Giật gân và xúc phạm

Không ít nhà văn từng than phiền với tôi là họ phải vất vả, hy sinh lắm mới có được một đầu sách, vậy mà sách in ra, hầu như rất hiếm khi được báo giới đoái hoài. Lại có người muốn so bì nhà văn với đối tượng này, đối tượng khác, để rồi kêu ca là báo chí bây giờ chỉ mải nhắm tới các cô người mẫu"chân dài, tới những vụ xìcăngđan trong làng giải trí mà "bỏ rơi" các nhà văn lưng còng đầu bạc. Từ đó họ đi đến kết luận, văn chương đích thực dường như đã tới lúc... hết thời!

Đúng là mọi sự so sánh đều khập khiễng. Nếu như các nhân vật trong làng giải trí (các diễn viên, người mẫu, ca sĩ...) có lợi thế là hình thể đẹp, chuyện "riêng tư" nhiều, luôn là đề tài để báo giới săm soi khai thác, thì các nhà văn ít nhiều vẫn là đối tượng để người đời gửi gắm sự nể trọng. Dù có thể không đọc, không biết tới những tác phẩm cụ thể mới được xuất bản của các nhà văn, song bao giờ báo giới cũng giữ một khoảng cách gọi là "kính nhi viễn chi" với họ. Hãy thử quan sát mà xem, dù một cuốn sách nào đó của nhà văn có bị dư luận phản ứng đến đâu chăng nữa, có bị các trang web cá nhân công kích thế nào chăng nữa, thì trên báo chí chính thống, rất hiếm bài viết lên tiếng thể hiện thái độ hoặc bênh vực hoặc không đồng tình. Thay vào đó là "sự im lặng khó hiểu".

Có người đã lý giải hiện tượng này: Các tòa báo họ... ngại đụng tới các nhà văn. Ít ra các nhà văn cũng là những người sẵn cây bút trong tay, đã thế họ lại thâm thúy, sâu cay trong việc... trả đũa, cho nên tốt nhất là không... "mua việc vào mình". Ở đây, chỉ xin đưa ra một ví dụ thôi: Trong năm 2009 vừa qua, văn đàn Việt Nam nổi lên mấy cuốn sách đi sâu khai thác yếu tố nhục cảm, gây ý kiến trái chiều trong dư luận (trong đó có cuốn phải đình chỉ phát hành). Tuy nhiên, trong khi cuốn "Sợi xích" của nữ ca sĩ kiêm người mẫu Lê Kiều Như bị báo giới quất rát rạt, thì cuốn sách của ông nhà văn nọ gần như cũng chỉ bị nói bóng nói gió mà thôi.

Từ câu chuyện trên, tôi càng ngộ ra: Hiện nay, đúng là đối tượng được đề cập tới  nhiều nhất trên báo chí vẫn là những nhân vật nổi đình nổi đám trong làng giải trí. Song sự thực, hãy xem cách báo chí đặt tít, hoặc nói về họ, ta sẽ thấy, họ là đối tượng bị... xúc phạm nhiều nhất. Lý giải điều này, một người bạn của tôi đã nói một cách hơi thái quá là: Vì có thể nhiều người trong nhóm này thuộc diện "văn hóa ngắn" nên mới bị cánh phóng viên (nhất là các phóng viên trẻ) xem thường như vậy. Lại có ý kiến khác: Chẳng qua cánh người mẫu, diễn viên, ca sĩ... mải chạy sô kiếm ăn nên họ không hơi đâu chấp nhặt, cự nự với báo chí cho mất thì giờ, vì thế mà báo chí đã hành xử hơi quá đà với họ. Dù cả hai ý kiến trên vẫn còn điều này điều nọ chưa thỏa đáng, song dẫu sao chúng ta cũng phải thừa nhận một thực tế, là báo chí của ta chưa thực... lịch sự với phái đẹp. Ai đời, chỉ việc Hoa hậu Mai Phương Thúy, đại diện cho Công ty Cổ phần Quốc Huy Anh - vì lý do khách quan - chưa kịp trao tiền ủng hộ đồng bào miền Trung như đã công bố trước đó hai tuần mà đã có bài báo đặt cái tít thẳng tưng là "Hoa hậu Mai Phương Thúy "xù" 20.000USD?".

Tại sao chúng ta chưa tìm hiểu rõ ngọn ngành sự việc đã có thể đặt một cái tít gây tổn thương cho người khác đến vậy (trong khi việc người ta làm từ thiện hoàn toàn là tự giác, vậy thì lẽ gì phải "xù"? Nhất là với một người có bề dày làm từ thiện như Mai Phương Thúy?). Điều lạ hơn nữa là tít bài thì thế, song trong "ruột" cũng chỉ nói theo kiểu mọi việc... chờ hồi sau sẽ rõ. Sự thật là, như các báo đưa tin, ngày 27/11 vừa qua, Mai Phương Thúy đã thực hiện việc trao tặng đồng bào miền Trung số tiền trên và trong buổi thực hiện nghĩa cử này, chị đã thổ lộ rằng, chị "thấy buồn và bất ngờ khi nghe những thông tin thực hư như vậy". Mai Phương Thúy khẳng định: "Chưa bao giờ tôi rơi vào tình huống như thế nên muốn làm rõ sự việc. Tôi không chà đạp lên nỗi đau của nhân dân miền Trung một cách tàn nhẫn như vậy". Rõ ràng, với cái tít... giật gân nói trên, không thể nói Mai Phương Thúy không bị xúc phạm.

Chưa hết, đọc báo chí, ta còn gặp nhiều, nhiều nữa những tít bài kiểu như "Hoa hậu Thùy Dung khoe chân dài...", "Hoa hậu Thu Thủy khoe ngực...". Thiết nghĩ, nếu ai đó từng cho cách đặt tít như thế là bình thường, là... vô hại, thì hãy thử áp dụng nó vào em gái hoặc bạn gái mình xem. Chắc hẳn họ sẽ gặp những phản ứng... không hay. Người bình thường còn có thái độ thế huống chi với các hoa hậu quốc gia? Xin hãy đặt mình vào hoàn cảnh người khác để cân nhắc trong mỗi câu phát ngôn, mỗi dòng chữ viết...

Nguyễn Trường Văn

Các tin khác

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.