Khảo cổ để phục dựng, bảo tồn di tích Cố đô Huế

Trước thực trạng xuống cấp hư hại của nhiều công trình thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế, Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) Cố đô Huế đã điều tra, thám sát khảo cổ học để phục dựng, bảo tồn lại các di tích đúng nguyên trạng...

Được công nhận là Di sản văn hóa thế giới từ năm 1993, nhưng qua thời gian tồn tại hàng trăm năm, đến nay nhiều công trình di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế đã và đang trong tình trạng hư hại, xuống cấp. Trước thực trạng này, Trung tâm Bảo tồn di tích (BTDT) Cố đô Huế đã điều tra, thám sát khảo cổ học để phục dựng, bảo tồn lại các di tích đúng nguyên trạng...

Theo các nhà nghiên cứu lịch sử - văn hóa Huế, giá trị di sản văn hóa Cố đô Huế không chỉ ở hệ thống đền đài, cung điện, thành quách, lăng tẩm, mà còn có một phần di sản đang ẩn mình dưới các tầng đất. Đây là những vết tích của một thời vàng son và là nguyên mẫu của triều Nguyễn trong quá khứ, được xem là những cứ liệu khoa học hết sức chuẩn xác. Chính vì thế mà ngay sau khi được công nhận là Di sản văn hóa thế giới, công tác bảo tồn di tích tại Quần thể di tích Cố đô Huế được thực hiện rốt ráo nhằm “cứu” các di tích tránh bị hư hại, đổ nát. 

Tuy nhiên, theo ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm BTDT Cố đô Huế, do ảnh hưởng của chiến tranh, biến đổi khí hậu nên các công trình di tích bị hủy hoại ở nhiều mức độ. Trong khi đó, nguồn tư liệu chính sử được triều Nguyễn biên soạn cũng bị hủy hoại, thất tán đã khiến công tác trùng tu di tích gặp muôn vàn khó khăn. Trước tình hình này, để thực hiện công tác bảo tồn các di tích đúng nguyên bản, từ năm 1999, Trung tâm BTDT Cố đô Huế đã bắt tay thực hiện công tác khảo cổ học như điều tra, thám sát, khai quật kết hợp với nghiên cứu khoa học dựa trên tư liệu hình ảnh có sẵn. 

“Đến nay, tức hơn 15 năm kể từ ngày thực hiện công tác khảo cổ học, Trung tâm đã thám sát, khai quật khảo cổ 25 di tích quan trọng trong Quần thể di tích Cố đô Huế và đưa lên khỏi mặt đất những vết tích nguyên gốc của các di tích này. Qua đó, chúng tôi phát hiện những vết tích mới về kết cấu nền móng, chủng loại vật liệu xây dựng, chi tiết trang trí để làm cơ sở khoa học phục hồi di tích”, ông Hải cho biết.

Di tích miếu Long Thuyền thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế được các nhà khoa học thám sát, khai quật khảo cổ.
Di tích miếu Long Thuyền thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế được các nhà khoa học thám sát, khai quật khảo cổ.

Chỉ tính từ năm 1999 đến 2002, Trung tâm BTDT Cố đô Huế đã phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tiến hành khai quật khảo cổ học 7 cụm di tích quan trọng là cung Diên Thọ, nhà hát Duyệt Thị Đường, cung Trường Sanh, Bắc Khuyết Đài, hệ thống trường lang Tử Cấm Thành, cung An Định, lăng Gia Long... Tiếp đến, từ năm 2003 đến 2008, các di tích như lăng Minh Mạng, đàn Xã Tắc, lăng Tự Đức, điện Cần Chánh, Tam Tòa, Tây Khuyết Đài, miếu Long Thuyền... cũng được khai quật khảo cổ. 

Đặc biệt, sau quá trình thám sát, khai quật khảo cổ học và thực hiện trùng tu các hạng mục đúng nguyên trạng, vào cuối tháng 3-2015, di tích Duyệt Thị Đường, nhà hát được xây dựng vào năm 1826 dưới triều vua Minh Mạng để vua chúa, những người trong hoàng tộc thưởng thức nghệ thuật, đã được mở cửa trở lại và là nơi biểu diễn nhã nhạc, múa, tuồng cung đình phục vụ du khách. 

“Trên thực tế, nhiều công trình di tích ở Khu di sản Huế đã hỏng hoàn toàn nhưng tư liệu để lại rất ít, chưa đủ chứng cứ và cơ sở để phục hồi, tu bổ. Tuy nhiên, nhờ công tác thám sát, khai quật khảo cổ đã cung cấp cho đơn vị những thông tin, tư liệu chuẩn xác, qua đó giúp công tác trùng tu, phục dựng các di tích tại khu di sản Huế xác thực, đúng với nguyên trạng ban đầu”, ông Hải chia sẻ.

Được biết, ngoài Trung tâm BTDT Cố đô Huế, thời gian qua, hoạt động khảo cổ học tại Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội; tại danh thắng Tràng An (Ninh Bình); công tác khai quật Hào Thành (thành Nhà Hồ, tỉnh Thanh Hóa) và di sản Hội An (Quảng Nam)... cũng đã đem lại những kết quả thiết thực, góp phần vào quá trình trùng tu, bảo tồn các di tích văn hóa-lịch sử quan trọng. 

Từ ngày 17 đến 19/9, tại hội nghị “Thông báo khảo cổ học toàn quốc lần thứ 50-2015” được tổ chức ở TP Huế, những kết quả về khảo cổ học tại các di tích trên đã được các nhà khảo cổ học, chuyên gia nghiên cứu công bố.

PGS.TS. Bùi Văn Liêm, Phó Viện trưởng Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam nhận định: “Chính nhờ quá trình khai quật các di tích trên địa bàn cả nước trong những năm gần đây đã cung cấp rất nhiều tư liệu mới phục vụ cho công tác nghiên cứu và xây dựng hồ sơ di sản. Những đóng góp này của các nhà khảo cổ học sẽ giúp các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương thực hiện bảo vệ cấp thiết di sản văn hóa dân tộc theo đúng Công ước quốc tế và quy chế ngành khảo cổ”.

Anh Khoa

Các tin khác

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trước những tác động mạnh mẽ của không gian mạng đối với đời sống tư tưởng, văn hóa và nhận thức xã hội, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, thù địch mà còn phải chủ động lan tỏa các giá trị tích cực, nhân văn và cách mạng bằng những phương thức phù hợp với thời đại số.

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Kỳ 2: Thách thức trên không gian mạng

Trước những thách thức của không gian mạng hiện nay, việc xây dựng và lan tỏa các giá trị văn hóa, văn học mang tính nhân văn, chân thực trở thành yêu cầu cấp thiết trên mặt trận tư tưởng. Văn học về lực lượng CAND không chỉ phản ánh chân thực cuộc đấu tranh bảo vệ ANTT mà còn góp phần khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ.

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

GS.TS Vũ Minh Giang: “V-Film làm phim về thời Trần là một lựa chọn rất tinh tế và có tầm nhìn”

Là người đảm nhiệm vai trò cố vấn lịch sử cho series phim về triều Trần của V-Film (thuộc Tập đoàn Vingroup), GS.TS Vũ Minh Giang cho rằng, thời Trần là giai đoạn hội tụ những giá trị tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Ông kỳ vọng, dự án sẽ góp phần lan tỏa tình yêu lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và tạo thêm những sản phẩm có giá trị cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỳ 1: Văn học về lực lượng CAND - bộ phận quan trọng trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, không gian mạng là nơi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng và tác động trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, hành vi của con người, đặc biệt là thế hệ trẻ. Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vì thế không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, lý luận hay báo chí truyền thống mà đã mở rộng sang mặt trận văn hóa, văn học nghệ thuật.

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Phạt 55 triệu đồng đơn vị tổ chức cuộc thi hoa khôi không phép

Ngày 27/5, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một đơn vị về hành vi tổ chức cuộc thi "Hoa khôi Di sản quốc gia 2026” khi chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền văn bản chấp thuận.

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

Khi hàng triệu câu chuyện đẹp cùng kể về một Việt Nam hạnh phúc

“Chúng ta luôn khẳng định rằng sức mạnh lớn nhất là sức mạnh của nhân dân, sức sáng tạo lớn nhất cũng là sức sáng tạo của nhân dân. Khi hàng triệu câu chuyện tích cực được chia sẻ và lan tỏa đồng thời, chúng ta không chỉ quảng bá hình ảnh đất nước, mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, tăng cường đồng thuận, nâng cao uy tín quốc gia và chủ động đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc về Việt Nam trên môi trường quốc tế”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thuỷ nhấn mạnh trong buổi phát động giải thưởng “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam 2026".

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.