Đừng "cài mìn" vào tương lai của các em và đất nước

Thứ chúng ta cần là một cuộc thi công bằng, đáng tin cậy. Xã hội đã quá nhiều giả dối rồi nhưng xin đừng để nó len lỏi vào một kỳ thi ở tầm vóc như kỳ thi THPT quốc gia!. 

Mấy hôm nay dư luận lùm xùm về một số thí sinh có "nghi án điểm cao" ở Hà Giang và Sơn La. Nhiều thầy cô cũng lên tiếng chỉ ra những bất thường, và Bộ GD- ĐT đã phải vào cuộc, yêu cầu kiểm tra, báo cáo. Theo đó, kỳ thi năm nay cả nước chỉ có 76 thí sinh có điểm thi khối A1 đạt từ 27 điểm trở lên thì Hà Giang có đến 36 thí sinh đạt mức điểm này, chiếm 47,37% cả nước. Đáng chú ý là số thí sinh cả nước có 925.000 thí sinh, trong khi Hà Giang chỉ có 5.500 thí sinh (gấp 170 lần).

Không phủ nhận những yếu tố tích cực của kỳ thi THPT quốc gia, nhưng phải thừa nhận rằng kỳ thi dường như đang có những bất cập cần khắc phục. Dư luận cho rằng, khi bệnh thành tích còn khá trầm trọng như hiện nay nếu giao quyền tự chủ quá lớn trong chấm và coi thi, công tác giám sát thiếu chặt chẽ hoặc có sự "bắt tay" thì kiểu gì cũng cho "tươi" điểm, nhất là với môn tự luận. 

Dù có lạc quan đến mấy cũng thật khó tin một tỉnh miền núi xa xa, không có truyền thống học hành lại có nhiều thủ khoa, và điểm cao ngất ngưởng như Hà Giang. Đất khoa bảng như Bắc Ninh, Nam Định, Nghệ An, Thanh Hóa... cũng phải chào thua dù tỉnh này có điểm trung bình thi THPT quốc gia 2018 thuộc top dưới cùng.

So sánh tỷ lệ điểm thi THPT quốc gia của thí sinh Hà Giang với các tỉnh khác. Lưu ý, số liệu của từng tỉnh được tính theo số điểm/số bài thi của từng địa phương. Đồ hoạ: Vũ Dung vnn.vn
So sánh tỷ lệ điểm thi THPT quốc gia của thí sinh Hà Giang với các tỉnh khác. Lưu ý, số liệu của từng tỉnh được tính theo số điểm/số bài thi của từng địa phương. Đồ hoạ: Vũ Dung vnn.vn

Thầy Đào Tuấn Đạt - giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, Trưởng ban điều hành Trường THPT Anhxtanh (Hà Nội) đã thẳng thắn trả lời trên Dân trí rằng: “Đây là một kết quả đáng ngờ. Với một đề thi chung thì số điểm giỏi sẽ nằm rải rác ở các địa phương và thường tập trung ở những địa phương có truyền thống và thành tích giáo dục cao như Hà Nội, Nam Định, Thanh Hóa... và điểm giỏi thông thường sẽ tập trung ở những địa phương này".

Báo chí và dư luận đang đặt ra câu hỏi, liệu có thể có kẽ hở gì trong các quy trình chấm thi khiến điểm cao vọt? Về điều này, thầy Đào Tuấn Đạt phân tích, quy trình dù có chặt chẽ nhưng nên nhớ nó được vận hành bởi con người. Chấm trắc nghiệm bằng máy nhưng đừng quên chính con người vận hành cái máy đó. 

Thầy Đạt phân tích, với môn tự luận, hội đồng chấm khó để viết thêm hoặc tráo bài thì với môn trắc nghiệm thì chỉ cần một cái tẩy với một cây bút chì, có thể dễ dàng và đủ để nhanh chóng thay đổi các đáp án đã chọn (?).

Điểm thi môn Toán từ 9 trở lên của Hà Giang gấp hơn 4,3 lần Nam Định. Đồ hoạ: Lê Huyền vnn.vn
Điểm thi môn Toán từ 9 trở lên của Hà Giang gấp  hơn 4,3 lần Nam Định. Đồ hoạ: Lê Huyền vnn.vn

Mấy năm trước chưa có một kỳ thi THPT quốc gia như bây giờ, địa phương nào cũng có tỷ lệ đỗ tốt nghiệp cao chót vót, học sinh có điểm cao nhưng nghịch lý lúc thi đại học vẫn môn đó, khối đó lại chỉ lẹt đẹt vài ba điểm. Không ít trường top trên (đặc biệt là các trường CAND) đều có phương án rút bài thi để hậu kiểm nếu phát hiện nghi vấn hoặc bất thường.

Chất lượng "đầu vào" của một số thí sinh cũng có vấn đề. Nhiều năm tham gia công tác giảng dạy, PGS.TS Nguyễn Thu Hằng, Trưởng Khoa báo chí, Học viện báo chí và Tuyên truyền Hà Nội đã phải thốt lên, không hiểu sao nhiều em đỗ điểm cực cao nhưng khi vào trường dạy mãi không viết nổi cái tin 200 từ!?

Công văn của Bộ GD-ĐT yêu cầu rà soát, kiểm tra kỳ thi THPT quốc gia tại Hà Giang.
Công văn của Bộ GD-ĐT yêu cầu rà soát, kiểm tra kỳ thi THPT quốc gia tại Hà Giang.

Bệnh thành tích trong giáo dục là căn bệnh khá trầm kha từ nhiều năm nay. Tình trạng cả lớp học sinh giỏi, lên lớp 3, lớp 4 chưa biết đọc, chỉ biết "vẽ" chữ báo chí đã từng phản ánh nhiều. Bạn học THPT của người viết bài này có hơn 10 người theo nghề giáo, có 3 người hiện là hiệu phó, hiệu trưởng trường THCS, hỏi biết không? "Biết chứ nhưng nếu cho học sinh kém đồng nghĩa thầy dạy kém, bị luân chuyển về vùng sâu, vùng xa là chắc chắn nên đành tặc lưỡi". 

Thầy giáo dạy Toán của tôi ngày xưa nổi tiếng nghiêm khắc, bây giờ vẫn chưa nghỉ hưu khi được hỏi cũng chỉ biết lắc đầu bất lực. Thầy bảo, lỗi tại hệ thống thì chỉ đập đi làm lại chứ sửa chữa chỉ vá víu mãi thôi, rốt cuộc con em chúng ta lãnh đủ!?.

Nghỉ hè năm nay ngay giữa thủ đô Hà Nội, nhưng cô bạn tôi vẫn đang cho con học thêm dù điểm tổng kết các môn toàn 8,5 đến 9,5, hỏi ra chính các con bảo thầy cô toàn cho điểm đẹp chứ thật ra chỉ ở mức trung bình!?.

Con người bạn tôi lúc ở tỉnh nọ toàn đứng đầu lớp, đầu khối nhưng khi chuyển về một trường khá nổi tiếng ở Hà Nội, chỉ xếp ở top giữa và nửa cuối và phải học thêm 5/7 ngày trong tuần. Khi thông báo điểm thi THPT năm nay nó thắc mắc với bố mẹ sao các bạn cũ của con ở trên đó điểm cao thế, bạn mình chỉ biết đổ tội cho may mắn!? 

Người viết bài này khi ngồi với nhau lúc trà dư tửu hậu đều "phàn nàn", ngày xưa thế hệ mình học dốt thật, cả khối lớp 12 mấy trăm học sinh, chỉ có 2 học sinh giỏi, lớp mấy chục đứa chỉ vài ba người đạt học sinh tiên tiến. Bây giờ các con toàn siêu nhân, tiểu học thì quá nửa học sinh giỏi, nhìn học bạ của con mà lo lắng cho tương lai chúng nó!?. 

Thí sinh thi THPT quốc gia 2018 TP Hồ Chí Minh. Ảnh Huyền Nga.
Thí sinh thi THPT quốc gia 2018 TP Hồ Chí Minh. Ảnh Huyền Nga.

Thầy Vũ Khắc Ngọc, chuyên gia giáo dục - một trong số những thầy giáo trẻ hot nhất trên mạng xã hội hiện nay khi thấy điểm cao bất thường ở Hà Giang đã phải thốt lên rằng: "Hy vọng là sẽ có thêm nhiều "góc khuất"  được đưa ra ánh sáng". 

"Rất cần sự vào cuộc có trách nhiệm của các cơ quan chức năng và sự dũng cảm của những người trong cuộc. Thứ chúng ta cần là một cuộc thi công bằng,  đáng tin cậy. Xã hội đã quá nhiều giả dối rồi nhưng xin đừng để nó len lỏi vào một kỳ thi ở tầm vóc như kỳ thi THPT quốc gia!".

Và trong hàng trăm ngàn comment (bình luận) trên facebook của thầy Vũ Khắc Ngọc, dư luận không khỏi ngán ngẩm khi có rất nhiều người chia sẻ dẫn chứng tình trạng "chạy" điểm, giám thị đọc đáp án cho thí sinh tại địa phương X, Y, Z nào đó!

Được biết, sáng nay (14-7), một đoàn công tác của Bộ GD-ĐT đã lên Hà Giang đã kiểm tra, hy vọng "nghi án" sẽ được trả lời trước dư luận. Sai phải xử lý nghiêm, đúng trả lại sự công bằng cho các thí sinh và địa phương. Đừng dạy các em nói dối ngay trước ngưỡng cửa vào đời. Sai lầm về giáo dục không khác gì cài mìn vào tương lai của chính mình. Đợi đấy nó chưa nổ thôi!?

Hoa Oanh Vũ

Các tin khác

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

TP Hồ Chí Minh thiếu hơn 8.000 giáo viên

Ngày 9/11, Đoàn giám sát số 401 của Ban Bí thư Trung ương Đảng do Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Văn Chiến làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc chuyên đề về công tác giáo dục phổ thông đối với Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh, trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lãnh đạo NXBGDVN trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tặng hơn 2.100 cuốn sách giáo khoa hỗ trợ Trường THCS Kim Liên sau vụ cháy

Trước những thiệt hại do vụ cháy xảy ra tại khu học tạm của Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội, ngày 9/11, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội (đơn vị thành viên NXBGDVN) đã trao tặng 2.147 cuốn sách giáo khoa và sách bài tập, góp phần giúp học sinh khắc phục khó khăn, sớm ổn định việc học tập.

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

Khởi động hành trình chinh phục học bổng “Điều kì diệu của Techcombank” trị giá 1 triệu USD

AI Thực chiến 2026 chính thức lên sóng VTV2, mở màn cuộc tranh tài của 100 đội thi xuất sắc được tuyển chọn từ gần 1.000 hồ sơ trong nước và quốc tế. Chương trình dành học bổng trị giá 1 triệu USD cho đội vô địch, góp phần thúc đẩy phát triển nhân tài trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao của Việt Nam.

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Giảm áp lực tài chính, mở rộng cơ hội học tập cho người học

Việc thu học phí đại học định kỳ hằng tháng, thay vì mặc định yêu cầu sinh viên đóng gộp theo học kỳ hoặc cả năm không chỉ giúp giảm áp lực tài chính mà còn thể hiện rõ hơn trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục đại học.

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Trao quyền cho các trường đại học bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, một tiến bộ vượt bậc trong dự thảo thông tư là sẽ trao quyền bổ nhiệm chức danh GS, PGS quanh năm cho các cơ sở giáo dục đại học. Những quy định mới sẽ tạo sự cạnh tranh và tác động, tạo sự năng động, dịch chuyển trong đội ngũ GS, PGS.

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng bị phạt 284 triệu đồng

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh đã quyết định xử phạt Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng TP Hồ Chí Minh tổng cộng 284 triệu đồng do có 14 hành vi vi phạm trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhà trường bị đình chỉ hoạt động đào tạo liên thông có thời hạn.

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Kết nối 1.550 chuyên gia hỗ trợ học sinh nghiên cứu khoa học

Việc công khai thông tin về cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2027 giúp học sinh sớm định hướng ngành học gắn với lĩnh vực nghiên cứu mình theo đuổi, đồng thời cụ thể hóa chủ trương liên thông giữa kết quả cuộc thi với chính sách học bổng và tuyển sinh đại học. 

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Đưa nghệ thuật vào tuyên truyền phòng, chống ma túy

Trong quý IV/2026, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình tuyên truyền lưu động phòng, chống ma túy tại các trường học và khu dân cư, kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa và triển lãm tranh nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng ngừa ma túy trong cộng đồng.

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường học vùng biên giới

Tỉnh Quảng Trị đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 11 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới với 284 lớp, phục vụ gần 9.638 học sinh. Các dự án có tổng mức đầu tư 2.136,99 tỉ đồng, gồm 9 dự án xây dựng mới và 2 dự án nâng cấp, cải tạo, mở rộng.

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường

Tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào ngày 4/11, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đoàn Trung Kiên đã trao đổi về các giải pháp phòng ngừa, can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh trước các vụ việc bạo lực học đường; đồng thời thông tin về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan.