Giải mật chiến dịch ngoại cảm của CIA trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran

Theo hồ sơ vừa giải mật từ cơ sở dữ liệu khổng lồ của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), Tình báo Mỹ đã sử dụng một nhóm các nhà tâm linh vận dụng khả năng ngoại cảm (ESP - cảm nhận bằng giác quan thứ 6) để theo dõi từ xa 52 nhà ngoại giao Mỹ bị nhóm sinh viên cách mạng bắt làm con tin sau khi chiếm giữ Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Tehran của Iran năm 1979 dẫn đến cuộc khủng hoảng con tin nổi tiếng.

Chiến dịch mang mật danh Grill Flame là một phần trong dự án tình báo quy mô của Mỹ có sự tham gia của các nhà tâm linh diễn ra trong suốt 20 năm. 227 là con số chuyên gia ngoại cảm được cộng đồng tình báo Mỹ sử dụng trước khi chương trình tâm linh được chính quyền Mỹ khép lại năm 1995.

Hơn một nửa báo cáo sai hoàn toàn với thực tế

Ngày 4-11-1979, một nhóm sinh viên Đại học Tehran chiếm Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô nhằm phản đối việc Washington có hành vi che chở cho quốc vương Iran đào tẩu. Họ bắt 52 nhà ngoại giao làm con tin, trong số đó có cả sĩ quan CIA mang vỏ bọc nhà ngoại giao, để gây áp lực buộc Tổng thống Jimmy Carter giao trả quốc vương Iran cùng với số tài sản mà người này mang theo ra nước ngoài.

Những con tin bị nhóm sinh viên cực đoan Iran bắt giữ năm 1979.

Những con tin bị nhóm sinh viên cực đoan Iran bắt giữ năm 1979.

Trong Chiến dịch Grill Flame, khoảng nửa chục nhà ngoại cảm ngồi trong căn phòng tối lờ mờ trong một căn nhà cũ kỹ ở Fort Meade bang Maryland, cố gắng vận dụng năng lực thấu thị để biết số con tin người Mỹ ở Iran bị giam giữ ở đâu, được canh gác như thế nào cũng như tình trạng sức khỏe của họ.

Sau khi nhóm con tin được thả vào tháng 1-1981, Lầu Năm Góc bắt đầu đối chiếu những trải nghiệm cá nhân của họ trong thời gian bị giam cầm với 202 báo cáo từ đội ngũ nhà ngoại cảm làm việc cho chiến dịch Grill Flame. Kết quả là "chỉ có 7 báo cáo" được chứng minh là đúng, hơn một nửa là "sai hoàn toàn" và số khác chỉ đúng một phần hay gần đúng - theo một đại tá Không quân phục vụ trong Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ (JSC).

Cựu chuyên gia về ESP James Randi lật tẩy chiến dịch Grill Flame: "Cộng đồng tình báo Mỹ hy vọng họ nhìn thấy hình ảnh gì đó. Tất cả chỉ là phí thời gian và tiền bạc mà chẳng giúp ích gì cho kế hoạch giải cứu con tin".

Theo cơ sở dữ liệu CIA, năng lực ngoại cảm được giới tình báo sử dụng để tìm kiếm từ các vụ máy bay mất tích cho đến theo dõi phát hiện ma túy. Được thành lập năm 1975, sau một loạt cuộc gặp gỡ giữa cộng đồng tình báo và thế giới cận tâm lý học, chương trình ngoại cảm ban đầu tập trung vào dự án nghiên cứu ESP hơn là thực hiện sứ mạng gián điệp.

Tình báo Mỹ chú trọng tuyển dụng những người có năng lực thấu thị, tức là khả năng nhìn thấy xuyên qua khoảng cách rộng lớn và những vật cản như bức tường dày của các tòa nhà hay căn hầm ngầm. Khi tình báo Mỹ thất bại trong nỗ lực tìm kiếm thông tin chính xác về những sự việc xảy ra bên trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, quân đội Mỹ quay sang nhờ cậy các nhà ngoại cảm.

Căn nhà ở Fort Meade bang Maryland miền đông nước Mỹ, nơi nhóm nhà ngoại cảm gián điệp Đại sứ quán Mỹ từ xa trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran.
Căn nhà ở Fort Meade bang Maryland miền đông nước Mỹ, nơi nhóm nhà ngoại cảm gián điệp Đại sứ quán Mỹ từ xa trong cuộc khủng hoảng con tin ở Iran.

Ngày 21-11- 1979, đơn vị đặc nhiệm thuộc JSC chịu trách nhiệm giải cứu con tin ở Iran yêu cầu sự giúp đỡ từ nhóm nhà ngoại cảm của chương trình Grill Flame. Chỉ 2 ngày sau, sau khi nhìn những bức ảnh chụp 52 con tin đăng trên tạp chí Time, 2 chuyên gia tâm linh bắt đầu "lục soát" Đại sứ quán Mỹ bằng năng lực đặc biệt của họ. Khoảng 12 ca vận dụng công năng thấu thị được thực hiện trong vòng 2 tuần sau đó.

Những buổi "thấu thị" diễn ra bên trong một căn phòng cách âm, không cửa sổ trong một tòa nhà cũ ở Fort Meade, nằm cách Washington DC gần 50km về phía bắc - nơi đóng trụ sở nhiều cơ quan tình báo Mỹ. Joseph McMoneagle, một trong những nhà ngoại cảm làm việc cho Grill Flame, kể: "Mọi thứ bên trong căn phòng đều xám xịt và không có gì nổi bật".

Mỗi buổi "thấu thị" chỉ bao gồm 2 người - một nhà ngoại cảm và một sĩ quan tình báo (được gọi là người phỏng vấn). "Người phỏng vấn" cung cấp cho nhà ngoại cảm ảnh chụp của một con tin hay vị trí, một bản đồ hay bộ tọa độ địa lý. Vào những ngày đầu tiên, thông tin về mục tiêu thường được đặt trong phong bì dán kín để cho nhà ngoại cảm không có bằng chứng thị giác về những gì mà ông ta đang tìm kiếm.

Nhưng khi cuộc khủng hoảng con tin kéo dài thì nguyên tắc này hầu như không còn được tôn trọng. Phần lớn những buổi "thấu thị" diễn ra trong vòng 30 phút. Tất cả đều được ghi âm và đôi khi nhà ngoại cảm phác họa trên giấy những hình ảnh mà họ "nhìn thấy" được.

Diễn dịch sai những gì "nhìn thấy" là… chuyện bình thường!

Một nhà ngoại cảm được cho xem bức ảnh chụp một trong số những con tin - đó là Tom Ahern, trưởng trạm CIA mang vỏ bọc nhà ngoại giao trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran. Người phỏng vấn đặt vấn đề với nhà ngoại cảm: "Tôi muốn ông nhập tâm bức ảnh này và hình dung xem con tin này đang ở đâu… đang làm gì. Hãy mô tả vị trí con tin và môi trường xung quanh người này. Hãy thư giãn và tập trung".

Nhà ngoại cảm Joseph McMoneagle.

Nhà ngoại cảm Joseph McMoneagle.

Sau đó, nhà ngoại cảm mô tả về nhiều người mặc "áo thụng dài màu trắng", dường như "có ai đó bất ngờ bắn súng vào một đám đông" và "có mùi đạn hơi cay". Cuối cùng, nhà ngoại cảm phác họa một vài bức mô tả sự hỗn loạn, xà lim và sơ đồ tầng lầu gì đó. Thế nhưng, những gì mà nhà ngoại cảm "thấu thị" đều sai hoàn toàn.

Thực tế, trong ngày Đại sứ quán Mỹ bị nhóm sinh viên cực đoan chiếm giữ, hoàn toàn không có bất cứ sự hỗn loạn nào xảy ra hay tiếng súng nào bên trong tòa nhà trong toàn bộ thời gian những con tin bị cầm tù tại đó.

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran, kể lại: "Tôi không hề nhìn thấy hay nghe thấy bất cứ sự việc gì giống như nhà ngoại cảm ấy mô tả trong suốt thời gian chúng tôi bị bắt làm con tin. Tôi cũng không hề ngửi thấy mùi đạn hơi cay dù chỉ một lần. Anh có thể tình cờ nghe thấy phát súng nổ bởi vì những người canh gác đều trẻ tuổi, không có kinh nghiệm sử dụng súng nên họ có thể quên cài chốt an toàn dẫn đến việc súng bị cướp cò khi rơi xuống đất. Nhưng như thế thì chỉ có một tiếng nổ duy nhất chớ không thể là loạt đạn kéo dài".

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran.

William J. Daugherty, sĩ quan CIA bị bắt làm con tin ở Tehran.

Mô tả về "những người mặc áo thụng dài màu trắng" cũng hoàn toàn sai đối với Daugherty. Sự thật là lúc đó không có thầy tu mà chỉ có các sinh viên mặc quần jean và áo dài tay theo kiểu phương Tây. Daugherty cũng nhận xét về năng lực "thấu thị" của các nhà ngoại cảm khác trong chiến dịch Grill Flame.

Ví dụ, một nhà ngoại cảm đề cập đến một lò sưởi hiện đại cùng với những thanh gươm bắt chéo và những cái khiên treo bên trên chúng trong dinh thự Đại sứ Mỹ nằm bên trong khu phức hợp đại sứ quán ở Tehran. Daugherty là người thường xuyên lui tới tòa Đại sứ Mỹ trước khi nơi này bị chiếm giữ, cho biết ông không hề nhìn thấy lò sưởi hay thanh gươm nào như nhà ngoại cảm mô tả cả.

Phán đoán của các nhà ngoại cảm về những nơi giam giữ khác - sau khi chiến dịch giải cứu con tin của đặc nhiệm Mỹ thất bại - cũng không hoàn toàn chính xác. Vấn đề là, sau khi cảm thấy việc giam giữ con tin bên trong Đại sứ quán Mỹ ở Tehran là không an toàn cho nên nhóm sinh viên cực đoan bắt đầu nhốt từng nhóm nhỏ ở một số địa điểm khác nhau. Ngày 2-5-1980, một nhà ngoại cảm tự tin tuyên bố con tin David Roeder, tùy viên Không quân ở Đại sứ quán Mỹ, bị giam trong một tòa nhà màu vàng "chắc chắn cùng với Ahern".

Tòa nhà được mô tả nằm cách đại sứ quán chỉ 6 hay 7 dãy nhà. Trên thực tế, Roeder bị giam trong một ngôi trường nghệ thuật bỏ hoang ở tận thành phố Qom cách Tehran hơn 100km. Còn trưởng trạm CIA Tom Ahern bị giam trong một nhà tù ở Tehran. Tương tự, con tin Bob Ode (nhân viên Đại sứ quán) không bị nhốt trong tòa nhà nhiều tầng giống như lâu đài theo như mô tả của một nhà ngoại cảm khác. Ode là một trong vài con tin không bao giờ được nhóm sinh viên di chuyển khỏi tòa nhà đại sứ quán trong suốt cuộc khủng hoảng con tin.

Những sai lầm nghiêm trọng như thế vẫn không hề gây lo ngại cho các nhà ngoại cảm hay số người ủng hộ họ. Họ lập luận rằng, không có phương pháp thu thập thông tin tình báo nào là hoàn hảo cả!

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát cuộc nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame.

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát cuộc nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame.

Edwin May, nhà vật lý chịu trách nhiệm giám sát chương trình nghiên cứu cận tâm lý cho cộng đồng tình báo Mỹ trong suốt 20 năm và làm việc cho Grill Flame, nhận xét: "Các nhà ngoại cảm cũng giống như mọi nguồn tình báo con người. Mọi loại sai lầm đều có thể xảy ra". Ví dụ, những bức không ảnh đôi khi có thể nhầm lẫn một cần trục là tên lửa, hay bản giải mã có thể là một thông điệp lộn xộn, hay một điệp viên bình thường có thể hiểu sai lệch về một cuộc trò chuyện. Do đó theo lý lẽ của May, các nhà ngoại cảm không tránh được việc diễn giải sai về những gì mà họ "nhìn thấy".

Edwin May cho rằng những gì mà Grill Flame và phần còn lại của chương trình nghiên cứu năng lực "thấu thị" của nhà ngoại cảm - nhận được khoản tiền tài trợ lên đến 20 triệu USD - bị thiếu sót chính là công cụ sàng lọc đáng tin cậy để loại bỏ những sai lầm.

Cũng theo May, nhiều câu chuyện thành công của nhà ngoại cảm vẫn còn bị chôn kín trong đống hồ sơ mật khổng lồ của CIA. Do đó mà May, cũng như Joseph McMoneagle, vẫn tiếp tục được các tổ chức tư nhân tài trợ để nghiên cứu các hiện tượng cận tâm lý học. Mặc dù vậy, May cũng thừa nhận là một số quyết định liên quan đến an ninh quốc gia có thể đối mặt với nguy cơ khó lường nếu chỉ dựa vào thông tin tình báo do các nhà ngoại cảm thu thập.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.