Hỗ trợ ngư dân giải bản tàu cá “3 không” để chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

Hỗ trợ tối đa 60 triệu đồng/tàu cá giải bản

TP Huế là một trong số các tỉnh thành ven biển ở khu vực miền Trung có số lượng tàu cá tham gia khai thác, đánh bắt hải sản ở vùng biển xa và gần bờ rất lớn. Sau thời gian dài đưa vào hoạt động, hiện có nhiều tàu cá của bà con ngư dân tại Huế đã xuống cấp, hết hạn đăng kiểm, thiếu các thủ tục giấy tờ nên được liệt kê vào danh sách tàu cá “3 không”.

Thời gian qua, chính quyền các địa phương, lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng đóng tại địa bàn các xã ven biển đã tích cực kiểm tra, rà soát, xử lý nghiêm các trường hợp tàu cá “3 không” cố tình vi phạm hoạt động khai thác hải sản. Và để chấm dứt tình trạng tàu cá “3 không” vi phạm nhằm góp phần gỡ thẻ vàng IUU, TP Huế đã thực hiện nhiều kế hoạch, giải pháp, trong đó có việc hỗ trợ ngư dân giải bản tàu cá “3 không”, chuyển đổi sinh kế.

Theo ghi nhận của PV Báo CAND, phường Thuận An hiện có số lượng tàu cá khai thác xa bờ và gần bờ lớn nhất của TP Huế với hàng trăm chiếc. Trong số đó, có nhiều tàu cá đánh bắt gần bờ hiện đã cũ, công suất máy nhỏ, không được nâng cấp và không được đăng kiểm nên phải nằm bờ. Đối với những tàu cá “3 không” này, TP Huế có chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản theo quy định tại Nghị quyết số 41/2025/NQ-HĐND của HĐND TP Huế.

Cụ thể, TP Huế sẽ hỗ trợ giải bản đối với tàu cá không đủ điều kiện cấp giấy đăng ký, không đủ điều kiện cấp giấy phép khai thác thủy sản theo quy định của pháp luật và những tàu cá này không có tranh chấp về quyền sở hữu, không thế chấp tại các tổ chức tín dụng, không thuộc kê biên thi hành án.

Theo đó, đối với thân vỏ tàu cá, TP Huế hỗ trợ 19,07 triệu đồng/tấn, tối đa không quá 60 triệu đồng/tàu cá; đối với máy đăng kiểm được sẽ hỗ trợ 845.000 đồng/CV và tối đa không quá 60 triệu đồng/tàu cá; đối với máy không đăng kiểm được hỗ trợ 591.500 đồng/CV và tối đa không quá 40 triệu đồng/tàu cá. Ngoài ra, TP Huế sẽ hỗ trợ một lần với số tiền 1,8 triệu đồng/người cho các thành viên của hộ chủ tàu cá giải bản không nằm trong độ tuổi lao động để ổn định đời sống và hỗ trợ chi phí phá dỡ 10 triệu đồng/tàu cá.

Chuyển đổi sinh kế  theo hướng bền vững

Song song với chính sách giải bản tàu cá “3 không”, TP Huế còn chú trọng hỗ trợ chuyển đổi nghề cho ngư dân. Những người tham gia chuyển đổi nghề phải có hộ khẩu thường trú tại Huế, được xác nhận đã làm việc trên tàu cá giải bản và cam kết không tiếp tục tham gia hoạt động khai thác thủy sản sau khi giải bản tàu. Chủ tàu và thuyền viên còn được hỗ trợ chi phí học nghề tối đa 6 tháng, được hỗ trợ 100% học phí và tài liệu học tập, với mức tối đa 2,3 triệu đồng mỗi tháng.

Ngư dân Nguyễn Văn Chiến (ở phường Thuận An, TP Huế) cho biết: “Gia đình tôi có một chiếc tàu cá cũ được đóng từ nhiều năm trước để khai thác hải sản vùng biển gần bờ nhưng nay bị xuống cấp, hư hỏng. Do không có kinh phí sửa chữa, nâng cấp, cải hoán máy móc nên tàu không được đăng kiểm và hiện thuộc diện “3 không”, phải dừng hoạt động khai thác. Hiện TP Huế đã có chính sách hỗ trợ ngư dân giải bản tàu cá “3 không” và hỗ trợ chuyển đổi nghề mưu sinh thì tôi và các ngư dân ở địa phương có tàu “3 không” không còn lo lắng nữa”.

Lãnh đạo UBND phường Thuận An cũng cho biết, TP Huế có chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá “3 không” là rất phù hợp, hướng đến phát triển nghề cá bền vững, giảm tác động đến môi trường và nguồn lợi thủy sản. Và nguyện vọng của bà con ngư dân ở địa phương là các lớp đào tạo nghề phải phù hợp, dễ áp dụng, có phương án tạo công ăn việc làm cụ thể để giúp người lao động lớn tuổi tìm được việc làm ổn định.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, hiện địa bàn TP Huế có 103 tàu cá không đủ điều kiện tham gia đánh bắt theo quy định, gồm 59 tàu cá “3 không” và 44 tàu cá không đủ điều kiện đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác. Những phương tiện này hoạt động tự phát, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro, gây khó khăn cho quá trình triển khai giải pháp ngăn chặn và xử lý các hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của thành phố. Do đây là phương tiện mưu sinh của gần 300 ngư dân nên việc giải bản tàu cá cần có lộ trình và chính sách hỗ trợ phù hợp để bảo đảm sinh kế cho người dân.

Ông Trần Quang Nhất, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản TP Huế cho biết thêm, thời gian qua, các cơ quan, đơn vị, chính quyền các xã ven biển đã tích cực phối hợp với lực lượng Công an xã và Bộ đội Biên phòng để tăng cường kiểm tra, tuyên truyền các quy định pháp luật về khai thác thủy hải sản hợp pháp đến với bà con ngư dân, chủ tàu cá đánh bắt xa bờ. Nhờ thế mà tình trạng vi phạm trong quá trình khai thác ở vùng biển xa giảm đáng kể, ngư dân nghiêm túc tuân thủ quy định, không vi phạm đánh cá ở vùng biển nước ngoài để cùng với cả nước chung sức gỡ bỏ thẻ vàng IUU.

“Ngoài các hoạt động kể trên, hiện TP Huế đang triển khai hỗ trợ bà con ngư dân giải bản tàu cá “3 không” và giúp đỡ ngư dân chuyển đổi nghề nghiệp với tổng ngân sách dự kiến khoảng 16 tỷ đồng. Trong đó có 6,8 tỷ đồng hỗ trợ đào tạo nghề cho ngư dân, thuyền viên; mỗi năm sẽ có khoảng 20 đến 30 tàu cá và 50 đến 70 thuyền viên được hỗ trợ, với tổng kinh phí khoảng 3,2 tỷ đồng/năm. Qua đó thể hiện quyết tâm của TP Huế trong việc đồng hành cùng ngư dân, từng bước chuyển đổi sinh kế theo hướng bền vững, phù hợp với yêu cầu bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới”, ông Trần Quang Nhất cho hay.