Đừng "cài mìn" vào tương lai của các em và đất nước

Thứ chúng ta cần là một cuộc thi công bằng, đáng tin cậy. Xã hội đã quá nhiều giả dối rồi nhưng xin đừng để nó len lỏi vào một kỳ thi ở tầm vóc như kỳ thi THPT quốc gia!. 

Mấy hôm nay dư luận lùm xùm về một số thí sinh có "nghi án điểm cao" ở Hà Giang và Sơn La. Nhiều thầy cô cũng lên tiếng chỉ ra những bất thường, và Bộ GD- ĐT đã phải vào cuộc, yêu cầu kiểm tra, báo cáo. Theo đó, kỳ thi năm nay cả nước chỉ có 76 thí sinh có điểm thi khối A1 đạt từ 27 điểm trở lên thì Hà Giang có đến 36 thí sinh đạt mức điểm này, chiếm 47,37% cả nước. Đáng chú ý là số thí sinh cả nước có 925.000 thí sinh, trong khi Hà Giang chỉ có 5.500 thí sinh (gấp 170 lần).

Không phủ nhận những yếu tố tích cực của kỳ thi THPT quốc gia, nhưng phải thừa nhận rằng kỳ thi dường như đang có những bất cập cần khắc phục. Dư luận cho rằng, khi bệnh thành tích còn khá trầm trọng như hiện nay nếu giao quyền tự chủ quá lớn trong chấm và coi thi, công tác giám sát thiếu chặt chẽ hoặc có sự "bắt tay" thì kiểu gì cũng cho "tươi" điểm, nhất là với môn tự luận. 

Dù có lạc quan đến mấy cũng thật khó tin một tỉnh miền núi xa xa, không có truyền thống học hành lại có nhiều thủ khoa, và điểm cao ngất ngưởng như Hà Giang. Đất khoa bảng như Bắc Ninh, Nam Định, Nghệ An, Thanh Hóa... cũng phải chào thua dù tỉnh này có điểm trung bình thi THPT quốc gia 2018 thuộc top dưới cùng.

So sánh tỷ lệ điểm thi THPT quốc gia của thí sinh Hà Giang với các tỉnh khác. Lưu ý, số liệu của từng tỉnh được tính theo số điểm/số bài thi của từng địa phương. Đồ hoạ: Vũ Dung vnn.vn
So sánh tỷ lệ điểm thi THPT quốc gia của thí sinh Hà Giang với các tỉnh khác. Lưu ý, số liệu của từng tỉnh được tính theo số điểm/số bài thi của từng địa phương. Đồ hoạ: Vũ Dung vnn.vn

Thầy Đào Tuấn Đạt - giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, Trưởng ban điều hành Trường THPT Anhxtanh (Hà Nội) đã thẳng thắn trả lời trên Dân trí rằng: “Đây là một kết quả đáng ngờ. Với một đề thi chung thì số điểm giỏi sẽ nằm rải rác ở các địa phương và thường tập trung ở những địa phương có truyền thống và thành tích giáo dục cao như Hà Nội, Nam Định, Thanh Hóa... và điểm giỏi thông thường sẽ tập trung ở những địa phương này".

Báo chí và dư luận đang đặt ra câu hỏi, liệu có thể có kẽ hở gì trong các quy trình chấm thi khiến điểm cao vọt? Về điều này, thầy Đào Tuấn Đạt phân tích, quy trình dù có chặt chẽ nhưng nên nhớ nó được vận hành bởi con người. Chấm trắc nghiệm bằng máy nhưng đừng quên chính con người vận hành cái máy đó. 

Thầy Đạt phân tích, với môn tự luận, hội đồng chấm khó để viết thêm hoặc tráo bài thì với môn trắc nghiệm thì chỉ cần một cái tẩy với một cây bút chì, có thể dễ dàng và đủ để nhanh chóng thay đổi các đáp án đã chọn (?).

Điểm thi môn Toán từ 9 trở lên của Hà Giang gấp hơn 4,3 lần Nam Định. Đồ hoạ: Lê Huyền vnn.vn
Điểm thi môn Toán từ 9 trở lên của Hà Giang gấp  hơn 4,3 lần Nam Định. Đồ hoạ: Lê Huyền vnn.vn

Mấy năm trước chưa có một kỳ thi THPT quốc gia như bây giờ, địa phương nào cũng có tỷ lệ đỗ tốt nghiệp cao chót vót, học sinh có điểm cao nhưng nghịch lý lúc thi đại học vẫn môn đó, khối đó lại chỉ lẹt đẹt vài ba điểm. Không ít trường top trên (đặc biệt là các trường CAND) đều có phương án rút bài thi để hậu kiểm nếu phát hiện nghi vấn hoặc bất thường.

Chất lượng "đầu vào" của một số thí sinh cũng có vấn đề. Nhiều năm tham gia công tác giảng dạy, PGS.TS Nguyễn Thu Hằng, Trưởng Khoa báo chí, Học viện báo chí và Tuyên truyền Hà Nội đã phải thốt lên, không hiểu sao nhiều em đỗ điểm cực cao nhưng khi vào trường dạy mãi không viết nổi cái tin 200 từ!?

Công văn của Bộ GD-ĐT yêu cầu rà soát, kiểm tra kỳ thi THPT quốc gia tại Hà Giang.
Công văn của Bộ GD-ĐT yêu cầu rà soát, kiểm tra kỳ thi THPT quốc gia tại Hà Giang.

Bệnh thành tích trong giáo dục là căn bệnh khá trầm kha từ nhiều năm nay. Tình trạng cả lớp học sinh giỏi, lên lớp 3, lớp 4 chưa biết đọc, chỉ biết "vẽ" chữ báo chí đã từng phản ánh nhiều. Bạn học THPT của người viết bài này có hơn 10 người theo nghề giáo, có 3 người hiện là hiệu phó, hiệu trưởng trường THCS, hỏi biết không? "Biết chứ nhưng nếu cho học sinh kém đồng nghĩa thầy dạy kém, bị luân chuyển về vùng sâu, vùng xa là chắc chắn nên đành tặc lưỡi". 

Thầy giáo dạy Toán của tôi ngày xưa nổi tiếng nghiêm khắc, bây giờ vẫn chưa nghỉ hưu khi được hỏi cũng chỉ biết lắc đầu bất lực. Thầy bảo, lỗi tại hệ thống thì chỉ đập đi làm lại chứ sửa chữa chỉ vá víu mãi thôi, rốt cuộc con em chúng ta lãnh đủ!?.

Nghỉ hè năm nay ngay giữa thủ đô Hà Nội, nhưng cô bạn tôi vẫn đang cho con học thêm dù điểm tổng kết các môn toàn 8,5 đến 9,5, hỏi ra chính các con bảo thầy cô toàn cho điểm đẹp chứ thật ra chỉ ở mức trung bình!?.

Con người bạn tôi lúc ở tỉnh nọ toàn đứng đầu lớp, đầu khối nhưng khi chuyển về một trường khá nổi tiếng ở Hà Nội, chỉ xếp ở top giữa và nửa cuối và phải học thêm 5/7 ngày trong tuần. Khi thông báo điểm thi THPT năm nay nó thắc mắc với bố mẹ sao các bạn cũ của con ở trên đó điểm cao thế, bạn mình chỉ biết đổ tội cho may mắn!? 

Người viết bài này khi ngồi với nhau lúc trà dư tửu hậu đều "phàn nàn", ngày xưa thế hệ mình học dốt thật, cả khối lớp 12 mấy trăm học sinh, chỉ có 2 học sinh giỏi, lớp mấy chục đứa chỉ vài ba người đạt học sinh tiên tiến. Bây giờ các con toàn siêu nhân, tiểu học thì quá nửa học sinh giỏi, nhìn học bạ của con mà lo lắng cho tương lai chúng nó!?. 

Thí sinh thi THPT quốc gia 2018 TP Hồ Chí Minh. Ảnh Huyền Nga.
Thí sinh thi THPT quốc gia 2018 TP Hồ Chí Minh. Ảnh Huyền Nga.

Thầy Vũ Khắc Ngọc, chuyên gia giáo dục - một trong số những thầy giáo trẻ hot nhất trên mạng xã hội hiện nay khi thấy điểm cao bất thường ở Hà Giang đã phải thốt lên rằng: "Hy vọng là sẽ có thêm nhiều "góc khuất"  được đưa ra ánh sáng". 

"Rất cần sự vào cuộc có trách nhiệm của các cơ quan chức năng và sự dũng cảm của những người trong cuộc. Thứ chúng ta cần là một cuộc thi công bằng,  đáng tin cậy. Xã hội đã quá nhiều giả dối rồi nhưng xin đừng để nó len lỏi vào một kỳ thi ở tầm vóc như kỳ thi THPT quốc gia!".

Và trong hàng trăm ngàn comment (bình luận) trên facebook của thầy Vũ Khắc Ngọc, dư luận không khỏi ngán ngẩm khi có rất nhiều người chia sẻ dẫn chứng tình trạng "chạy" điểm, giám thị đọc đáp án cho thí sinh tại địa phương X, Y, Z nào đó!

Được biết, sáng nay (14-7), một đoàn công tác của Bộ GD-ĐT đã lên Hà Giang đã kiểm tra, hy vọng "nghi án" sẽ được trả lời trước dư luận. Sai phải xử lý nghiêm, đúng trả lại sự công bằng cho các thí sinh và địa phương. Đừng dạy các em nói dối ngay trước ngưỡng cửa vào đời. Sai lầm về giáo dục không khác gì cài mìn vào tương lai của chính mình. Đợi đấy nó chưa nổ thôi!?

Hoa Oanh Vũ

Các tin khác

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Khởi động cuộc thi toàn quốc lan tỏa lối sống xanh và năng động cho học sinh tiểu học

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo và Công ty Nestlé Việt Nam về xây dựng lối sống năng động, tích cực cho học sinh tiểu học, cuộc thi toàn quốc “Lối sống xanh - Đại sứ năng động bảo vệ môi trường” đã chính thức được phát động với sự đồng hành và phối hợp của Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu với 88 mã ngành đào tạo

Năm 2026, Đại học (ĐH) Kinh tế Quốc dân tuyển 9.000 chỉ tiêu, với 88 mã ngành, trong đó có 41 chương trình học bằng tiếng Việt, 20 chương trình học bằng tiếng Anh, 7 chương trình định hướng ứng dụng POHE, 2 mã chương trình tiên tiến (5 chương trình), 3 mã chương trình chất lượng cao (16 chương trình), 1 ngành/chương trình đào tạo bằng tiếng Anh là Công nghệ tài chính (TV), Toán ứng dụng (TA) và Kinh tế số (TA) mở trong 2026.

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Hà Nội đưa hai trường chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế

Theo đề án, hai trường chuyên của Hà Nội sẽ tập trung đào tạo học sinh có năng lực nổi trội, tăng cường học chuyên sâu, nghiên cứu khoa học, học theo dự án và rèn kỹ năng học thuật bậc đại học. Kết quả đầu ra của học sinh hướng tới được công nhận rộng rãi trên thế giới.

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Vì sao thí sinh tự do đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026 tăng kỷ lục?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Nhiều điểm mới trong tuyển sinh đầu cấp tại TP Hồ Chí Minh

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Những ngành học nào đang "hút" thí sinh?

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), năm 2025, số thí sinh nhập học chọn nhóm ngành Kinh doanh và quản lý tiếp tục dẫn đầu với khoảng hơn 146.000 tân sinh viên, chiếm tỷ lệ 21%. Trong khi đó, nhiều ngành học được định hướng là công nghệ chiến lược, khát nhân lực trong 10 năm tới và Khoa học cơ bản thì vẫn chưa thực sự “hút” được thí sinh như kỳ vọng. 

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính cần chuẩn bị bài bản, thận trọng

Từ năm 2027, thi tốt nghiệp THPT trên máy tính dự kiến sẽ được triển khai thí điểm tại những nơi có đủ điều kiện. Mặc dù thi tốt nghiệp THPT trên máy tính là bước đi tất yếu trong lộ trình chuyển đổi số, song các chuyên gia cũng đặt ra hàng loạt yêu cầu khắt khe về hạ tầng, nhân lực và thể chế để đảm bảo việc triển khai hiệu quả.

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Siết xét tuyển đại học bằng học bạ: Thí sinh làm gì để thích ứng?

Trong nhiều năm qua, xét tuyển học bạ từng được xem là “cánh cửa rộng” giúp thí sinh bước vào giảng đường đại học. Tuy nhiên, trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đầu vào, học bạ đang dần mất đi vị thế vốn có. Khi học bạ không còn là “tấm vé vàng”, thí sinh buộc phải điều chỉnh chiến lược ôn tập, đa dạng các phương thức xét tuyển để cửa vào đại học không bị thu hẹp.

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Năm học 2026-2027: Giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3%

Nhằm bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa cho năm học mới, tạo thuận lợi cho phụ huynh, học sinh, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục điều chỉnh giảm giá sách giáo khoa bình quân 13,3% và khuyến khích tái sử dụng sách, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Hơn 170.000 thí sinh đăng ký thi đánh giá năng lực đợt 2 năm 2026

Ngày 26/4, Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh cho biết, tính đến thời hạn cuối đăng ký dự thi Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 năm 2026 (ngày 25/4/2026), có 172.622 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 77% so với đợt 2 năm 2025.

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

“Tiết học Gen Z”, đưa pháp luật vào trường học bằng sân khấu hóa

Không còn khô cứng với điều khoản, những bài học pháp luật được Công an TP Hà Nội “mềm hóa” bằng tiểu phẩm, tương tác và trải nghiệm thực tế trong chương trình “Tiết học Gen Z”. Cách làm sáng tạo này đang giúp học sinh dễ tiếp thu, ghi nhớ và từng bước hình thành ý thức chấp hành pháp luật ngay từ ghế nhà trường.