GS trẻ nhất Việt Nam nhận giải thưởng Tạ Quang Bửu:

Làm khoa học vì… nhà nghèo

Thật thà, thẳng thắn và có phần hơi vụng trong cách nói chuyện là cảm nhận ban đầu của bất cứ ai khi tiếp xúc với GS.TS Nguyễn Văn Hiếu – Viện phó Viện đào tạo quốc tế về khoa học vật liệu (Đại học Bách khoa Hà Nội), người vừa được trao giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2016.

Ở tuổi 44, anh trở thành GS trẻ nhất Việt Nam năm 2015. Ít ai biết, con đường đi đến vinh quang của anh trải qua không ít nhọc nhằn. Thành công của anh là minh chứng cho một chân lí: Có quyết tâm, không gì là không thể.

Sinh ra tại Huế trong một gia đình nghèo có tới 11 anh em, anh sớm nhận ra, chỉ có tri thức mới có thể giúp thay đổi số phận. Bởi thế, dù vất vả mưu sinh, 11 anh em đều chăm chỉ học hành. Trong số này, 9 người tốt nghiệp Đại học, 2 người học nghề. Sau khi tốt nghiệp khoa Hoá (trường Đại học Tổng hợp Huế), anh quyết định học cao học tại Viện đào tạo quốc tế về Khoa học vật liệu, bước đi đầu tiên cho con đường nghiên cứu khoa học.

Nói về quyết định của mình, anh chia sẻ: “Lúc đi học, vì nhà nghèo quá nên tôi chỉ nhắm ngành nào có học bổng, được chu cấp ăn ở để bố mẹ không phải lo toan. Tôi chọn rẽ ngang sang ngành khoa học vật liệu tại Đại học Bách khoa vì khi đó chỉ có duy nhất đơn vị này có học bổng và có kí túc xá cho học viên”. Với anh, làm khoa học như là định mệnh, một thứ định mệnh bắt buộc.

GS.TS Nguyễn Văn Hiếu.
GS.TS Nguyễn Văn Hiếu.

Sau khi kết thúc nghiên cứu sinh tại khoa Kĩ thuật điện tử - Đại học Twente (Hà Lan), anh đứng trước một quyết định hết sức khó khăn: Trở về nước cống hiến hay ở lại Hà Lan làm việc với mức lương hấp dẫn. Thời điểm đó, nhờ thành tích cá nhân xuất sắc, anh nhận được nhiều lời mời làm việc cho các tập đoàn lớn tại Hà Lan. Cuối cùng, anh quyết định trở về nước sau khi nghe lời khuyên của người hướng dẫn: “Việt Nam còn khó khăn quá, nếu những người giỏi không trở về thì không có ai giúp đất nước phát triển”.

Đến bây giờ, anh vẫn cho rằng, đó là một quyết định mạo hiểm ở thời điểm đó nhưng anh hoàn toàn không hối hận.

Khi trở về nước, anh đứng trước áp lực mưu sinh, cơm áo gạo tiền. Trong khi bạn bè đã chuyển hướng kinh doanh, trở thành những doanh nhân giàu có thì trong suốt 5 năm liền, anh không xin được đề tài nào để thực hiện.

“Hồi mới về, cuộc sống của tôi và gia đình rất vất vả. Tôi vừa phải dạy học, vừa đi làm công ty để kiếm tiền. Cũng có lúc, vì khó khăn quá, tôi phải bỏ ra làm cho doanh nghiệp với mức lương 60 triệu/tháng nhưng rồi lại nhớ phòng thí nghiệm nên tôi quay trở lại” – anh tâm sự. Trong lúc anh đang gặp khó khăn về tài chính thì năm 2009, quỹ Khoa học Công nghệ quốc gia (Nafosted) ra đời. Anh được giao làm chủ nhiệm đề tài  “Phát triển các loại cảm biến trên cơ sở dây nano phục vụ quan trắc môi trường” với mức thù lao khoảng 17 triệu/tháng. Nhờ vậy, anh có thể yên tâm làm công tác nghiên cứu.

Nói về chặng đường mình đã đi qua, anh cho rằng, thành công hôm nay có được một phần là nhờ may mắn nhưng hơn hết vẫn là sự nỗ lực của bản thân. Anh nói: “Ngày nay các bạn trẻ hay đòi hỏi nhiều quá, chưa đóng góp được gì đã muốn Nhà nước phải thế này, thế kia, đặc biệt là các bạn trẻ từ nước ngoài trở về. Tôi thì nghĩ rằng, mình cứ phải nỗ lực hết mình đã, làm cho tốt công việc của mình rồi sẽ được đền đáp xứng đáng. Làm khoa học ở Việt Nam không giàu nên càng cần đòi hỏi niềm đam mê. Không đam mê  không thể có thành công”.

GS.TS Nguyễn Văn Hiếu.
GS.TS Nguyễn Văn Hiếu.

Đến nay, anh là tác giả và đồng tác giả của 130 công trình khoa học, 85 bài báo trên các tạp chí ISI, trong đó có 22 bài báo được trích dẫn quốc tế 22 lần. Anh cũng là chủ nhiệm của một số đề tài như “Nghiên cứu chế tạo một số loại linh kiện điện tử và cảm biến trên cơ sở dây nano oxit kim loại bán dẫn”, “Nghiên cứu chế tạo một số cảm biến khí và sinh học trên cơ sở vật liệu có cấu trúc nano kết hợp công nghệ vi cơ điện tử”…Năm 2010, anh được nhận giải thưởng Nhà khoa học trẻ có kết quả nghiên cứu khoa học xuất sắc của Quỹ Nafosted.

GS.TS Nguyễn Văn Hiếu giành giải thưởng Tạ Quang Bửu với công trình "Thiết kế chế tạo nano rẽ nhánh SnO2/ZnO nhằm tăng cường tính chất nhạy khí với hơi cồn". Nghiên cứu này đã đưa ra phương pháp chế tạo nano thứ cấp đơn giản, dễ điều khiển, mở rộng được khả năng ứng dụng của các cấu trúc nano, không chỉ ở lĩnh vực cảm biến khí mà còn có thể mở rộng sang lĩnh vực khác như linh kiện điện tử nano, pin năng lượng. Công trình được đăng trên tạp chí Sensors and Actuators B - một trong những tạp chí chuyên ngành uy tín nhất thế giới năm 2012.

Khánh Vy

Các tin khác

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Trung thu đầu tiên dưới mái trường Petrovietnam: Thắp sáng niềm tin nơi biên cương

Đúng ngày Rằm tháng Tám, 1.050 học sinh các dân tộc tại Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở (PTNT TH-THCS) Petrovietnam - Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, đã đón một mùa Trung thu đặc biệt dưới mái trường mới. Không chỉ có niềm vui của ngày hội trăng rằm, các em còn được trao thêm những món quà thiết thực và một không gian học tập STEM hiện đại, mở ra thêm những cơ hội khám phá khoa học, công nghệ ngay giữa vùng biên giới.

Hướng dẫn truy cập Sách giáo khoa điện tử trên trang taphuan.nxbgd.vn

Hướng dẫn truy cập Sách giáo khoa điện tử trên trang taphuan.nxbgd.vn

Quý thầy cô và các em học sinh có thể dễ dàng truy cập, tìm kiếm và sử dụng sách giáo khoa điện tử trên trang taphuan.nxbgd.vn của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Dưới đây là hướng dẫn 7 bước đơn giản giúp người dùng nhanh chóng tìm đúng lớp, môn học và cuốn sách giáo khoa cần xem.

Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động Kỷ niệm 30 năm thành lập

Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động Kỷ niệm 30 năm thành lập

Trải qua 30 năm hoạt động, Hội Khuyến học Việt Nam ngày càng được củng cố và phát triển, trở thành một tổ chức xã hội có mạng lưới rộng khắp, làm nòng cốt tập hợp đông đảo cán bộ, hội viên và các lực lượng xã hội cùng tham gia thúc đẩy khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập.

Trường Đại học Cửu Long: Hợp tác quốc tế, nâng chất nghiên cứu khoa học vùng ĐBSCL

Trường Đại học Cửu Long: Hợp tác quốc tế, nâng chất nghiên cứu khoa học vùng ĐBSCL

Ngày 24/9, Trường Đại học Cửu Long phối hợp với Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED), thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Hợp tác quốc tế trong tài trợ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ: Thực trạng, thách thức và định hướng phát triển”.

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Trường Đại học Luật xác định mục tiêu xây dựng nhà trường trở thành nơi quy tụ các chuyên gia pháp lý xuất sắc, trung tâm đào tạo và nghiên cứu tinh hoa về pháp luật; hướng tới mục tiêu thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu thế giới về lĩnh vực pháp luật vào năm 2035.

STEM INNOVATION PETROVIETNAM: Đổi mới cách dạy, khơi mở cách học

STEM INNOVATION PETROVIETNAM: Đổi mới cách dạy, khơi mở cách học

Sau một năm triển khai, chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã hình thành mạng lưới 108 phòng thực hành STEM tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và khơi mở tư duy sáng tạo của học sinh. Thông qua việc gắn đầu tư thiết bị với đào tạo giáo viên, xây dựng học liệu và kết nối cộng đồng STEM, chương trình mở rộng cơ hội tiếp cận khoa học, công nghệ, tạo nền tảng kiến tạo nguồn nhân lực tương lai.

Học viện CSND mang Trung thu yêu thương về với trẻ em Tây Bắc

Học viện CSND mang Trung thu yêu thương về với trẻ em Tây Bắc

Trong hai ngày 21 và 22/9, Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND) phối hợp với Ban thanh niên Công an tỉnh Sơn La, Công an xã Tà Xùa và các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình “Trăng vàng Bản Mây” mang Tết Trung thu và những phần quà ý nghĩa đến các em nhỏ tại bản Làng Sáng, xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La.

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

“Gần dân nhất” ở Trường Giáo dưỡng số 3 - Bộ Công an, không chỉ là gần về khoảng cách, mà là gần để hiểu, để sẻ chia và để đồng hành. Từ những việc làm tận tâm mỗi ngày, cán bộ, giáo viên đang lặng lẽ gieo lại niềm tin, bồi đắp kiến thức, để con đường trở về của những học sinh từng lầm lỗi thêm gần và sáng hơn.

Những điều thí sinh cần đặc biệt lưu ý trong Kỳ thi tốt nghiệp

Nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Liên quan đến Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh năm 2027 với một số nội dung đang gây tranh luận trong dư luận xã hội như bỏ cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và giải học sinh giỏi, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã có những chia sẻ với phóng viên báo chí về vấn đề này.

Lần đầu tiên Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Lần đầu tiên Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 được tổ chức lần đầu tiên tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 25/9 đến ngày 5/10, đánh dấu bước phát triển về quy mô khi quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm 67 đội (65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam) với 320 thí sinh chính thức tranh tài. 

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Ngày 21/9, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, các đơn vị nghiệp vụ đã làm rõ nhóm người đánh bạn học cùng trường, 2 chủ tài khoản Facebook đã gỡ bài đăng liên quan vụ đánh nhau giữa các học sinh tại Trường THCS Trần Phú (phường Long Đức).

Trường Đại học Cửu Long thưởng hơn 9 tỷ đồng cho tân sinh viên khóa 27

Trường Đại học Cửu Long thưởng hơn 9 tỷ đồng cho tân sinh viên khóa 27

Ngày 18/9, Trường Đại học Cửu Long tổ chức lễ khai giảng năm học 2026-2027. Dự lễ có các đồng chí Nguyễn Minh Dũng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Long; Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cùng các đại biểu, khách mời quốc tế đến từ Vương quốc Campuchia, Lào và Sri Lanka.