Thông quan nhanh, kiểm soát đúng trọng tâm
Theo Hải quan ga đường sắt quốc tế Yên Viên, Chi cục Hải quan khu vực I, hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn những năm gần đây duy trì đà tăng trưởng. Nếu năm 2022, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 236 triệu USD thì đến năm 2025 đã tăng lên 486,6 triệu USD, gần gấp đôi. Hiện có khoảng 250 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn, trong đó có 116 doanh nghiệp mới.
Đến hết ngày 8/9/2026, số thu ngân sách của đơn vị đạt 363,9 tỷ đồng, bằng 72,78% chỉ tiêu được giao 500 tỷ đồng, đạt 59,66% chỉ tiêu phấn đấu 610 tỷ đồng và bằng 104,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan ga đường sắt quốc tế Yên Viên. Ảnh: Hải quan ga ĐSQT Yên Viên.
Trung bình mỗi ngày, Hải quan ga đường sắt quốc tế Yên Viên giải quyết thủ tục cho khoảng 15-20 tờ khai, tương đương 20-30 container. Hàng hóa qua địa bàn khá đa dạng, từ linh kiện chế tạo động cơ, thiết bị điện gia dụng, hạt nhựa, hóa chất, ván gỗ MDF, giấy, vải... nhập khẩu đến động cơ xăng, tổ máy phát điện, thực phẩm, giày thể thao xuất khẩu.
Khối lượng hàng hóa ngày càng lớn khiến yêu cầu đặt ra với cơ quan Hải quan không chỉ là giải quyết thủ tục nhanh, mà còn phải kiểm soát đúng những khâu, mặt hàng và doanh nghiệp tiềm ẩn nguy cơ.
Phó Đội trưởng Hải quan ga đường sắt quốc tế Yên Viên Lê Thành Trung cho biết, đơn vị xác định rõ mục tiêu vừa tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật, vừa tăng cường kiểm soát, kịp thời nhận diện và xử lý rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Để thực hiện mục tiêu này, đơn vị thường xuyên theo dõi tình hình xuất nhập khẩu, kế hoạch vận chuyển, xếp dỡ hàng hóa của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường sắt. Trên cơ sở đó, cán bộ Hải quan chủ động bố trí nhân lực, thời gian và phương án xử lý phù hợp, hạn chế phát sinh ùn tắc tại khu vực ga.
Hoạt động xuất nhập khẩu qua ga đường sắt quốc tế Yên Viên. Ảnh: Hải quan ga ĐSQT Yên Viên.
Cùng với công tác nghiệp vụ, việc trao đổi thông tin với doanh nghiệp, đại lý hải quan, đơn vị vận tải đường sắt và các bên liên quan được duy trì thường xuyên. Qua đó, Hải quan ga Yên Viên kịp thời nắm bắt tình hình thực tế, giải đáp vướng mắc và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định.
Đặc biệt, khi chính sách, quy định hoặc hệ thống khai báo hải quan điện tử có thay đổi, đơn vị chủ động thông tin, giải thích và hướng dẫn để doanh nghiệp thực hiện đúng ngay từ đầu. Công tác tuyên truyền, hỗ trợ được thực hiện thông qua các hội nghị đối thoại, tiếp xúc trực tiếp và hướng dẫn theo từng trường hợp cụ thể.
Cách làm này cũng góp phần nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp. Thay vì kiểm tra dàn trải, cơ quan Hải quan dựa trên thông tin, mức độ tuân thủ và dấu hiệu rủi ro để lựa chọn biện pháp quản lý phù hợp.
Với doanh nghiệp có mức độ tuân thủ tốt, việc thực hiện thủ tục được tạo thuận lợi, qua đó góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi. Ngược lại, những doanh nghiệp, lô hàng có dấu hiệu rủi ro sẽ được tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm tra sau thông quan theo quy định.
Cùng với đó, Hải quan ga Yên Viên phối hợp với các đơn vị chức năng trong công tác quản lý rủi ro, đấu tranh phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại. Mục tiêu là vừa tạo môi trường xuất nhập khẩu thuận lợi, minh bạch, vừa bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.
Tháo điểm nghẽn hạ tầng, nâng năng lực khai thác
Cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, sự gia tăng về lưu lượng hàng hóa cũng đặt ra yêu cầu đầu tư, hoàn thiện hạ tầng kết nối và năng lực khai thác tại ga Yên Viên.
Công chức Hải quan kiểm tra trực tiếp hàng hoá.
Trong năm 2026, hoạt động của các doanh nghiệp chuyển phát nhanh như Viettel Logistics và BFY dần ổn định, dự kiến lượng hàng hóa qua địa bàn tiếp tục tăng. Cùng với đó, hoạt động xuất nhập khẩu qua thương mại điện tử phát triển đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại, đồng thời bảo đảm thuận lợi cho doanh nghiệp và thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách.
Một trong những vấn đề được Hải quan ga Yên Viên kiến nghị là sớm hoàn thiện hệ thống giao thông đường bộ kết nối với khu vực ga, tạo điều kiện cho phương tiện vận tải hàng hóa trọng tải lớn lưu thông thuận lợi.
Hiện nay, một số phương tiện phải di chuyển theo hướng vòng lên phường Từ Sơn, TP Bắc Ninh hoặc qua Quốc lộ 3 để vào khu vực ga giao, nhận hàng. Việc phải đi theo các tuyến vòng làm phát sinh thêm thời gian và chi phí vận chuyển, ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả khai thác.
Bên cạnh hạ tầng giao thông, đơn vị cũng kiến nghị nâng cao năng lực khai thác, vận tải hàng hóa của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải, kho bãi; tiếp tục cải cách, rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục kiểm dịch động vật, thực vật, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa.
Đây là những khâu có liên quan trực tiếp đến thời gian thông quan. Khi các thủ tục được phối hợp, xử lý đồng bộ, doanh nghiệp không chỉ giảm thời gian chờ đợi mà còn tiết giảm chi phí trong quá trình đưa hàng vào, ra khỏi ga.
Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan khu vực I. Ảnh: Chi cục HQKV I
Đối với định hướng triển khai nhà ga hàng hóa quốc tế Yên Viên, Hải quan ga Yên Viên đề nghị ngay từ khâu thiết kế, đầu tư cần tính toán đầy đủ các điều kiện phục vụ công tác quản lý nhà nước về hải quan.
Trong đó, cần bố trí khu vực làm việc riêng cho cơ quan Hải quan, phòng giám sát, phòng trực; đồng thời trang bị phương tiện tuần tra, kiểm soát và các thiết bị nghiệp vụ cần thiết như máy soi hành lý, hàng hóa.
Việc tính toán hạ tầng phục vụ quản lý Hải quan ngay từ đầu sẽ giúp tránh tình trạng khi nhà ga đi vào khai thác mới phải bổ sung, điều chỉnh, qua đó bảo đảm yêu cầu quản lý nhưng không tạo thêm điểm nghẽn trong quá trình vận hành.
Với lưu lượng hàng hóa ngày càng tăng, ga đường sắt quốc tế Yên Viên đang có vai trò ngày càng rõ trong hoạt động xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh đó, tạo thuận lợi thương mại và kiểm soát rủi ro không phải hai mục tiêu tách rời. Quản lý tốt rủi ro giúp nguồn lực kiểm tra được tập trung vào những nơi cần thiết, còn doanh nghiệp tuân thủ được hưởng lợi từ thủ tục nhanh, minh bạch và ổn định.
Đồng thời, khi hạ tầng giao thông, kho bãi và các khâu kiểm tra chuyên ngành được kết nối đồng bộ, năng lực khai thác của ga sẽ được nâng lên, tạo thêm dư địa cho hoạt động xuất nhập khẩu qua đường sắt phát triển trong thời gian tới.
Hải quan khu vực I tăng thu 130,5 tỷ đồng qua kiểm tra sau thông quan
Tháng 8/2026, Chi cục Hải quan khu vực I (quản lý địa bàn TP. Hà Nội và tỉnh Phú Thọ) thu ngân sách 14,5 tỷ đồng qua công tác kiểm tra sau thông quan, nâng tổng số thu ngân sách qua công tác này lên 130,5 tỷ đồng.
Trong đó, Đội Phúc tập và Kiểm tra sau thông quan thu ngân sách đạt 126,2 tỷ đồng; các đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu thu 4,3 tỷ đồng.
Theo Chi cục Hải quan khu vực I, đến nay, Chi cục đã hoàn thành kiểm tra sau thông quan 27 cuộc tại trụ sở doanh nghiệp và 26 cuộc tại trụ sở cơ quan Hải quan đối với các quyết định ban hành trong năm 2026.
Đối với các quyết định ban hành năm 2025, Chi cục đã thực hiện 10 cuộc kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp và 3 cuộc kiểm tra tại trụ sở cơ quan Hải quan.
Thời gian qua, Chi cục Hải quan khu vực I thường xuyên duy trì công tác thu thập, phân tích thông tin phục vụ kiểm tra sau thông quan; tổ chức kiểm tra theo kế hoạch và các quyết định đã ban hành, bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao.
Bên cạnh đó, Chi cục phối hợp, hướng dẫn các đơn vị hải quan trong việc thực hiện quy định, thủ tục liên quan đến công tác tiêu hủy nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm, thành phẩm, máy móc, thiết bị, phế liệu, phế phẩm đối với các loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu và chế xuất.
