Giải pháp căn cơ phòng ngừa cháy rừng

Do hạn hán kéo dài, nên trong tháng qua trên địa bàn một số tỉnh Bắc miền Trung như: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế đã xảy ra nhiều điểm cháy rừng. Trong quá trình tìm hiểu thực tế tại các địa phương, chúng tôi nhận thấy một số nơi có những cách thức, giải pháp phòng chống cháy rừng rất hiệu quả cần nhân rộng.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần phối hợp với các địa phương sớm đưa ra giải pháp căn cơ về rừng để phát triển bền vững.

Cháy rừng do người và thiên tai

Ba tháng liên tục, dải đất Bắc miền Trung hầu như không có mưa. Nắng như rang, gió như phang làm đảo lộn sinh hoạt cuộc sống người dân. Những cánh rừng ở miền Trung thường nằm ở vị trí sát khu dân cư. Vì vậy chỉ cần một chút bất cẩn của người dân cũng đủ đốt cháy hàng trăm hécta rừng. 

Tại Nghệ An và Hà Tĩnh, chỉ tính trong vòng 1 tháng từ đầu tháng 5 đến cuối tháng 5 đã xảy ra hàng chục vụ cháy rừng. May mắn là khi phát hiện điểm cháy, lực lượng chức năng và người dân địa phương đã kịp thời dập tắt đám cháy. Song có những đám cháy dù có huy động cả ngàn người, mọi người có nỗ lực hết sức mình thì thiệt hại cháy rừng gây ra cũng vô cùng nghiêm trọng. 

Cán bộ, chiến sỹ Công an Hà Tĩnh trắng đêm dập lửa cháy rừng ở núi Hồng Lĩnh.
Cán bộ, chiến sỹ Công an Hà Tĩnh trắng đêm dập lửa cháy rừng ở núi Hồng Lĩnh.

Vụ cháy rừng ở núi Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh là bài học không bao giờ cũ trong việc bất cẩn gây cháy rừng từ phía người dân. Ngọn núi hàng ngàn năm tuổi, cánh rừng xanh là biểu tượng niềm tự hào của Hà Tĩnh bỗng chốc trở thành biển lửa. Vì thiên nhiên khắc nghiệt hay vì còn có những con người vô tâm với rừng.

Tại Công an huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh chúng tôi gặp Phan Đình Thành, người đã gây ra vụ cháy rừng khủng khiếp ở núi Hồng Lĩnh. Một phút bất cẩn của Thành đã làm hàng ngàn con người phải trắng đêm liều mình trong biển lửa để cứu rừng, cứu nhà dân. Và hậu quả hàng trăm ha rừng đã bị thiêu trụi. 

Sáng 28-6, Thành đi mua đồ ăn sáng và mua một chiếc bật lửa ga để hút thuốc. Gần trưa cùng ngày, Thành ra vườn, gom rác lại khu vực cuối vườn rồi dùng bật lửa để đốt rác. Gió thổi mạnh ngọn lửa nơi Thành đốt cháy lan ra khắp vườn, sau đó đám cháy tiếp tục bùng phát đến vườn thông rừng trồng sau nhà Thành rồi trở thành điểm cháy gây kinh hoàng cho người dân. 

Trước đó, tại xã Nam Tân, huyện Nam Đàn ngọn lửa bao trùm cả cánh rừng, chính quyền địa phương đã phải huy động hàng trăm con người để dập lửa, khống chế đám cháy. Sau khi đám cháy được dập tắt, Công an huyện Nam Đàn điều tra, làm rõ đối tượng gây cháy rừng là Nguyễn Đình Trường, trú xóm 7, xã Nam Tân, huyện Nam Đàn. Tân hút thuốc lá sau đó vứt tàn thuốc vào rừng gây cháy…

Trong quá trình tìm tư liệu cho bài viết, các cơ quan chức năng bảo vệ rừng chúng tôi gặp đều có kết luận chung là: Tất cả các vụ cháy hầu như đều do bàn tay con người. Cháy rừng do hạn hán kéo dài, đá va chạm tạo lửa gây cháy có xảy ra nhưng không đáng kể. Tuy nhiên, sau khi xảy ra cháy để phát hiện đối tượng gây cháy rừng là điều không hề đơn giản.

Nhiều giải pháp căn cơ phòng chống cháy rừng

Theo thống kê hàng trăm vụ cháy rừng trên địa bàn các tỉnh Bắc miền Trung trong thời gian qua chủ yếu là rừng trồng, rừng thông, keo…và điều đáng nói phần lớn rừng bị cháy do các lâm trường nhà nước quản lý. 

Hiện nay trong thực tế, nhiều lâm trường ở các tỉnh với quân số rất ít nhưng khoanh giữ, bảo vệ diện tích rừng rất lớn. Có những lâm trường, bình quân một người canh giữ đến 1.000ha rừng. Và trong đó chủ yếu rừng trồng, rừng nghèo kiệt… Vì vậy, để bảo vệ rừng, trồng rừng tốt nhất, hạn chế việc cháy rừng theo nhiều lãnh đạo chính quyền ở các địa phương là giao đất, giao rừng cho người dân. 

Thực tế cho thấy ở những nơi, chính quyền địa phương, ngành nông nghiệp mạnh dạn giao đất rừng cho dân trồng rừng thì ở đó diện tích rừng phát triển nhanh chóng, và rừng được bảo vệ tốt.

Kinh nghiệm phòng chống cháy rừng hiệu quả ở một số nơi như Minh Hóa, Tuyên Hóa, Quảng Bình nơi có diện tích rừng chiếm đến trên 80% đất tự nhiên, nhưng lại ít khi xảy ra cháy rừng là nhờ công tác tuyên truyền đến tận mỗi người dân. 

Ông Bùi Anh Tuấn - Chủ tịch UBND huyện Minh Hóa cho biết: Ngay từ đầu mùa hè, chính quyền địa phương đã làm việc với lực lượng kiểm lâm lên phương án bảo vệ rừng. Sau đó, công tác phòng, chống cháy rừng được giao cho tất cả các cơ quan, đơn vị trên địa bàn đều vào cuộc…

Theo nhiều người có kinh nghiệm làm trong ngành lâm nghiệp lâu năm thì khi xảy ra cháy rừng, để hạn chế cháy đến mức thấp nhất, đồng thời tránh nguy hiểm cho người tham gia chữa cháy, cơ quan chức năng địa phương đó cần giải quyết tốt các vấn đề sau: Khi xảy ra cháy lớn, gió thổi mạnh việc dùng vòi nước, ống phụt, hoặc dùng sức người đối mặt với đám cháy sẽ ít mang lại hiệu quả. 

Kinh nghiệm một số nơi xử lý cháy rừng hiệu quả cho biết: Khi phát hiện đám cháy nhỏ có thể huy động sức người dập tắt. Nhưng khi đám cháy bùng lên dữ dội, cần huy động người và phương tiện không phải để dập tắt đám cháy mà để khống chế đám cháy không cho lây lan. Muốn khống chế tốt cần tạo các đường băng cản lửa. Phát sẻ cây cối, tạo những đường băng rộng 50-100m vây quanh đám cháy, sau đó lực lượng chức năng ở ngoài đường băng, tàn tro lửa bay qua đường băng nơi nào dập tắt ngay nơi đó... 

Chiều 19-5 vừa qua, xảy ra cháy lớn ở rừng phòng hộ ven biển thuộc xã Võ Ninh, Quảng Ninh, Quảng Bình. Sau khi đến hiện trường, lãnh đạo huyện này thống nhất cùng lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình tạo đường băng cản lửa. Sau khi hội ý chớp nhoáng, hàng chục máy cưa đã được huy động để cắt cây, đường băng tạo đến đâu thì lực lượng chữa cháy rừng vận chuyển cát, nước đổ chỗ ấy... Nhờ vậy đám cháy chỉ xảy ra trong một khu vực nhỏ nhất nhất định, không để cháy lan sang nhiều diện tích khác…

Một doanh nghiệp “tiếp sức” cán bộ chiến sĩ Công an trong cuộc chiến cứu rừng tại Hà Tĩnh.

Chiều tối 2-7, ông Phạm Lâm, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần DKRA Việt Nam (TP Hồ Chí Minh) cho biết thông qua vai trò cầu nối của Báo CAND, Ban Tổng Giám đốc quyết định “tiếp sức” các cán bộ, chiến sĩ trực tiếp chiến đấu dập lửa, cứu rừng tại Hà Tĩnh trong mấy ngày qua. Phần quà “tiếp sức” là số tiền 30 triệu đồng.

“Qua theo dõi phản ánh của báo chí mấy ngày qua, tập thể lãnh đạo, nhân viên toàn công ty DKRA cảm nhận phần nào sự nguy hiểm, vất vả của các chiến sĩ Công an nhân dân khi phối hợp cùng nhân dân và các lực lượng khác tham gia chiến đấu, với nỗ lực sớm cô lập, dập tắt ngọn lửa hung hãn để giành giật sự sống của từng khoảnh rừng, từng gốc cây,... trong điều kiện địa hình đồi núi hiểm trở và nắng nóng, gió Lào khắc nghiệt. Món quà tuy nhỏ nhưng đó là sự cảm phục, biết ơn của DKRA chúng tôi với những người chiến sĩ Công an luôn ngày đêm xông pha lên phía trước, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân và sự an toàn của xã hội”, ông Phạm Lâm chia sẻ.

Đây không phải là lần đầu tiên, DKRA có nghĩa cử thiết thực, nhân văn thông qua Báo CAND hướng tới cộng đồng. Trong dịp Tết 2019, DKRA đã đồng hành cùng Báo CAND qua chương trình Tết vì người nghèo, đến với đồng bào nghèo bằng hàng trăm phần quà thiết thực. (Thái Bình)

Dương Sông Lam

Các tin khác

Cụ Huỳnh Thúc Kháng - tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân

Cụ Huỳnh Thúc Kháng - tấm gương cao đẹp của bậc đại trí thức yêu nước, trọn đời vì Tổ quốc, vì nhân dân

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, cuộc gặp gỡ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng là cuộc gặp gỡ của hai nhân cách lớn trên nền tảng chung: độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân; là biểu tượng sinh động của chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và tinh thần trọng dụng hiền tài của Đảng...

Tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ

Tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ

Sau khi được lực lượng chức năng tuyên truyền, vận động về công tác bảo vệ động vật hoang dã, một người đàn ông ở xã Đam Rông 3 (Lâm Đồng) đã chủ động liên hệ, tự nguyện giao nộp 4 cá thể khỉ để cơ quan chức năng chăm sóc, xử lý theo quy định.

Hà Nội là trọng điểm ô nhiễm không khí, cần giải pháp kiểm soát liên vùng

Hà Nội là trọng điểm ô nhiễm không khí, cần giải pháp kiểm soát liên vùng

Ô nhiễm không khí đang là một trong những vấn đề môi trường đáng lo ngại tại Việt Nam, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc, trong đó Hà Nội là trọng điểm. Nồng độ bụi mịn PM2.5 tại Hà Nội ở mức cao, khoảng 1/3 số ngày trong năm vượt giới hạn trung bình 24 giờ, đòi hỏi các giải pháp kiểm soát nguồn thải và phối hợp liên vùng quyết liệt, đồng bộ.

Xuất hiện vết nứt dài hơn 1.000m, 34 hộ dân phải di dời

Xuất hiện vết nứt dài hơn 1.000m, 34 hộ dân phải di dời

Sau đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 13 đến 19/9, khu vực đồi Na Lo, xã Đồng Lương, tỉnh Thanh Hóa xuất hiện hệ thống vết nứt kéo dài hơn 1.000m, nhiều điểm sụt lún sâu khoảng 1,5m, tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt với khối lượng lớn, đe dọa an toàn của người dân và tuyến tỉnh lộ 530B.

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Huế đảm bảo an toàn vùng hạ du gắn với sinh kế lâu dài của người dân

Việc ứng dụng công nghệ số trong quan trắc, cảnh báo thiên tai nhằm góp phần đảm bảo an toàn cho địa bàn được xem là “rốn lũ” của miền Trung, nhất là bà con sinh sống vùng hạ du TP Huế. Song song với việc đảm bảo các công trình, chính quyền TP Huế yêu cầu các chủ hồ chứa thủy điện, thủy lợi và các đơn vị liên quan phải đảm bảo sinh kế lâu dài của người dân.

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Vùng Tây Đà Nẵng ứng phó sạt lở gây chia cắt, cô lập trong mưa lũ

Miền núi phía Tây TP Đà Nẵng sở hữu địa hình hiểm trở, chia cắt mạnh và luôn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở mỗi mùa mưa lũ đến. Trước thử thách khắc nghiệt của thiên tai, các lực lượng chức năng, trong đó lực lượng Công an cơ sở đóng vai trò nòng cốt, xung kích tuyến đầu đã cùng cấp ủy, chính quyền các địa phương không lơ là, chủ quan, thực hiện phương châm “4 tại chỗ” và chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó ở mức cao nhất nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Bài cuối: Hạ tầng giao thông định hình lại không gian phát triển đô thị

Kết quả thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông trọng điểm của TP Hồ Chí Minh thời gian gần đây không chỉ được kỳ vọng sẽ giải quyết cơ bản vấn đề ùn tắc giao thông đô thị cả trong khu vực nội đô và các khu vực cửa ngõ, mà còn kết nối liên vùng thúc đẩy phát triển khu vực. Các công trình hạ tầng giao thông chiến lược đang được xây dựng còn hứa hẹn sẽ định hình lại không gian phát triển cho siêu đô thị TP Hồ Chí Minh…

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Lâm Đồng hoàn thành vượt tiến độ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN

Hoàn thành vượt tiến độ việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN là kết quả quan trọng trong giai đoạn 1 của Chiến dịch “500 ngày đêm” tại Lâm Đồng. Bước sang giai đoạn 2, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh tiếp tục huy động các cấp, các ngành và nhân dân cung cấp thông tin, nhất là những nhân chứng từng tham gia chiến đấu, nhằm mở rộng phạm vi tìm kiếm, quy tập các phần mộ liệt sĩ còn nằm lại trên địa bàn.

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Chàng trai 14 năm "giữ hồn" gốm Nam Bộ độc đáo

Hơn 14 năm miệt mài sưu tầm, chàng trai ở Cà Mau hiện lưu giữ hơn 10.000 hiện vật gốm Nam Bộ xưa. Trong đó có những hiện vật tuổi đời hơn 100 năm. Với anh, mỗi chiếc chén (bát), bình trà hay cặp voi gốm không chỉ là món đồ cũ, mà còn lưu giữ những câu chuyện về đời sống, văn hóa của người dân Nam Bộ qua nhiều thế hệ.