Gỡ nút thắt về phân luồng học sinh sau bậc THCS

Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt mục tiêu đến năm 2030 có 85% thanh niên hoàn thành THPT hoặc tương đương; bổ sung trung cấp nghề tương đương với cấp THPT. Đây là tư duy đột phá, đưa con đường giáo dục nghề nghiệp trở nên rộng mở và hấp dẫn hơn với người học trẻ tuổi.

Nếu khái niệm “trung cấp nghề tương đương với THPT” được xác lập đúng theo thông lệ quốc tế sẽ mở ra cơ hội bình đẳng cho người học, góp phần giải quyết được nút thắt về phân luồng sau bậc THCS hiện nay.

Gỡ nút thắt về phân luồng học sinh sau bậc THCS -0
Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt mục tiêu đến năm 2030 có 85% thanh niên hoàn thành THPT. Ảnh minh họa

PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, Nghị quyết 71 yêu cầu bổ sung cấp học “trung học nghề” tương đương cấp THPT. Điều này đồng nghĩa với việc sẽ mở ra cơ hội về lộ trình song song cho học sinh sau THCS: Các em có thể vào học trung học nghề (tích hợp học văn hóa THPT với học nghề) thay vì phải học THPT thông thường rồi mới học nghề và quan trọng hơn, hai tấm bằng đều có giá trị tương đương. Bước đi đột phá này sẽ biến con đường giáo dục nghề nghiệp trở nên rộng mở và hấp dẫn hơn với người học vì các em vừa có bằng THPT vừa sớm có một nghề trong tay.

Ngoài ra, Nghị quyết 71 cũng yêu cầu việc liên thông giữa hệ thống giáo dục nghề nghiệp với giáo dục đại học phải được chú trọng theo hướng thúc đẩy liên kết giữa trường nghề với đại học thực hành; cho phép sinh viên trường nghề có thể liên thông lên đại học phù hợp. Những giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần hiện thực hóa quan điểm coi giáo dục nghề nghiệp là trụ cột chứ không phải lựa chọn thứ yếu, từ đó góp phần tháo gỡ các nút thắt về phân luồng học sinh sau bậc THCS hiện nay.

Thực tế những năm qua cho thấy, chủ trương phân luồng sau bậc THCS từng được kỳ vọng sẽ giúp giảm lãng phí nguồn lực và tăng số lao động kỹ thuật, có tay nghề nhằm giải bài toán “thừa thầy, thiếu thợ”, nhưng kết quả đạt được còn xa so với mục tiêu.

Theo thống kê của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ GD&ĐT, tùy từng địa phương, tỷ lệ học sinh sau tốt nghiệp THCS vào học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp mới chỉ chiếm 19-21% và sau tốt nghiệp THPT cũng chỉ đạt khoảng 22-23%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu cứng là 40%.

Tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trước hết là quan niệm xã hội khi phần lớn phụ huynh học sinh không muốn con học nghề từ sớm, ai cũng mong con mình học xong THPT, có bằng tốt nghiệp để có thể vào đại học. Bên cạnh đó, hệ thống các trường trung cấp nghề hiện vẫn còn thiếu và yếu, từ đào tạo đến cơ sở vật chất, đầu ra không rõ ràng khiến phụ huynh, học sinh chưa yên tâm lựa chọn hướng đi này.

Chia sẻ thêm với PV Báo CAND về vấn đề này, TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT cho rằng, khái niệm “trung cấp nghề tương đương với cấp THPT” mà Nghị quyết 71 đặt ra nếu được xác lập đúng theo thông lệ quốc tế sẽ là bước ngoặt để mở rộng cơ hội công bằng cho người học, xóa bỏ định kiến về học nghề và mang lại lợi ích thiết thực cho người học.

Tuy vậy, theo ông Vinh, trước hết, cần phải làm rõ về khái niệm này, trong đó, “tương đương” ở đây cần được hiểu là các lộ trình khác nhau cùng được công nhận về giá trị pháp lý và cơ hội phát triển. Nói cách khác, để “trung cấp nghề tương đương với cấp THPT” phải đảm bảo đủ các điều kiện. Trước hết, phải cùng được công nhận ở Level 4 của Khung trình độ quốc gia. Dù theo THPT, trung học nghề hay lộ trình linh hoạt khác, miễn đạt chuẩn đầu ra, học sinh đều có quyền ngang nhau trong việc học tiếp lên cao đẳng, đại học; tham gia thị trường lao động; được công nhận bằng cấp khi ra nước ngoài. Tiếp đó, chuẩn đầu ra phải thống nhất; văn bằng cũng cần được đối sánh với Khung tham chiếu trình độ ASEAN (AQRF) và ISCED.

Để chủ trương đột phá, nhân văn trong Nghị quyết 71 thực sự đi vào cuộc sống, góp phần giải quyết tốt bài toán phân luồng đang tắc hiện nay, theo TS Hoàng Ngọc Vinh, cần xây dựng chuẩn đầu ra thống nhất áp dụng cho cả THPT và trung học nghề; sửa đổi Luật Giáo dục và Luật Giáo dục nghề nghiệp, ghi rõ sự công nhận ngang hàng giữa hai con đường trong Khung trình độ quốc gia (bậc 4).

Cùng với đó, phải tích cực đẩy mạnh truyền thông thay đổi nhận thức, giúp phụ huynh và học sinh hiểu học nghề không hề thấp kém mà là một lựa chọn khác, con đường khác để đạt cùng trình độ. Ngoài ra, Nhà nước cũng cần quan tâm đầu tư mạnh cho trường nghề, từ cơ sở vật chất đến đội ngũ để học sinh có trải nghiệm học tập chất lượng; đẩy mạnh hội nhập quốc tế bằng cách công bố chuẩn đầu ra song ngữ, ban hành phụ lục văn bằng minh bạch, giúp học sinh có thể học tập và làm việc ở nước ngoài.

Huyền Thanh

Các tin khác

Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động Kỷ niệm 30 năm thành lập

Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động Kỷ niệm 30 năm thành lập

Trải qua 30 năm hoạt động, Hội Khuyến học Việt Nam ngày càng được củng cố và phát triển, trở thành một tổ chức xã hội có mạng lưới rộng khắp, làm nòng cốt tập hợp đông đảo cán bộ, hội viên và các lực lượng xã hội cùng tham gia thúc đẩy khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập.

Trường Đại học Cửu Long: Hợp tác quốc tế, nâng chất nghiên cứu khoa học vùng ĐBSCL

Trường Đại học Cửu Long: Hợp tác quốc tế, nâng chất nghiên cứu khoa học vùng ĐBSCL

Ngày 24/9, Trường Đại học Cửu Long phối hợp với Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED), thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Hợp tác quốc tế trong tài trợ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ: Thực trạng, thách thức và định hướng phát triển”.

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Trường Đại học Luật xác định mục tiêu xây dựng nhà trường trở thành nơi quy tụ các chuyên gia pháp lý xuất sắc, trung tâm đào tạo và nghiên cứu tinh hoa về pháp luật; hướng tới mục tiêu thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu thế giới về lĩnh vực pháp luật vào năm 2035.

STEM INNOVATION PETROVIETNAM: Đổi mới cách dạy, khơi mở cách học

STEM INNOVATION PETROVIETNAM: Đổi mới cách dạy, khơi mở cách học

Sau một năm triển khai, chương trình STEM INNOVATION PETROVIETNAM đã hình thành mạng lưới 108 phòng thực hành STEM tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và khơi mở tư duy sáng tạo của học sinh. Thông qua việc gắn đầu tư thiết bị với đào tạo giáo viên, xây dựng học liệu và kết nối cộng đồng STEM, chương trình mở rộng cơ hội tiếp cận khoa học, công nghệ, tạo nền tảng kiến tạo nguồn nhân lực tương lai.

Học viện CSND mang Trung thu yêu thương về với trẻ em Tây Bắc

Học viện CSND mang Trung thu yêu thương về với trẻ em Tây Bắc

Trong hai ngày 21 và 22/9, Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND) phối hợp với Ban thanh niên Công an tỉnh Sơn La, Công an xã Tà Xùa và các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình “Trăng vàng Bản Mây” mang Tết Trung thu và những phần quà ý nghĩa đến các em nhỏ tại bản Làng Sáng, xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La.

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

"Ba nhất" - Ghi ở Trường Giáo dưỡng số 3

“Gần dân nhất” ở Trường Giáo dưỡng số 3 - Bộ Công an, không chỉ là gần về khoảng cách, mà là gần để hiểu, để sẻ chia và để đồng hành. Từ những việc làm tận tâm mỗi ngày, cán bộ, giáo viên đang lặng lẽ gieo lại niềm tin, bồi đắp kiến thức, để con đường trở về của những học sinh từng lầm lỗi thêm gần và sáng hơn.

Những điều thí sinh cần đặc biệt lưu ý trong Kỳ thi tốt nghiệp

Nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Liên quan đến Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh năm 2027 với một số nội dung đang gây tranh luận trong dư luận xã hội như bỏ cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và giải học sinh giỏi, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã có những chia sẻ với phóng viên báo chí về vấn đề này.

Lần đầu tiên Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Lần đầu tiên Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026 được tổ chức lần đầu tiên tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 25/9 đến ngày 5/10, đánh dấu bước phát triển về quy mô khi quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm 67 đội (65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam) với 320 thí sinh chính thức tranh tài. 

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Đánh bạn học, phát tán nội dung trên mạng xã hội

Ngày 21/9, Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết, các đơn vị nghiệp vụ đã làm rõ nhóm người đánh bạn học cùng trường, 2 chủ tài khoản Facebook đã gỡ bài đăng liên quan vụ đánh nhau giữa các học sinh tại Trường THCS Trần Phú (phường Long Đức).

Trường Đại học Cửu Long thưởng hơn 9 tỷ đồng cho tân sinh viên khóa 27

Trường Đại học Cửu Long thưởng hơn 9 tỷ đồng cho tân sinh viên khóa 27

Ngày 18/9, Trường Đại học Cửu Long tổ chức lễ khai giảng năm học 2026-2027. Dự lễ có các đồng chí Nguyễn Minh Dũng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Vĩnh Long; Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cùng các đại biểu, khách mời quốc tế đến từ Vương quốc Campuchia, Lào và Sri Lanka.

Bộ GD&ĐT nói gì về quy định còn 3 phương thức xét tuyển đại học?

Bộ GD&ĐT nói gì về quy định còn 3 phương thức xét tuyển đại học?

Tối muộn 17/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, các điều chỉnh trong dự thảo được đề xuất không nhằm thu hẹp cơ hội của thí sinh hoặc làm giảm quyền tự chủ của cơ sở đào tạo. Mục tiêu là đưa các thí sinh dự tuyển vào cùng một ngành, một chương trình về cùng chuẩn đánh giá; giảm thủ tục, giảm chi phí, tăng khả năng kiểm chứng và bảo đảm công bằng.