Làng xuất bản Việt Nam 2012: Những dấu ấn đặc biệt

Đời sống văn hóa - văn nghệ 2012 có nhiều sự kiện sôi động. Bên cạnh những câu chuyện thị phi với rất nhiều tiếng bấc tiếng chì thì vẫn có nhiều điểm sáng đáng để ta mỉm cười khi năm đã hết, Tết đang đến. 5 "kỷ lục" dưới đây không phải là cuộc tổng kết bình chọn mà đơn giản chỉ là một góc nhìn về lĩnh vực xuất bản năm 2012, nó giống như một gợi ý cho chúng ta cùng mạn đàm bên chén trà cuối năm.

1. Những bản sách đặc biệt

Thị trường xuất bản năm 2012 chứng kiến "cuộc đua" của các đơn vị xuất bản khi chủ ý cho ra mắt những bản sách đặc biệt. Đáng kể nhất là hai bản sách rất - đặc - biệt của NXB Trẻ.

Cuốn thứ nhất có tựa đề "Võ Nguyên Giáp - Người yêu nước - Người thầy - Người lính", ra mắt tháng 3/2012. Sách chỉ được in 107 cuốn, trên những chất liệu truyền thống của Việt Nam như giấy dó Hà Nội, sơn mài Bình Dương và túi lụa Hà Nam . Nội dung sách nói về cuộc đời và sự nghiệp của Đại tướng, từ lúc ông còn thơ bé cho đến lúc gặp Bác Hồ và chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám. Được biết, ấn bản đặc biệt nhất mang số 107 đã được NXB Trẻ trao tặng gia đình Đại tướng, 1 cuốn nộp lưu chiểu Cục Xuất bản, còn 105 bản được đánh số từ 001 đến 105 với giá bìa 2,2 triệu đồng.

Còn cuốn thứ hai là "Võ Văn Kiệt - người yêu nước chân thành". Ra mắt dịp kỷ niệm 90 năm ngày sinh cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt (23/11/1922 / 23/11/2012), sách chỉ được in 90 bản có đánh số. Cuốn sách dày 94 trang, in thủ công trên hai loại giấy dó và giấy can. Công việc may gáy sách cũng được làm bằng tay theo lối xưa. Sách được đặt trong hộp sơn mài Bình Dương, ngoài cùng là túi lụa Hà Nam in hình cờ Tổ quốc, được may ở Hội An, giá bán 3 triệu đồng.

2. Nhà văn mở… tiệm sách

Người ta vẫn kêu nhà văn thì nghèo. Thế mà, năm 2012 đầy khó khăn trong giới xuất bản râm ran lời đồn: Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh lĩnh tỉ đồng nhuận bút.

Độc giả xếp hàng xin chữ ký của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.

Độc giả xếp hàng xin chữ ký của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.

Số là, ngoài xuất bản sách mới như "Có hai con mèo ngồi bên cửa sổ", thì bộ sách "Kính vạn hoa, "Chuyện xứ Lang Biang" và một số đầu sách khác như "Người Quảng ăn mì Quảng" của Nguyễn Nhật Ánh… đều được tái bản với hình thức mới. Lần này, bộ sách "Kính vạn hoa" được in ấn với 2 định dạng để bạn đọc thích sưu tầm có thể chọn lựa; bộ mỏng (54 tập), bộ dày (9 tập)… Bộ sách dày lại được "in một phát" tới 6.000 cuốn.

Năm 2012 còn đánh một dấu mốc: Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh mở… tiệm sách Kính Vạn Hoa tại Tp HCM. Đến "không gian sách" này độc giả có thể mua sách, gặp gỡ xin chữ ký nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, mua các bản phim VCD, DVD phim "Kính Vạn Hoa", đồng thời đây cũng là nơi duy nhất bày bán các tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh đã được dịch sang tiếng nước ngoài như: "Mắt biếc" bản tiếng Nhật; "Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ" bản tiếng Thái Lan... Ðặc biệt, tiệm sách có trưng bày các tác phẩm "ngày xửa ngày xưa" của Nguyễn Nhật Ánh như: "Cú phạt đền", "Bí mật của một võ sĩ"…

Xem ra, từ mũi Cà Mau đến địa đầu Móng Cái, có mấy nhà văn sống được bằng viết sách như Nguyễn Nhật Ánh?

3. "Gái quê" của Hàn Mặc Tử… tái xuất

Trong số các thi phẩm mà nhà thơ Hàn Mặc Tử để lại có tập "Gái quê" rất nổi tiếng. Vậy nhưng, số phận của "Gái quê" cũng vô cùng long đong. Theo ghi chép cũ, "Gái quê" được xuất bản năm 1936, in tại nhà in Tân Dân (Hà Nội) xong ngày 23/10. Sách gồm 48 trang khổ 12,5x19,4cm với 34 bài thơ, tác giả tự phát hành.

Bìa cuốn "Ai và Ky ở xứ sở những con số tàng hình", cuốn "Cuốn sách cuộc đời" và cuốn "Gái quê" mới được tái bản.
Bìa cuốn "Ai và Ky ở xứ sở những con số tàng hình", cuốn "Cuốn sách cuộc đời" và cuốn "Gái quê" mới được tái bản.

Kể từ ngày Hàn Mặc Tử mất đến nay, tập thơ "Gái quê" vẫn được in lại, nhưng do không tìm được bản in năm 1936 nên các nhà làm sách đành sử dụng theo bản chép tay của nhà thơ Chế Lan Viên. Và việc tìm kiếm tập thơ "Gái quê", bản in đầu tiên ở nhà in Tân Dân, vẫn tiếp tục.

May mắn thay từ Orléan (Pháp), nhà phê bình văn học Đặng Tiến đã được bà Hoàng Thị Quỳnh Hoa, ở Maryland (Mỹ) trao lại từ một bản sao trong tư liệu người cô là Hoàng Thị Kim Cúc (Huế), do Trần Như Uyên đánh máy lại năm 1969, từ một bản đánh máy khác của nhà thơ Phan Văn Dật cùng ở Huế. Tập thơ tìm được này có 34 bài.

Lần này, "Gái quê" được Phương Nam Book in lại một cách trọn vẹn, là cách để kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Hàn Mạc Tử.

4. Xuất hiện "tiểu thuyết toán hiệp"

Năm 2012 dường như đã đánh dấu sự xuất hiện một thể loại mới: tiểu thuyết toán hiệp. Và tác giả của cuốn sách không phải là nhà văn nổi tiếng, không phải hoa hậu, không phải người mẫu chân dài, mà là của GS. Ngô Bảo Châu và blogger Nguyễn Phương Văn (blog 5xu).

Cuốn "tiểu thuyết toán hiệp" có tựa đề "Ai và Ki ở xứ sở những con số tàng hình", dày 170 trang, với nhiều minh họa của họa sĩ trẻ Thái Mỹ Phương (do NXB Thế giới và Nhã Nam phát hành tháng 3/2012). Cuốn sách ngay lần đầu đã được in 10.000 bản, 4 màu, trên giấy đẹp, lại còn có riêng 100 bản in trên giấy conqueror, với chữ ký tươi của các tác giả dành cho những người "chơi sách".

Khi cuốn sách này phát hành, nhân một hội sách tại Tp HCM, hàng đoàn bạn trẻ đã xếp hàng để mong sở hữu cuốn sách (giá bìa: 56.000đ). Nghe nói, 10.000 cuốn đợt in đầu nhanh chóng được bán hết, và sách đã được tái bản. Cuốn sách hấp dẫn đến mức nào thì xin độc giả trực tiếp đọc và cảm nhận, ở đây chúng tôi xin trích ý kiến của hai nhà thơ đã được in trên bìa cuốn sách: "Tôi đọc cuốn sách của hai tác giả trẻ mà đôi lúc lại cảm giác như đọc thi thoại của các bậc thâm niên" (nhà thơ Vũ Quần Phương); và: "Cuốn sách giản dị đến mức ai đọc cũng được, kể cả những người không biết gì về toán như tôi. Và rồi, qua cuộc dạo chơi trong xứ sở những con số tàng hình, ta cũng dần hiểu được phần nào vẻ đẹp kỳ diệu của toán học" (nhà thơ Trần Đăng Khoa).

5. Sách… bỏ trắng

Trong năm 2012, độc giả trên toàn thế giới đã rất ấn tượng với "Cuốn sách không thể chờ đợi" xuất bản tại Argentina với chiêu "cực lạ": độc giả chỉ có thể đọc cuốn sách trong vòng hai tháng, bởi sau đó mực in chữ trong sách sẽ tự động biến mất...

Còn ở Việt Nam , năm 2012, bạn đọc cũng đã được chứng kiến một "cuốn sách đặc biệt". Nhóm LifeBook, phối hợp với nhà sách AlphaBooks và NXB Hồng Đức đã cho phát hành cuốn "Cuốn sách cuộc đời" (Life book). Cuốn sách với lời đề từ được in ngoài bìa: "Dành cho những người bình thường, nhưng dám ước mơ và đi về phía trước", chỉ có duy nhất một trang đầu với nội dung gửi gắm thông điệp "Vì cuộc đời này là của bạn". 300 trang còn lại được bỏ trống hoàn toàn dành cho độc giả tự tay viết nên cuộc đời của chính mình. Độc giả có thể chọn bất cứ thể loại nào mà mình "thuận tay", có thể là hồi ký, du ký, thư... sau đó có thể gửi trực tiếp những câu chuyện của mình lên trang web: http://www.lifebook.vn để được chọn lọc và đăng ở tập hai của "Cuốn sách cuộc đời".

Chủ của ý tưởng xuất bản cuốn sách này là anh Trần Quang Tùng - Giám đốc điều hành của Công ty Truyền thông và sáng tạo RIO - cho biết: "Có một câu nói của GS. Ngô Bảo Châu mà tôi rất thích: Không phải ai cũng có khả năng để đạt giải Nobel hay Fields, nhưng ai cũng có thể sống để cuộc sống của mình có ý nghĩa. Những lúc gặp khó khăn, tôi nghĩ rằng chỉ có chính bản thân mình mới giúp mình đứng lên và bước tiếp. Sẽ tốt hơn nếu có một "người bạn" luôn ở bên và nhắc nhở mình tiếp tục thực hiện những mục tiêu dang dở. Đây là lý do tôi thực hiện cuốn sách này, với mong muốn đó là một điểm tựa, một người bạn bên cạnh những người trẻ đang tìm kiếm giá trị sống của bản thân".

Nhiều người bảo đây là một cuộc chơi. Lại có người bảo, đây là cuộc kinh doanh giấy ngoạn mục, vì cuốn sách này có khác gì một cuốn sổ đâu? Chúng tôi xin không bình luận, vì mỗi người có một góc nhìn

Thanh Bình

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.