Gỡ vướng cho thị trường xe cũ

Nhất là khi người dân đã nắm rõ được quy định mới, không phải mất thời gian, công sức đi tìm chủ cũ để làm thủ tục thu hồi biển số cũ, mà thay vào đó, chủ mới của phương tiện sẽ là người kí giấy tờ làm thủ tục thu hồi biển số. Cách giải quyết linh hoạt nhưng đúng quy định của lực lượng chức năng giúp thị trường xe cũ dần thoát cảnh ế ẩm.

Người mua, người bán đều lo

Cách đây hơn 1 tháng, chợ xe cũ phố Chùa Hà, Cầu Giấy, Hà Nội lúc nào cũng trong tình trạng vắng vẻ, đìu hiu. Nhiều chủ cửa hàng than phiền vì quy định mới cấp biển số định danh khiến người dân ngại tìm mua xe cũ. Trước kia các của hàng kinh doanh xe cũ sẽ sẵn sàng hỗ trợ người mua làm thủ tục sang tên chuyển chủ nhưng từ khi có Thông tư 24, hầu như không ai dám nhận làm việc này. Theo quy định mới về cấp, thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới thì những xe đã đăng ký biển 5 chữ số sẽ được định danh theo chủ phương tiện. Như vậy khi bán xe, chủ xe phải làm thủ tục thu hồi đăng ký và biển số, sau đó người mua mới có thể làm thủ tục để đăng ký cấp biển số mới. Tuy nhiên theo các chủ cửa hàng kinh doanh xe cũ, với biển 5 chữ số đã được cấp từ hơn 10 năm nay nên có nhiều lý do để khó tìm được chủ cũ. Bởi thế, khách hàng không dám xuống tiền mua, còn người bán không dám cam kết “bao phí dịch vụ sang tên đổi chủ”.

Theo anh Lương Toàn, chủ một cửa hàng kinh doanh xe cũ, quy định yêu cầu chủ cũ phải tới cơ quan công an để làm thủ tục thu hồi biển số, đăng ký xe. Trong khi đó, nhiều người chuyển công tác, đi nước ngoài hay đã mất. Điều này khiến nhiều xe trong cửa hàng mất tính thanh khoản. Ngoài ra, chi phí của cửa hàng, người mua xe máy cũ khi thực hiện việc sang tên đổi chủ đều tăng cao. Bởi ngoài số tiền nộp theo quy định, đa số các xe phải nộp khoản phí phạt vì chậm sang tên đổi chủ sau 30 ngày so với hợp đồng mua bán. Người bán phải giảm giá xe, trong khi giá nhập tương đối cao, còn người mua cũng phải chịu một khoản phí nộp phạt.

“Trước đây, mỗi tháng cửa hàng chúng tôi bán được 10-15 chiếc. Nhưng từ khi có quy định mới, vắng khách hẳn. Tháng nhiều lắm bán được 1-2 chiếc, chủ yếu là xe rẻ tiền, khách hàng vì mưu sinh nên không quan tâm đến biển số định danh, miễn giá rẻ là được. Những khách hàng có điều kiện kinh tế dư dả chuyển hướng sang mua xe máy mới, thay vì mua xe lướt. Khi mua xe mới, thủ tục đăng ký, ra biển dễ dàng hơn, không phức tạp như xe cũ. Bản thân chúng tôi cũng không biết tư vấn cho khách thế nào vì cũng không nắm được quy định, thậm chí có cửa hàng còn lách luật, khuyên khách chọn xe hàng rẻ dưới 5 triệu về dùng không cần sang tên đổi chủ. Sau thời gian nghe ngóng, bản thân chúng tôi cũng phải tìm hiểu, hỏi cơ quan chức năng thì được biết là với những xe không tìm được chủ cũ, vì có những chiếc xe chúng tôi nhập xe vài năm nay, không liên lạc được chủ cũ thì người chủ mới sẽ ký giấy thu hồi xe thay chủ cũ và chịu mức phạt theo quy định không quá 3 triệu đồng vì chậm sang tên đổi chủ, sau 30 ngày không khiếu kiện, tranh chấp sẽ được cấp biển mới. Do đó mà có thể tư vấn được cho khách”, anh Toàn cho hay.

Cũng theo anh Toàn, đây là cơ hội để người dân mua được xe giá rẻ, bởi vì người bán sẽ phải giảm giá xe để chịu mức phạt cho khách nếu không liên lạc được với chủ cũ. Nhiều cửa hàng bắt đầu tung ra chiêu bài “bao phí sang tên” để hút khách.

Anh Nguyễn Văn Hiệp (sinh viên trường Đại học Mỏ địa chất, Hà Nội) cho biết, vì vướng thủ tục sang tên đổi chủ nên anh cả tháng nay dù muốn tìm một chiếc xe cũ để đi làm thêm, anh vẫn không dám xuống tiền. “Xe qua nhiều đời chủ, không giấy tờ thường có giá rẻ hơn là xe có đầy đủ giấy tờ chính chủ. Sinh viên nghèo như tôi thì chỉ có thể bỏ ra vài triệu cho một chiếc xe cũ, nhưng vì sợ không tìm được chủ cũ để thu hồi biển số nên tôi chần chừ chưa dám xuống tiền. Giờ nghe nói chủ mới là người làm thủ tục ký giấy thu hồi sau đó sẽ được cấp biển mới thì chắc tôi yên tâm tìm mua xe cũ để đi làm”, anh Hiệp cho hay.

Trên các diễn đàn, hội nhóm mua bán xe máy cũ việc mua bán cũng trở nên sôi động hơn. Những lời quảng cáo “giảm giá kịch sàn, bao phí sang tên” liên tiếp được tung ra để thu hút khách. Thậm chí có cửa hàng còn đổi cách niêm yết giá xe, đưa tổng chi phí sang tên đổi chủ vào giá công bố. Điều này giúp người mua yên tâm về tâm lý, chỉ cần cân nhắc về mức giá bán của xe để đưa ra quyết định.

Anh Minh Đức, một chủ cửa hàng chuyên xe máy lâu năm ở Cầu Giấy cho biết: “Chúng tôi chấp nhận giảm lợi nhuận, lo thủ tục cho khách để khẳng định thương hiệu, uy tín lâu năm. Nếu khách hàng có nhu cầu sang tên đổi chủ, chúng tôi cũng sẵn sàng hỗ trợ tối đa cho khách. Đó cũng là cách để khách hàng tìm đến với mình. Việc định danh biển số là cần thiết, nhất là với xe cũ, tránh trường hợp dính đến sai phạm, chủ cũ gặp phiền phức vì chủ mới”. Cũng theo người chủ cửa hàng này, khách hàng khi mua lướt hay xe có giá trị cao thì nên tìm chỗ bán hoặc người dùng có hỗ trợ đi thu hồi biển số, để bấm được biển định danh mới cho đỡ vấn đề về pháp lý sau này. Trước đây khi thu mua một chiếc xe cũ thì chỉ cần chủ xe đó trao giấy tờ xe, làm hợp đồng mua bán. Và để tiết kiệm thời gian và chi phí thì chủ cửa hàng không làm thủ tục sang tên ngay, chỉ đến khi có người mua xe và có yêu cầu thì mới làm. Rút kinh nghiệm sau này liên quan đến giấy tờ phức tạp, nên mỗi lần thu mua xe cũ, anh Đức đều yêu cầu người bán làm thủ tục thu hồi biển số để sau này khách của anh có thể yên tâm đăng ký biển định danh mới.

Chủ mới của phương tiện là người kí giấy thu hồi biển số

Có thể thấy những thắc mắc của người dân, tổ chức tập trung vào 3 vấn đề: làm thủ tục đăng ký sang tên, di chuyển xe; cấp đổi, cấp lại chứng nhận đăng ký xe, biển số xe; đăng ký xe nơi cư trú. Vì chưa nắm rõ được quy định cụ thể, nên nhiều người không dám chọn xe cũ làm phương tiện đi lại.

Thượng tá Tạ Thị Hồng Minh, Phó trưởng phòng Hướng dẫn, Tuyên truyền và Điều tra giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông CSGT cho biết, sau khi Thông tư 24/2023/TT-BCA quy định về cấp, thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới có hiệu lực, nhiều trường hợp phản ánh khó khăn trong thực hiện sang tên xe, nhất là trong trường hợp không tìm được chủ cũ của phương tiện, Cục CSGT đã có văn bản hướng dẫn chi tiết gửi Công an các địa phương thực hiện, đến nay cơ bản đã giải quyết được khó khăn, vướng mắc nêu trên.

Theo đó căn cứ điểm a, điểm b khoản 4 Điều 6 và khoản 4 Điều 31 Thông tư số 24 thì chủ xe có trách nhiệm nộp cho cơ quan đăng ký xe chứng nhận đăng ký xe, biển số xe để làm thủ tục thu hồi. Trường hợp chủ xe đã giao giấy tờ mua bán xe và giấy chứng nhận đăng ký, biển số xe của mình cho người mua xe; người đang sử dụng xe (đối với xe chuyển quyền sở hữu qua nhiều tổ chức, cá nhân mà thiếu hoặc không có chứng từ chuyển nhượng xe) khi đến làm thủ tục thu hồi thì ký vào giấy khai thu hồi đăng ký, biển số xe (thay cho chủ xe đứng tên trong đăng ký xe) và thực hiện xử phạt về hành vi không làm thủ tục thu hồi theo quy định tại điểm e khoản 5 Điều 30; điểm c khoản 7 Điều 30 và điểm e khoản 6 Điều 80 Nghị định số 100/2019/NĐ- CP ngày 30/12/2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.

Cũng theo Cục CSGT, thực hiện quy định cấp và đăng ký biển số theo mã định danh là phương thức quản lý mới từ việc cấp, quản lý biển số theo xe sang cấp, quản lý  biển số theo người nhằm nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Việc triển khai hệ thống đăng ký quản lý xe mới, kết nối, sử dụng dữ liệu điện tử về nguồn gốc xe, lệ phí trước bạ, dữ liệu quốc gia về dân cư từ các cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành trong thời gian đầu còn phát sinh một số tồn tại, khó khăn vướng mắc như hệ thống kết nối chưa ổn định, còn tình trạng nghẽn mạng. Để khắc phục tình trạng nêu trên Cục CSGT đã thành lập Tổ thường trực 24/7 để tiếp nhận kịp thời, hỗ trợ, xử lý các lỗi, khó khăn, vướng mắc của Công an các đơn vị địa phương phản ánh trong quá trình thực hiện đăng ký xe. Phối hợp với các đơn vị có liên quan thường xuyên rà soát cơ sở vật chất, đường truyền… nhằm đảm bảo hệ thống đăng ký xe hoạt động ổn định, thông suốt, đảm bảo yêu cầu nghiệp vụ phục vụ thuận lợi cho người dân. Hiện nay, hệ thống đã dần đi vào ổn định, hạn chế tối đa về tình trạng nghẽn mạng, đường truyền. Đến nay công tác đăng ký cấp biển số xe cơ bản đáp ứng được yêu cầu nghiệp vụ và nhu cầu của người dân.

Có thể nói cách giải quyết linh hoạt nhưng đúng quy định của lực lượng chức năng đã tháo gỡ khó khăn về thủ tục, giúp thị trường xe máy cũ dần thoát cảnh chợ chiều. Người bán dễ dàng thanh khoản tài sản, người mua có thể tìm kiếm những sản phẩm hợp túi tiền trong khi dân kinh doanh cũng có doanh thu để trang trải chi phí về mặt bằng, nhân công, lãi vay…