Giải mật chiến dịch ngoại cảm của CIA trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran

Theo hồ sơ vừa giải mật từ cơ sở dữ liệu khổng lồ của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), Tình báo Mỹ đã sử dụng một nhóm các nhà tâm linh vận dụng khả năng ngoại cảm (ESP - cảm nhận bằng giác quan thứ 6) để theo dõi từ xa 52 nhà ngoại giao Mỹ bị nhóm sinh viên cách mạng bắt làm con tin sau khi chiếm giữ Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Tehran của Iran năm 1979 dẫn đến cuộc khủng hoảng con tin nổi tiếng.

Chiến dịch mang mật danh Grill Flame là một phần trong dự án tình báo quy mô của Mỹ có sự tham gia của các nhà tâm linh diễn ra trong suốt 20 năm. 227 là con số chuyên gia ngoại cảm được cộng đồng tình báo Mỹ sử dụng trước khi chương trình tâm linh được chính quyền Mỹ khép lại năm 1995.

Hơn một nửa báo cáo sai hoàn toàn với thực tế

Ngày 4-11-1979, một nhóm sinh viên Đại học Tehran chiếm Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô nhằm phản đối việc Washington có hành vi che chở cho quốc vương Iran đào tẩu. Họ bắt 52 nhà ngoại giao làm con tin, trong số đó có cả sĩ quan CIA mang vỏ bọc nhà ngoại giao, để gây áp lực buộc Tổng thống Jimmy Carter giao trả quốc vương Iran cùng với số tài sản mà người này mang theo ra nước ngoài.

Những con tin bị nhóm sinh viên cực đoan Iran bắt giữ năm 1979.

Những con tin bị nhóm sinh viên cực đoan Iran bắt giữ năm 1979.

Trong Chiến dịch Grill Flame, khoảng nửa chục nhà ngoại cảm ngồi trong căn phòng tối lờ mờ trong một căn nhà cũ kỹ ở Fort Meade bang Maryland, cố gắng vận dụng năng lực thấu thị để biết số con tin người Mỹ ở Iran bị giam giữ ở đâu, được canh gác như thế nào cũng như tình trạng sức khỏe của họ.

Sau khi nhóm con tin được thả vào tháng 1-1981, Lầu Năm Góc bắt đầu đối chiếu những trải nghiệm cá nhân của họ trong thời gian bị giam cầm với 202 báo cáo từ đội ngũ nhà ngoại cảm làm việc cho chiến dịch Grill Flame. Kết quả là "chỉ có 7 báo cáo" được chứng minh là đúng, hơn một nửa là "sai hoàn toàn" và số khác chỉ đúng một phần hay gần đúng - theo một đại tá Không quân phục vụ trong Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ (JSC).

Cựu chuyên gia về ESP James Randi lật tẩy chiến dịch Grill Flame: "Cộng đồng tình báo Mỹ hy vọng họ nhìn thấy hình ảnh gì đó. Tất cả chỉ là phí thời gian và tiền bạc mà chẳng giúp ích gì cho kế hoạch giải cứu con tin".

Theo cơ sở dữ liệu CIA, năng lực ngoại cảm được giới tình báo sử dụng để tìm kiếm từ các vụ máy bay mất tích cho đến theo dõi phát hiện ma túy. Được thành lập năm 1975, sau một loạt cuộc gặp gỡ giữa cộng đồng tình báo và thế giới cận tâm lý học, chương trình ngoại cảm ban đầu tập trung vào dự án nghiên cứu ESP hơn là thực hiện sứ mạng gián điệp.

Tình báo Mỹ chú trọng tuyển dụng những người có năng lực thấu thị, tức là khả năng nhìn thấy xuyên qua khoảng cách rộng lớn và những vật cản như bức tường dày của các tòa nhà hay căn hầm ngầm. Khi tình báo Mỹ thất bại trong nỗ lực tìm kiếm thông tin chính xác về những sự việc xảy ra bên trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, quân đội Mỹ quay sang nhờ cậy các nhà ngoại cảm.

Căn nhà ở Fort Meade bang Maryland miền đông nước Mỹ, nơi nhóm nhà ngoại cảm gián điệp Đại sứ quán Mỹ từ xa trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran.
Căn nhà ở Fort Meade bang Maryland miền đông nước Mỹ, nơi nhóm nhà ngoại cảm gián điệp Đại sứ quán Mỹ từ xa trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran.

Ngày 21-11- 1979, đơn vị đặc nhiệm thuộc JSC chịu trách nhiệm giải cứu con tin ở Iran yêu cầu sự giúp đỡ từ nhóm nhà ngoại cảm của chương trình Grill Flame. Chỉ 2 ngày sau, sau khi nhìn những bức ảnh chụp 52 con tin đăng trên tạp chí Time, 2 chuyên gia tâm linh bắt đầu "lục soát" Đại sứ quán Mỹ bằng năng lực đặc biệt của họ. Khoảng 12 ca vận dụng công năng thấu thị được thực hiện trong vòng 2 tuần sau đó.

Những buổi "thấu thị" diễn ra bên trong một căn phòng cách âm, không cửa sổ trong một tòa nhà cũ ở Fort Meade, nằm cách Washington DC gần 50km về phía bắc - nơi đóng trụ sở nhiều cơ quan tình báo Mỹ. Joseph McMoneagle, một trong những nhà ngoại cảm làm việc cho Grill Flame, kể: "Mọi thứ bên trong căn phòng đều xám xịt và không có gì nổi bật".

Mỗi buổi "thấu thị" chỉ bao gồm 2 người - một nhà ngoại cảm và một sĩ quan tình báo (được gọi là người phỏng vấn). "Người phỏng vấn" cung cấp cho nhà ngoại cảm ảnh chụp của một con tin hay vị trí, một bản đồ hay bộ tọa độ địa lý. Vào những ngày đầu tiên, thông tin về mục tiêu thường được đặt trong phong bì dán kín để cho nhà ngoại cảm không có bằng chứng thị giác về những gì mà ông ta đang tìm kiếm.

Nhưng khi cuộc khủng hoảng con tin kéo dài thì nguyên tắc này hầu như không còn được tôn trọng. Phần lớn những buổi "thấu thị" diễn ra trong vòng 30 phút. Tất cả đều được ghi âm và đôi khi nhà ngoại cảm phác họa trên giấy những hình ảnh mà họ "nhìn thấy" được.

Diễn dịch sai những gì "nhìn thấy" là… chuyện bình thường!

Một nhà ngoại cảm được cho xem bức ảnh chụp một trong số những con tin - đó là Tom Ahern, trưởng trạm CIA mang vỏ bọc nhà ngoại giao trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran. Người phỏng vấn đặt vấn đề với nhà ngoại cảm: "Tôi muốn ông nhập tâm bức ảnh này và hình dung xem con tin này đang ở đâu… đang làm gì. Hãy mô tả vị trí con tin và môi trường xung quanh người này. Hãy thư giãn và tập trung".

Nhà ngoại cảm Joseph McMoneagle.

Nhà ngoại cảm Joseph McMoneagle.

Sau đó, nhà ngoại cảm mô tả về nhiều người mặc "áo thụng dài màu trắng", dường như "có ai đó bất ngờ bắn súng vào một đám đông" và "có mùi đạn hơi cay". Cuối cùng, nhà ngoại cảm phác họa một vài bức mô tả sự hỗn loạn, xà lim và sơ đồ tầng lầu gì đó. Thế nhưng, những gì mà nhà ngoại cảm "thấu thị" đều sai hoàn toàn.

Thực tế, trong ngày Đại sứ quán Mỹ bị nhóm sinh viên cực đoan chiếm giữ, hoàn toàn không có bất cứ sự hỗn loạn nào xảy ra hay tiếng súng nào bên trong tòa nhà trong toàn bộ thời gian những con tin bị cầm tù tại đó.

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran, kể lại: "Tôi không hề nhìn thấy hay nghe thấy bất cứ sự việc gì giống như nhà ngoại cảm ấy mô tả trong suốt thời gian chúng tôi bị bắt làm con tin. Tôi cũng không hề ngửi thấy mùi đạn hơi cay dù chỉ một lần. Anh có thể tình cờ nghe thấy phát súng nổ bởi vì những người canh gác đều trẻ tuổi, không có kinh nghiệm sử dụng súng nên họ có thể quên cài chốt an toàn dẫn đến việc súng bị cướp cò khi rơi xuống đất. Nhưng như thế thì chỉ có một tiếng nổ duy nhất chớ không thể là loạt đạn kéo dài".

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran.

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran.

Mô tả về "những người mặc áo thụng dài màu trắng" cũng hoàn toàn sai đối với Daugherty. Sự thật là lúc đó không có thầy tu mà chỉ có các sinh viên mặc quần jean và áo dài tay theo kiểu phương Tây. Daugherty cũng nhận xét về năng lực "thấu thị" của các nhà ngoại cảm khác trong chiến dịch Grill Flame.

Ví dụ, một nhà ngoại cảm đề cập đến một lò sưởi hiện đại cùng với những thanh gươm bắt chéo và những cái khiên treo bên trên chúng trong dinh thự Đại sứ Mỹ nằm bên trong khu phức hợp đại sứ quán ở Tehran. Daugherty là người thường xuyên lui tới tòa Đại sứ Mỹ trước khi nơi này bị chiếm giữ, cho biết ông không hề nhìn thấy lò sưởi hay thanh gươm nào như nhà ngoại cảm mô tả cả.

Phán đoán của các nhà ngoại cảm về những nơi giam giữ khác - sau khi chiến dịch giải cứu con tin của đặc nhiệm Mỹ thất bại - cũng không hoàn toàn chính xác. Vấn đề là, sau khi cảm thấy việc giam giữ con tin bên trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran là không an toàn cho nên nhóm sinh viên cực đoan bắt đầu nhốt từng nhóm nhỏ ở một số địa điểm khác nhau. Ngày 2-5-1980, một nhà ngoại cảm tự tin tuyên bố con tin David Roeder, tùy viên Không quân ở Đại sứ quán Mỹ, bị giam trong một tòa nhà màu vàng "chắc chắn cùng với Ahern".

Tòa nhà được mô tả nằm cách đại sứ quán chỉ 6 hay 7 dãy nhà. Trên thực tế, Roeder bị giam trong một ngôi trường nghệ thuật bỏ hoang ở tận thành phố Qom cách Tehran hơn 100km. Còn trưởng trạm CIA Tom Ahern bị giam trong một nhà tù ở Tehran. Tương tự, con tin Bob Ode (nhân viên Đại sứ quán) không bị nhốt trong tòa nhà nhiều tầng giống như lâu đài theo như mô tả của một nhà ngoại cảm khác. Ode là một trong vài con tin không bao giờ được nhóm sinh viên di chuyển khỏi tòa nhà đại sứ quán trong suốt cuộc khủng hoảng con tin.

Những sai lầm nghiêm trọng như thế vẫn không hề gây lo ngại cho các nhà ngoại cảm hay số người ủng hộ họ. Họ lập luận rằng, không có phương pháp thu thập thông tin tình báo nào là hoàn hảo cả!

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát cuộc nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame.

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát cuộc nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame.

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát chương trình nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame, nhận xét: "Các nhà ngoại cảm cũng giống như mọi nguồn tình báo con người. Mọi loại sai lầm đều có thể xảy ra". Ví dụ, những bức không ảnh đôi khi có thể nhầm lẫn một cần trục là tên lửa, hay bản giải mã có thể là một thông điệp lộn xộn, hay một điệp viên bình thường có thể hiểu sai lệch về một cuộc trò chuyện. Do đó theo lý lẽ của May, các nhà ngoại cảm không tránh được việc diễn giải sai về những gì mà họ "nhìn thấy".

Edwin May cho rằng những gì mà Grill Flame và phần còn lại của chương trình nghiên cứu năng lực "thấu thị" của nhà ngoại cảm - nhận được khoản tiền tài trợ lên đến 20 triệu USD - bị thiếu sót chính là công cụ sàng lọc đáng tin cậy để loại bỏ những sai lầm.

Cũng theo May, nhiều câu chuyện thành công của nhà ngoại cảm vẫn còn bị chôn kín trong đống hồ sơ mật khổng lồ của CIA. Do đó mà May, cũng như Joseph McMoneagle, vẫn tiếp tục được các tổ chức tư nhân tài trợ để nghiên cứu các hiện tượng cận tâm lý học. Mặc dù vậy, May cũng thừa nhận là một số quyết định liên quan đến an ninh quốc gia có thể đối mặt với nguy cơ khó lường nếu chỉ dựa vào thông tin tình báo do các nhà ngoại cảm thu thập.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.