Hà Nội sẽ khai thác tối đa "tài nguyên không gian" theo chiều thẳng đứng

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã chia sẻ với báo chí về Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm và Quy hoạch trục cảnh quan sông Hồng. Theo người đứng đầu UBND TP Hà Nội, quy hoạch được xác định là một trong những đột phá trong chiến lược phát triển Thủ đô Hà Nội.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, Quy hoạch trục cảnh quan sông Hồng không chỉ  là một dự án hạ tầng, mà là cuộc cách mạng không gian, chuyển dịch từ tư duy “đô thị quay lưng vào sông" sang "đô thị hướng sông", đưa sông Hồng trở thành trục cảnh quan trung tâm và là một trong các cực phát triển của Thủ đô.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Hà Nội sẽ triển khai theo 5 nguyên tắc chính sau: Bảo đảm an toàn thoát lũ: Đây là nguyên tắc cốt lõi để đảm bảo phát triển đô thị bền vững. Hà Nội triển khai quy hoạch dựa trên phương án không thu hẹp không gian thoát lũ và không xây dựng đê bối mới. Điểm đột phá là việc tổ chức không gian theo phân lớp cao độ nền trên 11,5m cho phép xây dựng thông thường; từ 9,5m - 11,5m bố trí các công trình thích ứng, chấp nhận ngập một số ngày mưa lũ; dưới 7,5m chỉ dành cho công viên ngập nước và đường dạo.

Trục di sản và bảo tồn giá trị văn hóa - lịch sử: Sông Hồng là mạch nguồn văn hóa Thăng Long. Thành phố sẽ rà soát, bảo tồn các làng cổ lâu đời như Bát Tràng, giữ lại các không gian cây xanh để duy trì các nghề trồng đào, trồng quất và hệ thống di tích, lễ hội ven sông. Trục cảnh quan sông Hồng sẽ trở thành "trục di sản" kết nối các không gian văn hóa sáng tạo, bảo tàng và công viên chuyên đề, tạo nên bản sắc riêng biệt của Hà Nội.

Khai thác hiệu quả quỹ đất và tái thiết đô thị nhân văn: Với quy mô nghiên cứu lên tới 11.000 ha, thành phố sẽ thực hiện tái cấu trúc mạnh mẽ các khu dân cư hiện hữu, không phát triển nhà ở mật độ cao tại bãi sông, mà ưu tiên dành quỹ đất cho công viên cây xanh, quảng trường và các tiện ích cộng đồng. Mô hình "đô thị tái định cư tiêu chuẩn" sẽ được triển khai ngay tại chỗ hoặc tại các quỹ đất đối ứng để đảm bảo người dân di dời có điều kiện sống tốt hơn, hiện đại và thông minh hơn.

Đột phá hạ tầng kết nối đa phương thức: Để xóa bỏ sự ngăn cách hai bên bờ sông, Hà Nội sẽ đầu tư xây dựng hệ thống 16 cầu qua sông Hồng. Đặc biệt, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng dài khoảng 80-92km sẽ là xương sống giao thông gắn với tuyến đường sắt đô thị dài 84km chạy dọc hai bờ. Các tuyến vận tải thủy và bến thuyền du lịch cũng sẽ được phát triển để tối đa hóa khả năng tiếp cận mặt nước cho người dân và du khách.

Tạo động lực tăng trưởng mới qua các siêu dự án: TP đang khẩn trương triển khai Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, xác định các nhà đầu tư chiến lược phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng đô thị, các tổ hợp tài chính, dịch vụ, du lịch và các công trình kiến trúc biểu tượng như Bảo tàng Sông Hồng, hay các tòa tháp cao tầng tại các vị trí chiến lược nhằm tạo động lực để phát triển và là dự án kiểu mẫu trong tái cấu trúc đô thị của TP.

Với sự hỗ trợ từ các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, Hà Nội quyết tâm biến quy hoạch sông Hồng thành một "kỳ tích", tạo ra không gian phát triển mới bứt phá, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số và đưa Thủ đô vững bước trong kỷ nguyên mới.

Người đứng đầu chính quyền TP Hà Nội cũng nhấn mạnh, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm là quy hoạch tích hợp giữa phát triển kinh tế - xã hội, không gian và kế hoạch thực hiện với mục tiêu phát triển bền vững với tầm nhìn dài hạn. Khát vọng của chúng ta là kiến tạo một Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Về tư duy và các đột phá cốt lõi, Hà Nội xác định lấy con người làm trung tâm, lấy chất lượng sống và chỉ số hạnh phúc làm thước đo cao nhất cho mọi quyết sách quy hoạch. Trong đó, tư duy mới của Hà Nội là không "hút" nguồn lực của các địa phương khác, mà đóng vai trò là "bộ não" dẫn dắt, lan tỏa và điều phối phát triển cho cả Vùng Thủ đô và Vùng Đồng bằng sông Hồng.

Hà Nội sẽ tập trung vào các chức năng cao cấp như quản trị, tài chính, nghiên cứu phát triển (R&D) và thiết kế công nghệ lõi, trong khi các tỉnh lân cận đóng vai trò là "công xưởng" sản xuất và hỗ trợ logistics. Hà Nội cũng quy hoạch các vùng đệm rộng lớn tiếp giáp các tỉnh để bảo tồn môi trường và dự trữ không gian cho thế hệ mai sau.

TP sẽ kiến tạo mô hình "đô thị đa cực - đa trung tâm", bao gồm 9 cực tăng trưởng động lực, 9 trung tâm lớn và 9 trục phát triển không gian. Cấu trúc này giúp phân bổ lại dân cư và tạo ra các cực kinh tế tự chủ, hiện đại tại khắp các cửa ngõ Thủ đô.

Cùng với đó, hiện phương châm "Hạ tầng đi trước dẫn dắt đô thị". Trọng tâm là mạng lưới 15 tuyến đường sắt đô thị, kèm với đó là mô hình TOD - phát triển đô thị nén xung quanh các nhà ga Metro. Đây là giải pháp "định giá lại" đất đai, giảm sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và tạo ra lối sống xanh, hiện đại cho người dân.

Để giải bài toán quỹ đất hạn hẹp, Hà Nội sẽ khai thác tối đa "tài nguyên không gian" theo chiều thẳng đứng. TP sẽ tạo đột phá về Tái cấu trúc đô thị. Đây là cuộc cách mạng về nhà ở và di sản. Hà Nội thực hiện lộ trình giãn dân ra khỏi nội đô để giảm tải áp lực cho lõi di sản. Các trụ sở bộ, ngành, đại học, bệnh viện cũng sẽ chuyển ra các đô thị vệ tinh để nhường quỹ đất trung tâm cho không gian công cộng và các trung tâm tài chính cao cấp. Tuy nhiên, việc di dời phải mang tính nhân văn, người dân sẽ được tái định cư tại các khu đô thị hiện đại với tiêu chuẩn sống, hạ tầng và sinh kế tốt hơn nơi ở cũ.

Để quy hoạch sớm chuyển hóa thành động lực thực chất, Hà Nội thực hiện lộ trình "Làm ngay - Làm nhanh - Làm hiệu quả". Trong đó, giai đoạn 2026-2030, TP tập trung triển khai các dự án biểu tượng như Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, Thành phố thông minh phía Bắc và Khu đô thị Olympic phía Nam..., từng bước triển khai tái cấu trúc đô thị khu vực nội đô với mục tiêu giải quyết toàn diện các điểm nghẽn của thành phố.

Đồng thời, huy động nguồn lực đa phương thức, khuyến khích tư nhân đầu tư vào hạ tầng văn hóa, giáo dục và y tế. Hà Nội cũng áp dụng các cơ chế tài chính đột phá tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc để thu hút các tập đoàn toàn cầu, biến nơi đây thành "cực tăng trưởng trí tuệ" của cả nước.

Với tinh thần "đã nói là làm, đã làm là phải xong và hiệu quả", Chủ tịch UBND TP Hà Nội tin tưởng rằng, các định hướng dài hạn của quy hoạch sẽ sớm hiện hữu trên từng công trình, từng tuyến phố, mang lại sự chuyển biến rõ nét và cuộc sống hạnh phúc hơn cho mỗi người dân Thủ đô.