Kịch hình thể: Nhọc nhằn tìm khán giả

Trên thế giới, kịch hình thể đã có từ những năm 60 của thế kỷ trước và khá được ưa chuộng. ở Việt Nam, loại hình độc đáo này mới chỉ manh nha được chừng dăm năm nay mà người có công đầu phải kể đến là NSND Lan Hương.

Từ một Câu lạc bộ kịch Hình thể thuộc Nhà hát Tuổi trẻ nay đã được nâng lên thành Đoàn kịch Hình thể và trong tương lai, rất có thể sẽ có một Nhà hát Hình thể ra đời. Phải thừa nhận rằng, kịch hình thể đã mang đến một luồng sinh khí mới, nhất là trong bối cảnh đìu hiu của sân khấu kịch phía Bắc. Song, công cuộc tìm kiếm khán giả của kịch hình thể vẫn là một hành trình hết sức nhọc nhằn.

Vừa qua, Đoàn Kịch hình thể của Nhà hát Tuổi trẻ đã đem vở kịch hình thể "Stereoman" tham gia Liên hoan Nghệ thuật và Truyền thông Mê Kông. Vở diễn đã gây được tiếng vang đáng kể tại liên hoan bởi hình thức thể hiện mới mẻ và thông điệp mà nó gửi gắm. Trước đó, vở diễn đã từng được Đoàn kịch Hình thể - Nhà hát Tuổi trẻ lưu diễn phục vụ miễn phí cho sinh viên nhiều trường đại học trên cả nước từ cuối năm 2007 đến nay.

Theo thông tin từ Nhà hát Tuổi trẻ, tại các trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Thái Nguyên..., "Stereoman" nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt của các sinh viên, bởi sự mới mẻ, lạ mắt, sự va đập mạnh về mặt thị giác của nó đối với giới trẻ.

Đầu tháng 12 này, "Stereoman 2" hay còn gọi là "Stereo man và Nơi đến của những mảnh đời" cũng đã ra mắt khán giả thủ đô. "Stereo man và Nơi đến của những mảnh đời" là kết quả của sự hợp tác chặt chẽ, hiệu quả giữa Nhà hát Tuổi trẻ và PEPFAR, Đại sứ quán Hoa Kỳ trong tiến trình thực hiện dự án "Đưa nghệ thuật vào phát triển cuộc sống" tại Việt Nam theo chủ đề Ngày Thế giới phòng chống AIDS năm 2009 của Liên Hiệp Quốc là "Phổ cập tiếp cận dịch vụ và Quyền của người sống chung với HIV".

Có thể nói, bằng ngôn ngữ riêng của mình, kịch hình thể đang tiệm cận với các vấn đề thời sự nóng bỏng trong cuộc sống và đây là cách đi hoàn toàn đúng đắn. Thế nhưng, sự đón nhận trong các buổi diễn miễn phí khác hẳn với việc làm sao để thuyết phục được khán giả bỏ tiền túi ra mua vé vào nhà hát. Bởi vậy, mỗi vở diễn nếu không có được tài trợ để đi diễn miễn phí như trường hợp của "Stereoman", thì cũng chỉ được trình diễn vài buổi tại nhà hát và khán giả chủ yếu là khách mời, là "người trong nhà" xem với nhau mà thôi. Ngay cả những vở có chất lượng, được báo chí ưu ái như  "100 phút cuối cùng của Hàn Mặc Tử", "Biến vĩ của tình yêu", "Hamlét" thì vẫn có số phận rất... hẩm hiu.

Còn nhớ khi Nhà hát Tuổi trẻ chuẩn bị ra mắt vở "100 phút cuối cùng của Hàn Mặc Tử" - một vở kịch thơ kết hợp với kịch hình thể, chính đạo diễn Lê Hùng đã thẳng thắn nói: "Người Việt Nam không thích hình thể, số phận của múa balê và kịch câm đã chứng minh điều ấy. Song người nước ngoài thì họ thích và tôi dựng vở này nhắm tới đối tượng chính là người nước ngoài đang sống tại Việt Nam ".

Quả đúng như tiên đoán của đạo diễn Lê Hùng, tại một số đêm diễn "100 phút cuối cùng của Hàn Mặc Tử", nhiều khán giả Việt Nam đã đứng dậy ra về. Người viết bài này ngồi lại đến cuối đêm diễn cùng với một người bạn của mình nhưng trên đường về người bạn ấy cũng thổ lộ rằng, vở diễn khiến anh cảm thấy "rất nặng nề, rất... đau đầu". Có lẽ, đây cũng chính là nguyên nhân khiến "100 phút cuối cùng của Hàn Mặc Tử" - vở diễn được dàn dựng công phu, được các nhà chuyên môn đánh giá cao về tính thể nghiệm (vở diễn được trao giải B - Giải thưởng Hội Nghệ sĩ Sân khấu 2006), nhưng vẫn ít người xem.

Cách đây ít lâu, vở bi kịch kinh điển "Hamlét" của đại văn hào Shakespeare ra mắt khán giả dưới hình thức kịch hình thể với nhiều sáng tạo mang tính bứt phá của đạo diễn, NSND Lan Hương. Song, khán giả Việt Nam vẫn quen với cách tiếp nhận truyền thống nên họ dường như còn lạ lẫm, e ngại trước một vở diễn hình thể trừu tượng khi ngôn ngữ nói bị giảm thiểu xuống mức tối đa.

Là nghệ sĩ tâm huyết với loại hình này, NSND Lan Hương đã phải rất vất vả để xây dựng, chèo chống cho một Đoàn kịch hình thể với đội ngũ trên 30 nghệ sĩ như hôm nay.

Trước "100 phút cuối cùng của Hàn Mặc Tử", Nhà hát Tuổi trẻ đã xây dựng một số vở như "Giấc mơ hạnh phúc", "Tiếng vọng hành tinh", "Nhật nguyệt thực", "Con bệnh bí hiểm" nhưng những vở diễn này chưa thực sự tạo nên dấu ấn đối với khán giả.

Nhưng gần đây, một số vở diễn liên tục được dàn dựng như "Biến vĩ của tình yêu", "Hamlét", "Khúc ngẫu hứng từ chuyện cô bé bán diêm" và "Stereoman", kịch hình thể đã có hiệu ứng tốt hơn đối với khán giả. Đoàn kịch hình thể hiện đang sở hữu một dàn diễn viên trẻ đẹp với những cái tên như Hoàng Tùng, Hoài Nam, Như Lai, Công Dũng..., nhưng để "làm nóng" sân khấu, khiến khán giả bỏ tiền ra mua vé xem  kịch hình thể không phải là công việc một sớm một chiều.

Nguyệt Hà

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.