Dự báo thảm họa thiên nhiên thách thức nhân loại

Nằm trên vành đai lửa Thái Bình Dương, Indonesia là quốc gia thường xuyên hứng chịu nhiều động đất và sóng thần nhất trên thế giới. Tuy nhiên, những thảm họa gây nên do những mảng kiến tạo trái đất dường như đang mất dần quy luật vốn có. Sự thay đổi không theo nguyên tắc nào đang khiến con người ngày càng trở nên bất lực trong công tác phòng chống.

Thảm họa sóng thần xảy ra lúc 21h30 ngày 22-12 là một bằng chứng mới nhất cho thấy động đất không còn là nguyên nhân duy nhất gây sóng thần. Hoạt động núi lửa trở thành yếu tố mới gây khó khăn cho các nhà khoa học trong việc đưa ra dự báo.

Bãi biển Anyer, một trong những địa điểm du lịch thu hút khách của Indonesia, đã trở thành bãi rác khổng lồ chỉ sau một đêm khi thảm họa sóng thần bất ngờ ập đến eo biển Sunda, nằm giữa đảo Sumatra và Java. 3 đợt sóng với cấp độ tăng dần xảy ra trong khoảng 15 phút đã cướp đi sinh mạng của 430 người, gần 1.500 người bị thương và 150 người vẫn còn mất tích. Khu vực như eo biển Sunda, gồm các bãi biển nổi tiếng tại Pandeglang, Serang và South Lampung giờ chỉ như bãi chứa phế thải.

Không giống những vụ sóng thần xảy ra sau các trận động đất, thường kích hoạt hệ thống cảnh báo, sóng thần lần này được cho là xảy ra sau vụ phun trào núi lửa. Theo Cơ quan Địa vật lý, Khí tượng học và Khí hậu học Indonesia (BMKG), việc núi lửa Anak Krakatoa phun trào 30 phút trước đó đã gây ra một vụ sạt lở đất ngầm dưới biển, cùng với đợt thủy triều dâng cao thất thường là nguyên nhân dẫn tới thảm họa sóng thần này. Sự sụt lở quá lớn và nhanh khiến cơ quan chức năng không đủ  thời gian để kịp kích hoạt hệ thống cảnh báo sớm.

Giới khoa học cũng đưa ra giả thuyết rằng một mảng ở sườn phía nam núi lửa Anak Krakatau của Indonesia đã sụt lún xuống biển chỉ ít phút trước khi xảy ra vụ sóng thần vào tối 22/12 và nhiều khả năng đây là nguyên nhân dẫn tới thảm họa này. Sức tàn phá của sóng thần càng khủng khiếp khi nó xảy ra đúng lúc thủy triều lên cao. Điều này khiến sóng thần cao hơn nhiều so với bình thường.

Cùng với nghiên cứu khoa học, người dân ven biển cho rằng họ đã không thấy và cảm thấy dấu hiệu cảnh báo nào, như động đất hay nước rút dọc bờ biển, trước khi cột sóng cao tới 3m xuất hiện và ập vào bờ. Điều này càng củng cố cho nguyên nhân dẫn tới vụ sóng thần là do núi lửa, chứ không phải do động đất. Ông Jose Borrero, chuyên gia về thảm họa sóng thần tại eCoast Marine Consulting, cho hay vụ sóng thần do núi lửa sụt lún có dấu hiệu đặc trưng, khác biệt so với sóng thần do động đất. Điều này được thể hiện qua tốc độ cũng như khối lượng đất trôi xuống lòng biển cũng như độ sâu mà lớp đất đá rơi xuống.

Núi lửa Anak Krakatoa hoạt động trở lại từ tháng 6 với nhiều đợt phun trào.
Núi lửa Anak Krakatoa hoạt động trở lại từ tháng 6 với nhiều đợt phun trào.

Cơ quan giảm nhẹ thiên tai núi lửa và địa chất Indonesia buộc nâng mức cảnh báo về hoạt động của núi lửa Anak Krakatau ở eo biển Sunda giữa các đảo Java và Sumatra lên cấp 3, cấp độ cao thứ hai trong thang cảnh báo, đồng thời khuyến cáo người dân và khách du lịch không được đi vào khu vực bán kính 5 km xung quanh núi lửa.

Theo giới chuyên gia, núi lửa Anak Krakatoa, nằm ở eo biển Sunda giữa các đảo Java và Sumatra, gần khu vực đông dân cư. Vậy nên ngay cả khi sóng thần nhỏ, mức hiệt hại về người và tài sản cho cộng đồng dân cư ven biển là rất lớn, đặc biệt khi cơ quan chức năng không thể đưa ra cảnh báo sớm.

Trong bối cảnh nguy cơ về các thảm họa sóng thần mới tại eo biển Sunda vẫn ở mức cao do núi lửa Anak Krakatoa đang trong giai đoạn "thức giấc", có thể kéo theo các đợt sạt lở ngầm trong lòng biển, các cơ quan chức năng Indonesia được yêu cầu  cần phải có các cuộc khảo sát sóng âm để lập được bản đồ đáy biển khu vực gần núi lửa, nhằm đưa ra những cảnh báo sớm nhất có thể.

Cho đến nay, Indonesia mới vận hành hệ thống cảnh báo sớm sóng thần do động đất gây ra, trong khi hệ thống cảnh báo đối với những trường hợp sóng thần do núi lửa phun trào gây ra lại chưa được tính đến. Đó là chưa kể, mạng lưới phao cảnh báo sóng thần của nước này đã không còn hoạt động từ năm 2012 do tình trạng phá hoại trên biển và thiếu ngân sách bảo trì.

Có lẽ không ai có thể ngờ rằng vụ phun trào núi lửa Anak Krakatoa hôm 22-12 có thể gây ra lở đất dưới đáy biển và kích hoạt sóng thần. Bởi lẽ trước đó Anak Krakatoa đã có hai đợt phun trào vào tháng 10 và tháng 11, với hoạt động địa chất khi đó đều mạnh và kéo dài hơn mà không có chuyện nghiêm trọng nào xảy ra. Nhưng lần này lại khác.

Đất nước có 127 ngọn núi lửa đang trong trạng thái hoạt động, chiếm 13% núi lửa đang hoạt động trên toàn thế giới", đã đến lúc cần phát triển thêm hệ thống cảnh báo sớm đối với những đợt địa chấn núi lửa trong tương lai.

Chỉ trong năm 2018, Indonesia đã gặp liên tiếp những thảm họa thiên tai nghiêm trọng, đặt đất nước này và cả những nhà khoa học quan tâm vào bài toán đòi hỏi lời giải cho sự an toàn và phòng chống thiên tai nói chung.  Ngày 19-2, ngọn núi lửa Sinabung trên đảo Sumatra của Indonesia đã phun trào dữ dội với các cột khói cao tới 5.000 mét cùng nhiều đám mây khói bụi nóng tỏa ra xung quanh. Đây là đợt phun trào lớn nhất trong 8 năm qua của núi lửa Sinabung.

 Ngày 29-6, tro bụi độc hại trên núi lửa Agung đã buộc sân bay quốc tế Ngurah Rai tại đảo nghỉ dưỡng Bali phải đóng cửa. Núi lửa Agung phun trào những cột tro bụi cao 2.000m. Ngày 29-7, trận động đất có độ mạnh 6,4 đã xảy ra tại đảo du lịch nổi tiếng Lombok của Indonesia làm 17 người chết, hơn 400 người bị thương, 20.000 người phải di dời khỏi nơi ở.

Ngày 5-8, chỉ sau đúng 1 tuần, một trận động đất mạnh 7 độ Richter xảy ra ở Lombok khiến hơn 400 người thiệt mạng. Trận động đất mạnh trên đã san bằng hàng chục nghìn ngôi nhà, đền thờ Hồi giáo và cửa hàng tại Lombok. Ngày 29-9, một trận động đất mạnh 7,5 độ Richter và sóng thần cao từ 3 đến 6 mét đã xảy ra tại đảo Sulawesi, Indonesia, cướp đi sinh mạng của gần 2.100 người, khoảng 5.000 người mất tích, 90.000 người phải di dời do mất nhà cửa.

Và ngày 22-12, hơn 1.000 người thương vong khi sóng thần ập vào các bờ biển xung quanh eo biển Sunda. Con số thiệt hại còn có thể tiếp tục tăng lên. Tổng thống Indonesia Joko Widodo yêu cầu tất cả cơ quan hữu quan phản ứng khẩn cấp để ứng phó với thảm họa.

Bảo Trân (tổng hợp)

Các tin khác

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Ông Karim Khan, từ đỉnh cao ICC đến vực sâu bê bối

Việc Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bỏ phiếu bãi nhiệm Công tố viên trưởng Karim Khan sau bê bối liên quan đến cáo buộc có hành vi sai trái về tình dục đã khép lại nhiệm kỳ đầy sóng gió của một trong những gương mặt nổi bật nhất của nền tư pháp quốc tế. Ít ai ngờ, sự nghiệp kéo dài hơn 3 thập kỷ của luật gia người Anh lại kết thúc theo cách như vậy.

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Kỳ vọng gì ở tân Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine Mykhailo Drapatyi?

Mới đây, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi làm Tổng Tư lệnh Lực lượng Vũ trang Ukraine, thay ông Oleksandr Syrskyi. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình kéo dài gần một tuần yêu cầu ông Syrskyi từ chức và phục chức cựu Bộ trưởng Quốc phòng cho ông Mykhailo Fedorov. Dù được quân đội và giới chuyên gia hoan nghênh, quyết định này vẫn khiến nhiều nhà phân tích hoài nghi: Liệu ông Zelensky có tự làm suy yếu vị thế của mình khi đưa ra thay đổi chiến lược dưới áp lực đường phố?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Houthi lại dọa “khóa” Biển Đỏ, liệu thế giới có đường vòng?

Những cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Biển Đỏ một lần nữa đẩy một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vào tình trạng bất ổn. Trong bối cảnh đó, các phương án thay thế từng giúp thương mại toàn cầu vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng lại đang bộc lộ giới hạn, khiến dư địa ứng phó ngày càng thu hẹp.

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Quốc gia vùng Vịnh mở rộng hợp tác an ninh

Những cuộc trao đổi giữa Pakistan và Kuwait về khả năng mở rộng hợp tác quốc phòng cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong cấu trúc an ninh khu vực: các quốc gia Vùng Vịnh đang chủ động đa dạng hóa đối tác, giảm phụ thuộc vào các trụ cột truyền thống và từng bước nâng cao năng lực tự chủ, trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động và thách thức phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột Mỹ - Iran đang vượt tầm kiểm soát

Xung đột giữa Mỹ và Iran đã chuyển từ giai đoạn ăn miếng trả miếng âm ỉ sang một diễn biến giống như chiến tranh toàn diện. Ngày 20/7 là ngày thứ 10 liên tiếp Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran, trong khi Tehran đáp trả bằng những đòn tấn công các mục tiêu Mỹ trong khu vực.

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Nhật Bản tăng tốc xây dựng cơ quan tình báo quốc gia

Trước sức ép an ninh phi truyền thống và cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, Nhật Bản đẩy nhanh kế hoạch lập cơ quan tình báo quốc gia tập trung đầu tiên sau Thế chiến II, nhằm nâng cấp năng lực phòng vệ, siết kiểm soát gián điệp và chủ động ứng phó các thách thức an ninh thế hệ mới.

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Kỳ nghỉ “ma” và những chiếc bẫy tinh vi

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh “hoa hồng” hậu hĩnh...

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham và hành trình trở thành Thủ tướng mới của Anh

Ông Andy Burnham chính thức trở thành Thủ tướng mới của Anh hôm 20/7, thay thế ông Keir Starmer. Trong bài phát biểu nhận chức, ông cam kết mang lại hy vọng cho người dân và thách thức một nền văn hóa chính trị và mô hình kinh tế mà ông cho rằng “không hoạt động hiệu quả đối với người dân bình thường”.

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

“80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên”

Chuỗi sự kiện đặc biệt Gala “Tổ quốc bình yên” diễn ra từ ngày 11 đến ngày 14/6 tại TP Hồ Chí Minh, với điểm nhấn triển lãm “80 năm An ninh nhân dân - Lá chắn bình yên” đã để lại nhiều ấn tượng đặc sắc. Với 5 khu trưng bày, tái hiện chặng đường gần một thế kỷ của lực lượng An ninh nhân dân (ANND) dưới lá cờ vẻ vang của Đảng thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, công nghệ hiện đại, đã trở thành tâm điểm thu hút đông đảo quần chúng nhân dân và du khách…

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

Nỗ lực ngăn cá độ bóng đá xâm nhập xóm làng

World Cup là sự kiện thể thao lớn nhất thế giới được đông đảo người hâm mộ quan tâm, theo dõi. Lợi dụng sự kiện này, các đối tượng tội phạm đã tổ chức, lôi kéo người dân tham gia đánh bạc, cá độ bóng đá dưới nhiều hình thức chung chi trực tiếp hoặc thông qua các ứng dụng trực tuyến và mạng xã hội. Hoạt động cờ bạc này không chỉ gây mất an ninh, trật tự, phát sinh tội phạm, mà còn đẩy nhiều con bạc vào cảnh nợ nần chồng chất, kinh tế gia đình rơi vào cảnh khánh kiệt, đặc biệt là tại các vùng nông thôn, biên giới...

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Câu lạc bộ tiếng Anh đặc biệt của một nữ tướng công an

Dù bận rộn với công việc chuyên môn nhưng niềm đam mê tiếng Anh và mong muốn được lan tỏa, kết nối với nhiều cán bộ công an các đơn vị, địa phương, cũng như những người lớn tuổi, chị đã thành lập câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh online để giao lưu, kết nối, là nơi thực hành tiếng Anh cho chính mình và nhiều cán bộ, chiến sĩ khác. CLB ra đời trở thành cầu nối tinh thần, giúp nhiều người tự tin với việc học giao tiếp bằng tiếng Anh, đặc biệt là người lớn tuổi.

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Hợp tác quốc tế - “lá chắn từ xa” trong công tác cảnh vệ

Mỗi chuyến thăm của nguyên thủ các nước tới Việt Nam, mỗi chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là thời khắc mà cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Cảnh vệ bước vào trận tuyến thầm lặng và cam go.

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Người lính an ninh Tây Nguyên “Bốn cùng” với bà con

Để nắm tình hình và phối hợp đấu tranh ngăn chặn âm mưu phục hồi tổ chức của bọn phản động FULRO, các trinh sát thuộc Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai và công an các xã phía Tây trên địa bàn tỉnh thường xuyên bám địa bàn, thực hiện tốt phương châm “Bốn cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng lao động, cùng nói tiếng đồng bào) với nhân dân.

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Lấy sự hài lòng của hành khách là thước đo

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý xuất nhập cảnh tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Những kết quả đạt được đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý xuất nhập cảnh và cải cách hành chính.

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Dấu ấn của một đơn vị anh hùng

Đêm muộn. Trụ sở Cục An ninh điều tra, Bộ Công an vẫn sáng đèn. Trong phòng làm việc, các điều tra viên miệt mài bên hồ sơ với những chứng cứ và sơ đồ chuyên án. Ngoài hành lang, những cuộc điện thoại nối dài xuyên đêm, những bước chân khẩn trương của các tổ công tác chuẩn bị lên đường. Đằng sau ánh đèn ấy là cuộc đấu tranh không tiếng súng nhưng cam go, quyết liệt để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ sự bình yên của nhân dân và sự phát triển của đất nước.

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Điểm mặt nguy cơ không tiếng súng

Không còn là những nguy cơ bên lề, các thách thức an ninh phi truyền thống đang tác động trực tiếp tới ổn định quốc gia và trật tự toàn cầu. Từ môi trường, chuỗi cung ứng đến không gian số, những rủi ro ngày càng liên thông, đòi hỏi cách tiếp cận ứng phó tổng thể và bền vững hơn.

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Trên chiến tuyến chống tội phạm từ không gian mạng

Vĩnh Long là địa bàn có đồng bào dân tộc Khmer chiếm hơn 10% dân số toàn tỉnh. Cùng với sự đa dạng về tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống văn hóa phong phú, đây là nền tảng quan trọng để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động luôn tìm cách lợi dụng những vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, chia rẽ khối đoàn kết dân tộc.

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Đảm bảo an ninh kinh tế giữa dòng chảy phát triển

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ với những cơ chế, chính sách đặc thù, những dự án chiến lược mang tầm quốc gia và dòng vốn đầu tư liên tục đổ về thành phố Cảng. Cùng với cơ hội là những thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT). Trên mặt trận không tiếng súng ấy, Phòng An ninh Kinh tế (PA04) Công an thành phố Hải Phòng chủ động nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa, bảo vệ vững chắc nền tảng an ninh cho sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố.