Liên minh chiến lược Malaysia - Saudi Arabia

Chuyến thăm Saudi Arabia của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim hồi đầu năm đã thêm lần nữa phản ánh ý định chiến lược của quốc gia Đông Nam Á này là tận dụng nỗ lực hiện đại hóa đầy tham vọng của Riyadh và những tác động tích cực từ đó.

Kuala Lumpur và Riyadh có bối cảnh kinh tế và địa chính trị tương tự nhau, với những mối quan tâm giống nhau và nhu cầu định hướng lại các nguyên tắc cơ bản của nền kinh tế. Cả hai đều đang trong giai đoạn chuyển tiếp của quá trình chuyển đổi kinh tế, từ dựa trên dầu mỏ và nhiên liệu hóa thạch sang nền kinh tế ưu việt hơn và hướng tới tương lai. Điều này sẽ đòi hỏi các khoản đầu tư quan trọng vào số hóa và các động lực kinh tế mới.

1.jpg -0
Cái bắt tay của Petronas và Saudi Aramco là tiền đề quan trọng cho quan hệ chiến lược giữa hai nước.

Trong khi Malaysia bị mắc kẹt sâu hơn giữa Bắc Kinh và Washington, Saudia Arabia lại có ảnh  hưởng và quyền lực thương lượng lớn hơn trong việc xác định tiến trình của mối quan hệ Trung - Mỹ nhờ quyền kiểm soát sản lượng dầu mỏ và ảnh hưởng của mình trong OPEC. Vị thế lãnh đạo khu vực và năng lực quân sự cũng như nguồn vốn hỗ trợ khổng lồ khiến Saudi Arabia có được vị thế vượt trội hơn và nhiều lựa chọn hơn để gặt hái những lợi ích từ sự đảm bảo dựa trên các quy tắc của phương Tây cũng như từ cam kết về thị trường và vốn chung của Trung Quốc. Với ảnh hưởng và năng lực kiểm soát nguồn cung dầu, Saudi Arabia vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với phương Tây, nhất là trong việc tăng cường hiệu lực của các lệnh trừng phạt.

Động lực chuyển đổi mới của Saudi Arabia dựa trên nền tảng và thông số kinh tế mới, với trụ cột là kinh tế xanh và kinh tế số, được thiết lập theo định hướng dịch vụ, tập trung vào công nghệ cao và tiến bộ khoa học quan trọng với định hướng tri thức. Tham vọng nhìn xa trông rộng của Thái tử Mohammed bin Salman đã mở đường cho một làn sóng chuyển đổi cơ cấu và thể chế chưa từng có. Tầm nhìn 2030, những nỗ lực thay đổi hình ảnh, thành phố tương lai NEOM, việc theo đuổi một hãng hàng không mới và thái độ sẵn sàng của Riyadh trong việc bình thường hóa quan hệ với Israel đều báo hiệu giai đoạn “trẻ hóa” mới của quốc gia Trung Đông này dựa trên việc xây dựng thương hiệu với cách tiếp cận hiện đại và giảm thiểu mối đe dọa khu vực cũng như các rào cản hệ thống, qua đó tự khẳng định mình là một lực lượng mới.

Saudi Arabia coi Malaysia là đối tác địa chính trị, kinh tế và quyền lực mềm quan trọng, với các lĩnh vực hợp tác chính tập trung vào thế mạnh của Malaysia trong các công nghệ trọng yếu của tương lai, vốn rất quan trọng đối với quá trình hiện đại hóa của Saudi Arabia. Các công nghệ này bao gồm năng lực bán dẫn và vi mạch, an ninh lương thực, kinh tế xanh và kỹ thuật số, giáo dục đại học và các lĩnh vực nghiên cứu quan trọng của Malaysia. Bên cạnh đó, đầu tư vào cơ sở hạ tầng quan trọng cũng như các lĩnh vực kỹ thuật tiên tiến và nghiên cứu chung vẫn mang lại lợi ích chung cho cả Riyadh và Kuala Lumpur, giúp hai bên tận dụng nguồn lực và sức mạnh của nhau.

Trong quá trình tái xây dựng thương hiệu quyền lực mềm của mình, Saudi Arabia sẽ cần tới sức hấp dẫn mang tính Hồi giáo hiện đại của Malaysia. Saudi Arabia muốn tận dụng khu vực Đông Nam Á cho cả mục đích kinh tế và địa chính trị, bởi khu vực là nơi tập trung các tuyến thương mại và tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng đối với Saudi Arabia cũng như trong việc đảm bảo an ninh lương thực và an ninh năng lượng. Bên cạnh đó, Malaysia sẵn sàng tham gia một số lĩnh vực có ý nghĩa rất quan trọng khác, chẳng hạn như cách tiếp cận Hồi giáo trong quản trị ngân hàng và tài chính, chiến lược phát triển nông thôn - thành thị, trao quyền cho thanh niên, bình đẳng ở nữ giới, cân bằng giữa phát triển Hồi giáo và hiện đại hóa...

Ở chiều ngược lại, Malaysia cần sự sẵn sàng của Saudi Arabia về vốn và đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng với cả hai bên như công nghệ cao, kinh tế số và các phát minh mới về tính bền vững tài nguyên. Phát triển nguồn nhân lực và các lĩnh vực nghiên cứu tác động cao bao gồm đổi mới khoa học và giáo dục đại học sẽ là những lĩnh vực trọng tầm quan trọng. Nhằm đảm bảo nguồn doanh thu từ nhiên liệu hóa thạch trong việc cấp vốn cho phát triển, hai tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco và Petronas dự kiến sẽ tăng cường quan hệ đối tác và liên doanh, đặc biệt liên quan đến quá trình chuyển đổi và đầu tư vào năng lượng mới và tập trung phát triển môi trường xã hội và quản trị (ESG).

Malaysia muốn nâng cao hơn nữa uy tín Hồi giáo toàn cầu của mình và đóng vai trò lãnh đạo lớn hơn trong Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC). Bằng việc làm sâu sắc thêm mối quan hệ đặc biệt với Riyadh, quốc gia Đông Nam Á này sẽ tiếp tục củng cố hình ảnh và sức hấp dẫn Hồi giáo tiến bộ của mình, mang đến cho Thủ tướng Anwar cơ hội nâng cao hơn nữa uy tín Hồi giáo của ông và đảm bảo sức hút cần thiết để kêu gọi đầu tư, tham gia kinh tế nhiều hơn vào Malaysia. Cùng với đó, đây cũng là thời điểm hoàn hảo để ông Anwar giới thiệu khái niệm Madani trong việc kết hợp yếu tố chủ nghĩa hiện đại và định hướng tương lai cần thiết trong quá trình chuyển đổi ở Saudi Arabia và trong OIC - bước đi khởi đầu nhằm mở rộng ra toàn cầu khái niệm này dựa trên sức hút của cá nhân ông Anwar trong thế giới Hồi giáo.

Malaysia có thể chuyển giao kiến thức chuyên môn về chống khủng bố và phi cực đoan hóa, thể hiện hình ảnh ôn hòa và hiện đại của chủ nghĩa Hồi giáo, hỗ trợ đảm bảo an ninh lương thực và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng - những vấn đề quan trọng đối với Saudi Arabia. Ngoài ra, giáo dục đại học vẫn là lĩnh vực quan trọng trong bối cảnh ưu thế khoa học và công nghệ có tác động cao đang được ưu tiên. Malaysia được coi như hình mẫu về một quốc gia Hồi giáo hiện đại, cởi mở, năng động và có tiềm năng lớn để trao đổi hơn nữa nguồn nhân lực và kiến thức trong việc phát triển những lĩnh vực cốt lõi này.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.