Lãi suất tăng cao, hút tiền gửi vào ngân hàng
Trong mấy tháng gần đây, lãi suất huy động trên thị trường tài chính tiếp tục xu hướng tăng.
Theo Bản tin kinh tế - tài chính - tiền tệ tuần 4 tháng 7/2026 của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, lãi suất tiền gửi bình quân tháng 6 tăng 0,2 điểm phần trăm so với tháng 5/2026 tại hầu hết kỳ hạn từ 12 tháng trở lên. So với đầu năm, lãi suất tiền gửi bình quân đã tăng khoảng 1 điểm phần trăm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên.
Khảo sát biểu lãi suất cuối tháng 7 cho thấy, mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục phân hóa mạnh giữa các ngân hàng, kỳ hạn và hình thức gửi tiền. Ở nhóm lãi suất thông thường, không kèm điều kiện đặc biệt về số dư, nhiều ngân hàng đã niêm yết mức trên 7%/năm tại các kỳ hạn trung và dài hạn.
Trong 2 ngày đầu tháng 8, mức lãi suất cao tiếp tục được duy trì. Khảo sát lãi suất huy động ngày 1/8 cho thấy có 7 ngân hàng đang niêm yết lãi suất từ 7%/năm trở lên cho kỳ hạn 12 tháng.
Ngoài biểu lãi suất thông thường, thị trường còn xuất hiện một số mức lãi suất từ 9-10%/năm, nhưng đi kèm điều kiện số dư rất lớn. Chẳng hạn, PVcomBank áp dụng mức 10%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng với khoản tiền gửi từ 2.000 tỷ đồng; ABBank niêm yết 9,65%/năm cho kỳ hạn 13 tháng với số tiền tối thiểu 1.500 tỷ đồng; MSB áp dụng mức 9%/năm với khoản tiền gửi từ 500 tỷ đồng...
Tuy nhiên, trên thực tế, mức lãi suất tại một số ngân hàng hàng nhỏ có hiện tượng dâng cao hơn nhiều. Tại một ngân hàng số, chỉ với mức tiền gửi từ 200 triệu, người gửi tiền đã được nhận lãi suất lên tới 9,4% cho kỳ hạn 6 tháng, với điều kiện không được rút trước hạn.
Về nguyên nhân lãi suất huy động tăng, tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp về tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng vừa qua, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Vietcombank, cho biết có nhiều vấn đề xoay quanh áp lực nguồn vốn của các ngân hàng. Đó là khó khăn trong bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng cho nền kinh tế; bất cân đối nguồn vốn; chi phí vốn có xu hướng gia tăng; áp lực về nguồn cung ngoại tệ và tỷ giá... Trong đó, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khả năng huy động đủ nguồn vốn để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tín dụng.
Lãi suất huy động tăng, tiền gửi của dân cư vào ngân hàng cũng tiếp tục tăng. Theo số liệu mới công bố của NHNN, đến cuối tháng 5/2026, tiền gửi của khu vực dân cư tại các tổ chức tín dụng đạt hơn 10,82 triệu tỷ đồng, tăng 108.197 tỷ đồng so với tháng trước và tăng 4,76% so với cuối năm 2025. Đây cũng là mức cao nhất kể từ trước đến nay.
Diễn biến trên cho thấy ngân hàng vẫn là kênh giữ tiền được người dân ưu tiên, dù vậy, tốc độ tăng trưởng huy động vốn vẫn chưa đuổi kịp cho vay.
Theo Cục Thống kê, tính đến ngày 26/6/2026, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 5,02% so với cuối năm 2025, trong khi tăng trưởng tín dụng đạt 7,41%. Như vậy, tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động khoảng 2,4 điểm phần trăm.
Thêm nguồn tiền cho nền kinh tế
Trong những ngày cuối tháng 7, một diễn biến đáng chú ý trên thị trường tiền tệ là lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã giảm mạnh về vùng thấp nhất trong nhiều tháng gần đây.
Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam thống kê lãi suất vay mượn qua đêm giữa các ngân hàng trong phiên 28/7 đã giảm xuống dưới 2,2%/năm, mức thấp nhất kể từ đầu năm và cũng là phiên thứ hai liên tiếp duy trì ở vùng đáy.
Tuy nhiên, lãi suất ở các kỳ hạn dài hơn vẫn ở mức cao. Cụ thể, lãi suất kỳ hạn một tuần ở mức 4,53%/năm, hai tuần 5,23%/năm và một tháng 6,84%/năm.
Dù thanh khoản ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng đón nhận tín hiệu tích cực khi lãi suất qua đêm rơi về vùng đáy kể từ đầu năm, áp lực lên mặt bằng lãi suất chung vẫn chưa thể giải tỏa do tình trạng "lệch pha" cung - cầu vốn và mất cân đối cơ cấu kỳ hạn.
Giữa lúc “nước sôi lửa bỏng”, một diễn biến đáng chú ý là Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Quyết định số 1743/QĐ-NHNN, nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động của các ngân hàng thương mại từ 20% lên 50% khi xác định tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) trong 2 năm, từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028.
Đây được đánh giá là động thái giúp giảm áp lực thanh khoản đối với các ngân hàng có quy mô tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn như BIDV, Vietcombank, VietinBank, Agribank và MB.
Việc giảm áp lực về tỷ lệ LDR cũng đồng nghĩa các ngân hàng này sẽ không cần đẩy mạnh cạnh tranh huy động vốn như trước, qua đó góp phần ổn định mặt bằng lãi suất trên thị trường.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, tác động của chính sách chủ yếu nằm ở việc cải thiện khả năng phân bổ nguồn vốn hơn là tạo thêm thanh khoản mới cho toàn hệ thống. Bởi vậy, áp lực huy động vốn trung và dài hạn vẫn chưa biến mất khi nhu cầu tín dụng tiếp tục tăng cao.
Báo cáo vĩ mô của Công ty Chứng khoán ACBS cũng nhận định, môi trường lãi suất tại Việt Nam khó hạ nhiệt do chênh lệch giữa nguồn vốn huy động và cho vay liên tục nới rộng. Trong kịch bản cơ sở, áp lực thanh khoản VND có thể dần giảm khi được bổ sung bởi tiền gửi Kho bạc Nhà nước và nguồn vốn vay nước ngoài của các ngân hàng thương mại. Lượng thanh khoản gia tăng được kỳ vọng giúp ổn định môi trường lãi suất huy động và cho vay trong nửa cuối năm.
