếm tới 24 cuốn. Trong đó, có nhiều sách bổ trợ như: vở luyện chữ đẹp quyển 1, luyện đọc hỗ trợ học vần, Thực hành Mỹ thuật (theo định hướng phát triển năng lực). Riêng 2 môn chính, nhà trường yêu cầu mua thêm là Toán và Tiếng Việt do nhà trường cung cấp. Khi lên lớp các con học 1 sách chính và 1 sách bài tập, nhưng nhiều khi tôi lo lắng nên ra ngoài nhà sách mua thêm 2 cuốn bài tập (Tiếng Việt và Toán)… Có cuốn biên soạn với nhiều đề toán mình còn không hiểu thì làm sao con hiểu?".

Ngoài ra, môn Tiếng Việt, sách tham khảo cũng có rất nhiều, như cuốn "Tập làm văn 3-4-5" được thầy cô hướng dẫn mua cho con học thêm được vốn từ, hiểu cách phân tích câu, ngữ pháp để nâng cao trong học môn Văn... nhưng lo ngại khi học sách này con mình chìm vào việc nghiền ngẫm làm bài văn mẫu trong sách.

Chị Thuỷ có con đang theo học lớp 2 mô hình tiên tiến tại 1 trường tiểu học thuộc quận Gò Vấp lại tỏ ý lo ngại trong vấn đề giảng dạy trên sách bổ trợ ở trường được hướng dẫn mua thêm là 2 cuốn bài tập Tiếng Việt và Toán. Đây là sách "nội bộ" của trường. Do Hội đồng Sư phạm nhà trường biên soạn. Hình thức là sách photocopy. Từ lớp 1 tới lớp 5 đều theo "mô típ" này. Sách bổ trợ mua của nhà trường khoảng 15.000/cuốn. Hai cuốn này thì PHHS đóng tiền nhưng sách để ở trường do cô giáo hướng dẫn làm bài luôn trên lớp.

Đề cập tới cách học trên cuốn sách nội bộ này, PHHS trên nói: Dù nhà trường giải thích, bộ sách ra với mục tiêu, giúp nắm bắt được 100% kiến thức theo bộ sách của Bộ GD-ĐT, nhưng thay vì phương pháp giảng dạy truyền thống là học sinh làm bài tập (tiếng Việt hay Toán) thường phải viết lại nội dung yêu cầu bài làm vào vở, sau đó viết phần trả lời bên dưới. Cách làm bài truyền thống đó đã hoàn toàn biến mất khi học trên các cuốn sách bài tập hiện nay. 

Trong đó, với mô hình có vẻ "công nghiệp" hoá, do giáo viên đã soạn luôn câu chữ cho các em. Các em chỉ nhìn và điền vào. Nhanh, không mất thời gian ghi lại nhưng rất lo là sẽ khiến các con trở nên thụ động, viết chậm, lười tư duy. Lâu dần mất thói quen luyện chữ viết, khó có tính kiên nhẫn. 

"Chúng tôi tin tưởng kiến thức con được học tại trường nhưng kỳ vọng của chúng tôi khi đưa con vào học ở trường tiên tiến ngoài kiến thức chuyên môn, các con còn phải học giỏi tiếng Anh, Công nghệ thông tin, còn phải được tiếp thu kiến thức chuẩn và học được nhiều về kỹ năng sống để ra đời"-phụ huynh này nhấn mạnh.

Nhiều người có con học tại THCS Hồng Bàng, quận 5 thì lo ngại, khi lựa sách tham khảo điều làm họ băn khoăn là ở nội dung. Nhiều đầu sách mới ra nhưng nội dung không mới. Muốn tìm được sách hay cho con phải mất khá nhiều thời gian. 

Nếu như trước đây, khi các loại sách tham khảo mới xuất hiện thường để cho học sinh luyện đề Văn, Toán... do biên soạn là những nhà giáo có uy tín, kinh nghiệm nhằm nâng cao kiến thức so với việc học ở trên lớp, thì hiện nay không khó để nhận thấy sự giống nhau trong nhiều bộ sách tham khảo đang bán nhan nhản ở các nhà sách mà phần bìa nổi bật với màu sắc, nội dung quảng cáo như: "sách được biên soạn bám sát chương trình SGK mới nhất của Bộ GD-ĐT". "Tự tin chinh phục điểm 9-10 với đầy đủ các dạng đề"; "100 bài văn hay"; Những bài làm văn chọn lọc, những bài làm văn mẫu... nhưng nội dung bên trong có thực là mới hay không, chuẩn hay không thì hầu như đang bị bỏ ngỏ.

Huyền Nga

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.