Giải mật chiến dịch ngoại cảm của CIA trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran

Theo hồ sơ vừa giải mật từ cơ sở dữ liệu khổng lồ của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), Tình báo Mỹ đã sử dụng một nhóm các nhà tâm linh vận dụng khả năng ngoại cảm (ESP - cảm nhận bằng giác quan thứ 6) để theo dõi từ xa 52 nhà ngoại giao Mỹ bị nhóm sinh viên cách mạng bắt làm con tin sau khi chiếm giữ Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Tehran của Iran năm 1979 dẫn đến cuộc khủng hoảng con tin nổi tiếng.

Chiến dịch mang mật danh Grill Flame là một phần trong dự án tình báo quy mô của Mỹ có sự tham gia của các nhà tâm linh diễn ra trong suốt 20 năm. 227 là con số chuyên gia ngoại cảm được cộng đồng tình báo Mỹ sử dụng trước khi chương trình tâm linh được chính quyền Mỹ khép lại năm 1995.

Hơn một nửa báo cáo sai hoàn toàn với thực tế

Ngày 4-11-1979, một nhóm sinh viên Đại học Tehran chiếm Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô nhằm phản đối việc Washington có hành vi che chở cho quốc vương Iran đào tẩu. Họ bắt 52 nhà ngoại giao làm con tin, trong số đó có cả sĩ quan CIA mang vỏ bọc nhà ngoại giao, để gây áp lực buộc Tổng thống Jimmy Carter giao trả quốc vương Iran cùng với số tài sản mà người này mang theo ra nước ngoài.

Những con tin bị nhóm sinh viên cực đoan Iran bắt giữ năm 1979.

Những con tin bị nhóm sinh viên cực đoan Iran bắt giữ năm 1979.

Trong Chiến dịch Grill Flame, khoảng nửa chục nhà ngoại cảm ngồi trong căn phòng tối lờ mờ trong một căn nhà cũ kỹ ở Fort Meade bang Maryland, cố gắng vận dụng năng lực thấu thị để biết số con tin người Mỹ ở Iran bị giam giữ ở đâu, được canh gác như thế nào cũng như tình trạng sức khỏe của họ.

Sau khi nhóm con tin được thả vào tháng 1-1981, Lầu Năm Góc bắt đầu đối chiếu những trải nghiệm cá nhân của họ trong thời gian bị giam cầm với 202 báo cáo từ đội ngũ nhà ngoại cảm làm việc cho chiến dịch Grill Flame. Kết quả là "chỉ có 7 báo cáo" được chứng minh là đúng, hơn một nửa là "sai hoàn toàn" và số khác chỉ đúng một phần hay gần đúng - theo một đại tá Không quân phục vụ trong Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ (JSC).

Cựu chuyên gia về ESP James Randi lật tẩy chiến dịch Grill Flame: "Cộng đồng tình báo Mỹ hy vọng họ nhìn thấy hình ảnh gì đó. Tất cả chỉ là phí thời gian và tiền bạc mà chẳng giúp ích gì cho kế hoạch giải cứu con tin".

Theo cơ sở dữ liệu CIA, năng lực ngoại cảm được giới tình báo sử dụng để tìm kiếm từ các vụ máy bay mất tích cho đến theo dõi phát hiện ma túy. Được thành lập năm 1975, sau một loạt cuộc gặp gỡ giữa cộng đồng tình báo và thế giới cận tâm lý học, chương trình ngoại cảm ban đầu tập trung vào dự án nghiên cứu ESP hơn là thực hiện sứ mạng gián điệp.

Tình báo Mỹ chú trọng tuyển dụng những người có năng lực thấu thị, tức là khả năng nhìn thấy xuyên qua khoảng cách rộng lớn và những vật cản như bức tường dày của các tòa nhà hay căn hầm ngầm. Khi tình báo Mỹ thất bại trong nỗ lực tìm kiếm thông tin chính xác về những sự việc xảy ra bên trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, quân đội Mỹ quay sang nhờ cậy các nhà ngoại cảm.

Căn nhà ở Fort Meade bang Maryland miền đông nước Mỹ, nơi nhóm nhà ngoại cảm gián điệp Đại sứ quán Mỹ từ xa trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran.
Căn nhà ở Fort Meade bang Maryland miền đông nước Mỹ, nơi nhóm nhà ngoại cảm gián điệp Đại sứ quán Mỹ từ xa trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran.

Ngày 21-11- 1979, đơn vị đặc nhiệm thuộc JSC chịu trách nhiệm giải cứu con tin ở Iran yêu cầu sự giúp đỡ từ nhóm nhà ngoại cảm của chương trình Grill Flame. Chỉ 2 ngày sau, sau khi nhìn những bức ảnh chụp 52 con tin đăng trên tạp chí Time, 2 chuyên gia tâm linh bắt đầu "lục soát" Đại sứ quán Mỹ bằng năng lực đặc biệt của họ. Khoảng 12 ca vận dụng công năng thấu thị được thực hiện trong vòng 2 tuần sau đó.

Những buổi "thấu thị" diễn ra bên trong một căn phòng cách âm, không cửa sổ trong một tòa nhà cũ ở Fort Meade, nằm cách Washington DC gần 50km về phía bắc - nơi đóng trụ sở nhiều cơ quan tình báo Mỹ. Joseph McMoneagle, một trong những nhà ngoại cảm làm việc cho Grill Flame, kể: "Mọi thứ bên trong căn phòng đều xám xịt và không có gì nổi bật".

Mỗi buổi "thấu thị" chỉ bao gồm 2 người - một nhà ngoại cảm và một sĩ quan tình báo (được gọi là người phỏng vấn). "Người phỏng vấn" cung cấp cho nhà ngoại cảm ảnh chụp của một con tin hay vị trí, một bản đồ hay bộ tọa độ địa lý. Vào những ngày đầu tiên, thông tin về mục tiêu thường được đặt trong phong bì dán kín để cho nhà ngoại cảm không có bằng chứng thị giác về những gì mà ông ta đang tìm kiếm.

Nhưng khi cuộc khủng hoảng con tin kéo dài thì nguyên tắc này hầu như không còn được tôn trọng. Phần lớn những buổi "thấu thị" diễn ra trong vòng 30 phút. Tất cả đều được ghi âm và đôi khi nhà ngoại cảm phác họa trên giấy những hình ảnh mà họ "nhìn thấy" được.

Diễn dịch sai những gì "nhìn thấy" là… chuyện bình thường!

Một nhà ngoại cảm được cho xem bức ảnh chụp một trong số những con tin - đó là Tom Ahern, trưởng trạm CIA mang vỏ bọc nhà ngoại giao trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran. Người phỏng vấn đặt vấn đề với nhà ngoại cảm: "Tôi muốn ông nhập tâm bức ảnh này và hình dung xem con tin này đang ở đâu… đang làm gì. Hãy mô tả vị trí con tin và môi trường xung quanh người này. Hãy thư giãn và tập trung".

Nhà ngoại cảm Joseph McMoneagle.

Nhà ngoại cảm Joseph McMoneagle.

Sau đó, nhà ngoại cảm mô tả về nhiều người mặc "áo thụng dài màu trắng", dường như "có ai đó bất ngờ bắn súng vào một đám đông" và "có mùi đạn hơi cay". Cuối cùng, nhà ngoại cảm phác họa một vài bức mô tả sự hỗn loạn, xà lim và sơ đồ tầng lầu gì đó. Thế nhưng, những gì mà nhà ngoại cảm "thấu thị" đều sai hoàn toàn.

Thực tế, trong ngày Đại sứ quán Mỹ bị nhóm sinh viên cực đoan chiếm giữ, hoàn toàn không có bất cứ sự hỗn loạn nào xảy ra hay tiếng súng nào bên trong tòa nhà trong toàn bộ thời gian những con tin bị cầm tù tại đó.

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran, kể lại: "Tôi không hề nhìn thấy hay nghe thấy bất cứ sự việc gì giống như nhà ngoại cảm ấy mô tả trong suốt thời gian chúng tôi bị bắt làm con tin. Tôi cũng không hề ngửi thấy mùi đạn hơi cay dù chỉ một lần. Anh có thể tình cờ nghe thấy phát súng nổ bởi vì những người canh gác đều trẻ tuổi, không có kinh nghiệm sử dụng súng nên họ có thể quên cài chốt an toàn dẫn đến việc súng bị cướp cò khi rơi xuống đất. Nhưng như thế thì chỉ có một tiếng nổ duy nhất chớ không thể là loạt đạn kéo dài".

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran.

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran.

Mô tả về "những người mặc áo thụng dài màu trắng" cũng hoàn toàn sai đối với Daugherty. Sự thật là lúc đó không có thầy tu mà chỉ có các sinh viên mặc quần jean và áo dài tay theo kiểu phương Tây. Daugherty cũng nhận xét về năng lực "thấu thị" của các nhà ngoại cảm khác trong chiến dịch Grill Flame.

Ví dụ, một nhà ngoại cảm đề cập đến một lò sưởi hiện đại cùng với những thanh gươm bắt chéo và những cái khiên treo bên trên chúng trong dinh thự Đại sứ Mỹ nằm bên trong khu phức hợp đại sứ quán ở Tehran. Daugherty là người thường xuyên lui tới tòa Đại sứ Mỹ trước khi nơi này bị chiếm giữ, cho biết ông không hề nhìn thấy lò sưởi hay thanh gươm nào như nhà ngoại cảm mô tả cả.

Phán đoán của các nhà ngoại cảm về những nơi giam giữ khác - sau khi chiến dịch giải cứu con tin của đặc nhiệm Mỹ thất bại - cũng không hoàn toàn chính xác. Vấn đề là, sau khi cảm thấy việc giam giữ con tin bên trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran là không an toàn cho nên nhóm sinh viên cực đoan bắt đầu nhốt từng nhóm nhỏ ở một số địa điểm khác nhau. Ngày 2-5-1980, một nhà ngoại cảm tự tin tuyên bố con tin David Roeder, tùy viên Không quân ở Đại sứ quán Mỹ, bị giam trong một tòa nhà màu vàng "chắc chắn cùng với Ahern".

Tòa nhà được mô tả nằm cách đại sứ quán chỉ 6 hay 7 dãy nhà. Trên thực tế, Roeder bị giam trong một ngôi trường nghệ thuật bỏ hoang ở tận thành phố Qom cách Tehran hơn 100km. Còn trưởng trạm CIA Tom Ahern bị giam trong một nhà tù ở Tehran. Tương tự, con tin Bob Ode (nhân viên Đại sứ quán) không bị nhốt trong tòa nhà nhiều tầng giống như lâu đài theo như mô tả của một nhà ngoại cảm khác. Ode là một trong vài con tin không bao giờ được nhóm sinh viên di chuyển khỏi tòa nhà đại sứ quán trong suốt cuộc khủng hoảng con tin.

Những sai lầm nghiêm trọng như thế vẫn không hề gây lo ngại cho các nhà ngoại cảm hay số người ủng hộ họ. Họ lập luận rằng, không có phương pháp thu thập thông tin tình báo nào là hoàn hảo cả!

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát cuộc nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame.

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát cuộc nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame.

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát chương trình nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame, nhận xét: "Các nhà ngoại cảm cũng giống như mọi nguồn tình báo con người. Mọi loại sai lầm đều có thể xảy ra". Ví dụ, những bức không ảnh đôi khi có thể nhầm lẫn một cần trục là tên lửa, hay bản giải mã có thể là một thông điệp lộn xộn, hay một điệp viên bình thường có thể hiểu sai lệch về một cuộc trò chuyện. Do đó theo lý lẽ của May, các nhà ngoại cảm không tránh được việc diễn giải sai về những gì mà họ "nhìn thấy".

Edwin May cho rằng những gì mà Grill Flame và phần còn lại của chương trình nghiên cứu năng lực "thấu thị" của nhà ngoại cảm - nhận được khoản tiền tài trợ lên đến 20 triệu USD - bị thiếu sót chính là công cụ sàng lọc đáng tin cậy để loại bỏ những sai lầm.

Cũng theo May, nhiều câu chuyện thành công của nhà ngoại cảm vẫn còn bị chôn kín trong đống hồ sơ mật khổng lồ của CIA. Do đó mà May, cũng như Joseph McMoneagle, vẫn tiếp tục được các tổ chức tư nhân tài trợ để nghiên cứu các hiện tượng cận tâm lý học. Mặc dù vậy, May cũng thừa nhận là một số quyết định liên quan đến an ninh quốc gia có thể đối mặt với nguy cơ khó lường nếu chỉ dựa vào thông tin tình báo do các nhà ngoại cảm thu thập.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.